Ǵylym • 11 Jeltoqsan, 2024

Jańa zań qalaı jumys istep jatyr?

Bıyl 1 shildede «Ǵylym jáne tehnologııalyq saıasat týraly» zań qabyldandy. Bul qujatty ǵylymı qaýymdastyq kópten kútti, talqylaýlaryna da belsene qatysty, qazir qoldanystaǵy qujatta olardyń oıy, kózqarasy kórinis taba aldy ma? Jalpy, zań otandyq ǵylymnyń damýyna, ǵalymdarymyzdyń jumysyn jetildirýge qajetti deńgeıde, jetkilikti jaǵdaıda yqpal etip otyr ma? Tıimdi tustary qandaı, álde áli de kemshin tustary bar ma, tolyqtyrýlar kezinde naqty neni kezek­ kúttirmeı engizgen jón? San saýalǵa jaýap izdep kórdik.

Quqyq • 06 Jeltoqsan, 2024

Bala quqyn qorǵaý – basty másele

Elimizde ınklıýzıvti jáne arnaıy bilim uıymdarynyń sany 21-ge kóbeıdi. Keıingi 10 jylda kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty jasalǵan quqyq buzý­­­shy­lyqtar sany 3 ese azaıǵan. Alaıda balalarǵa qarsy qylmys sany artyp barady. 100 myńnan asa ata-ana jaýapqa tartyldy. Birinshi kezek­te ana densaýlyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. 3 jasqa deıingi balalar ońaltý ortalyǵynda kómek alýǵa quqyly. Osy jáne ózge de ózekti máse­leler jóninde Ortalyq kommýnıkasııalar alańynda ótken dóńgelek ústelde aıtyldy.

Ǵylym • 04 Jeltoqsan, 2024

Otandyq medısınany ilgeriletken ǵylymı jańalyqtar

Kez kelgen memleketke aza­mattardyń ómiri basty oryn­da turady. Sol sebepti de qaı elde bolsyn densaýlyq saq­taý júıesi úlken mańyzǵa ıe. Al qandaı da bir sala zerde­lep, zertteýsiz damymaıdy. О́ıt­keni barlyq jańalyq pen ashy­lýdyń bastaý bulaǵy – ǵy­lym. Osy oraıda biz sońǵy ýaqyt­ta ǵalymdarymyz qol jetkiz­gen otandyq medısınany ilgeri­leter ǵylymı jetistikterge toqtalǵandy jón kórdik.

Bilim • 16 Qarasha, 2024

Qandastar: joǵary bilim alýǵa ne kedergi?

Kezinde tórtkúl dúnıege tarydaı shashylǵan qandastarymyz búgin urpaǵynyń atajurtqa oralǵanyn qalaıdy. Olardyń maqsatyn júzege asyratyn joldyń biri – bilim kóshi-qony. Sheteldegi qazaq jastarynyń atajurtynda bilim alýy, keıin turaqtap qalýy – eldiń demografııalyq ahýalyn jaqsartatyn ózekti másele.

Suhbat • 22 Qazan, 2024

Nazıra Abdrahmanova: Oqýlyq bes satyly saraptamadan ótedi

Qoǵamda mektep oqýlyqtarynyń mazmunyna, sapasy men salmaǵyna qatysty syn-pikirler jıi aıtylyp júr. Osy oraıda mektep oqýlyqtaryna tóńiregindegi san saýalǵa jaýap alý maqsatynda Oqý-aǵartý mınıstrligine qarasty Respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq bilim mazmunyn saraptaý ortalyǵynyń dırektory Nazıra ABDRAHMANOVAMEN áńgimelesken edik.

Bilim • 09 Qazan, 2024

NU aýyl túlekterine qandaı múmkindik beredi?

