Jádiger • 10 Qańtar, 2026
Eki ǵasyr burynǵy qazaq áıeliniń beınesi
1803 jyly Londonda jaryq kórgen «Reseı ımperııasynyń kıim mádenıeti» atty kitapty V.Mıller bastaǵan avtorlar ázirlegen. Bul – sol kezde ımperııa quramynda ómir súrgen ártúrli halyqtardyń kıim-keshek mádenıetin Batys álemine tanystyrýdy maqsat etken qundy eńbek.
Qoǵam • 09 Qańtar, 2026
Asyqtan uıaly telefonǵa deıin...
Buryn saıyn saharada atqa minip, asyq oınap, ata-anasyna qamqor bolyp júretin balalardyń kóbi qazir tórt qabyrǵaǵa qamalyp, qozǵalystan qaldy. Ártúrli tehnologııalyq oıyndar memlekettik shekaradan asyp, muhıttan ótip, balalardyń sanasyna sińip úlgerdi. Qamsyz kúıde qolyna telefon ustap, áldebir túsiniksiz oıyndarǵa eligip otyrǵan balalardyń jaǵdaıy bizdi sát saıyn úreı qushaǵyna súńgitedi. Jańa oıyndardyń sıqyry men álem-jálem beıneleri balalardyń tat shalmaǵan tap-taza álemine qandaı áser etip jatqanyn, qudaı bilsin!
Jádiger • 09 Qańtar, 2026
Mustafa Shoqaıdyń biregeı sýretteri
Alash kósemderiniń biri Mustafa Shoqaı men onyń jary Marııa Shoqaıǵa tıesili otbasylyq fotoalbomnyń túpnusqasy Astanadaǵy Ulttyq mýzeı qoryna tabystaldy.
Tanym • 07 Qańtar, 2026
Nobel laýreattary syıaqysyn qalaı jumsady?
Nobel syılyǵy – tek medal men madaq qana emes, sonymen qatar qomaqty qarjylaı tabys. Qalaı degenmen de, atalǵan júldeniń qarjysy nıettiń de kórinisi ekeni anyq.
Tarıh • 06 Qańtar, 2026
2026 jyly Bakýde ótken túrkitanýshylar sezine bir ǵasyr tolady. Bul alqaly jıyn ótken ǵasyrdaǵy túrki halyqtarynyń ǵylymı, mádenı jáne rýhanı taǵdyryna aıryqsha áser etken, tarıhı salmaǵy asa úlken oqıǵanyń biri boldy. Iаǵnı bul basqosýdy túrki dúnıesiniń ǵylymı toǵysy retinde baǵalaǵan durys.
Pikir • 05 Qańtar, 2026
1933 jyly «The New York Times» gazetiniń tilshisi Ýolter Dıýrantı «Keńes odaǵynda ashtyq bolǵan joq» degen maqala jarııalap, aıdy aspannan bir-aq shyǵarady. Ol bir jyl buryn Pýlıtser syılyǵyn alǵan edi, tipti osy marapaty áli kúnge saqtalyp keledi. Al dál sol ýaqytta qazaq dalasynda, Ýkraınada mıllıondaǵan adam ashtyqtan qara jer qushyp jatty. Sony bile tura alpaýyt basylymnyń tilshisi álem oqyrmandaryna nege jalǵan aqparat berdi? Árıne, Stalınniń qylmysyn jasyrý úshin.
Rýhanııat • 31 Jeltoqsan, 2025
Qazir úndistandyq jazýshy Aravınd Adıganyń «Aq jolbarys» atty romanyn oqyp júrmin. Ataqty «New York Times» bul kitapty eń ótimdi kitap dep álemge tanystyrypty. Sóıtetin de jóni bar. Shyǵarma ózine qyzyqtyrady. Ara-tura ezý tartatyn tustary da joq emes. Tipti avtor óz kózimen kórgenderin fılosofııaǵa aınaldyryp jibergendeı. Oqyńyzshy, búı deıdi: «Musylmandardyń bir qudaıy bar, hrıstııandardyń úsh qudaıy bar. Al úndilerdiń 36 mıllıon qudaıy bar», deıdi birde. Osy sóılemdi oqyp, tereń oılanasyz. Ár túri din, aǵym men kózqaras, tirshiliktiń taýqymeti qoǵamdy ala-qula oılaýǵa, shópti de shóńgeni de óleń deýge májbúr etedi eken. Avtor menińshe, sony aıtyp tur.
Qoǵam • 31 Jeltoqsan, 2025
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń dereginshe, 2025 jyldyń basynan beri 14,8 myńnan astam etnostyq qazaq qandas mártebesin alǵan. Jyl saıyn ósip kele jatqan bul kórsetkish sheteldegi qazaqtardyń atajurtyna kóptep oralyp jatqanyn dáleldeıdi.
Ǵylym • 30 Jeltoqsan, 2025
Kózdi ashyp-jumǵansha taǵy bir jyl zýlap óte shyqty. Bıyl elimizdiń ǵylym salasy tabysty bolǵany anyq. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda sóılegen sózinde: «Qazir ǵylymǵa arqa súıegen memleketter álemniń damý kóshin bastap tur. Biz sol elderdiń qataryna qosylý úshin ǵylymǵa aıryqsha mán berýimiz kerek, ıaǵnı ǵylymdy qarqyndy damýdyń tóte joly retinde qarastyrýymyz kerek. Ahmet Baıtursynuly «Ozǵandarǵa jetý kerek, jetkenderden ozý kerek» degen bolatyn. Budan bir ǵasyr buryn aıtylǵan sóz qazir, ásirese ózekti», degen bolatyn. Iаǵnı endigi jerde elimizde ǵylymǵa kóńil bólý jyl saıyn arta túspek.
Tanym • 30 Jeltoqsan, 2025
Aýdarmashyny JI almastyra ala ma?
Keıingi jyldary jasandy ıntellekt (JI) qarqyndy damyp, aýdarma salasyna dendep ene bastady. Onlaın aýdarma platformalary, neırojelilerge negizdelgen júıeler kez kelgen mátindi birer sekýndta birneshe tilge aýdara alady. Bul jaǵdaı «bolashaqta JI adam-aýdarmashynyń ornyn basa ala ma?» degen zańdy suraq týǵyzdy. Soǵan jaýap izdep, arnaıy dóńgelek ústel uıymdastyrǵan edik.