Úzdik ǵylymı jýrnaldardaǵy jarııalanymdar, elimizdegi úzdik ǵalym­dardan dáris alý, eń úlken kitaphana, baı stýdenttik ómir, jaıly jataq­hana, zamanaýı sport ortalyǵy, sonymen qatar belsendi netvorkıng – basqa da múmkindikter Nazarbayev University (NU) stý­dent­terin, ásirese shaǵyn qalalardan kelgen, Ortalyq Azııadaǵy eń úzdik ýnı­ver­sıtette oqýdy keshe ǵana armandaǵan stýdentterdi tańǵaldyrady.

Ustaz • 05 Qazan, 2024

«Tór – muǵalimdiki»

Birtýar aqyn Maǵjan Jumabaıuly «Alty Alashtyń basy qosylsa, tór – muǵalimdiki» dep ósıet etti. Baǵamdasaq, memlekettiń ekonomıkalyq, áleýmettik, mádenı qýatty, baı bolmaǵy – sol eldiń adam kapıtalyna tikeleı táýeldi. Al adam kapıtalynyń myqty bolýy – tárbıe men bilimnen. Kóp máseleniń mánisi aldynan ǵalym da, shahter de ótetin muǵalimniń mártebesi men kásibıligine kelip tireledi. Sol sebepti mektep júregi sanalatyn mamandardyń kadrlyq áleýeti men memlekettiń qoldaý múmkindigine sholý jasaǵan edik.

Bilim • 02 Qazan, 2024

Muǵalim synyp jetekshiliginen nege bas tartady?

Oqý jyly bastalǵanyna az ýaqyt ótse de biraz oqıǵa boldy. Mektep oqýshylary arasyndaǵy tártipsizdik, bolmasa qandaı da bir qaıǵyly jaǵdaı kezinde eń birinshi suraqqa iligetin ári kóbine jumystan shettetiletin jan – synyp jetekshisi. Jaýapkershilik júgi tym aýyr bolǵannan shyǵar, muǵalimder jetekshilikten bas tartyp jatady. Jaqynda synyp jetekshiligine qosylatyn ústemeaqy mólsheri úsh ese kóbeıetini týraly aıtylsa da osy bir qosymsha, biraq qıyn qyzmetke qulshynys artpaı tur. Qaıtpek kerek?

Bilim • 17 Qyrkúıek, 2024

Daýdyń basy – konkýrs qujattamasy

Kúz túsip, jańa oqý jylmen birge ǵalymdar arasynda da qyzý tirlik qaınaıdy. Bul – granttyq qarjylandyrý konkýrsyna qujat tapsyrý isi. Olardyń jantalasyn túsinýge de bolady, sebebi joǵary jalaqy almaıtyn janǵa grant qarjysy zertteýin alańsyz júrgizýine, negizgi jumysyn atqara júrip, qosymsha aqy alýyna múmkindik beredi. Jaqynda jarııalanǵan konkýrs qujattamasy osyǵan daıarlyqty qalt jibermeıin dep kútip júrgen jurttyń qarsylyǵyn oıatty.

Ǵylym • 13 Qyrkúıek, 2024

Jas ǵalym: múmkindikter mejesi

Elimizde ǵalymdardyń jalpy sany 22 myńnan asady. Ǵylymı dáre­jesi bar qyzmetkerlerdiń ortasha jasy – 57. Zertteýshi­ler­­­­­­­d­iń 15 paıyzy – zeınet jasyndaǵylar. Bul res­mı kórsetkish­ter­­ áli de biraz máseleniń bar ekeninen habar beredi, sonyń ishinde ke­zek kút­tirmeıtini – ǵylymǵa jastardy tartý. Sebebi otan­dyq ǵy­­lym­nyń «qartaıyp» ketkeni qaı jaǵynan da tıimsiz. «Sońǵy kezde jas ǵalymdardy qoldaý artyp keledi» degen mazmundaǵy oıdy zert­teý­­shiler de, úkimet músheleri de jıi aıtady. Biz osy týraly áńgimelep, nasıhaty kemshin ǵylym salasynyń júgin jeńildetkendi jón kórdik.