Saıasat • 21 Qyrkúıek, 2020
Ekonomıka turaqtylyǵy zańmen retteledi
Álemdi ábigerge salǵan pandemııanyń kesirinen osyǵan deıingi ómir-daǵdymyzǵa ózgeris engeni aıtpasa da belgili jaıt. Ásirese, koronavırýstyń saldary el ekonomıkasyna aıtarlyqtaı áserin tıgizdi. Qarjy, nesıe salalaryna qatysty normalar men aktilerdi qaıta qaraýǵa týra keldi. Máselen, elimizdegi mıkroqarjylyq qyzmetti júzege asyratyn uıymdardyń jumys barysyn retteý boıynsha Qazaqstannyń keıbir normatıvtik-quqyqtyq aktilerine ózgerister endi.
Saıasat • 18 Qyrkúıek, 2020
Úsh býyndy model: polısııa, prokýratýra jáne sot
Jasyratyn nesi bar, bárimiz de ádiletti memlekette ómir súrgimiz keledi. Zańda – ústemdik, sotta ádil tórelik bolǵanyn qalaımyz. Orynsyz aıyptaý men negizsiz jaýapqa tartý úrdisi aıylyn jısa deımiz ǵoı, baıaǵy. Ol kúnge de jetermiz. Adam zańǵa emes, zań adamǵa qyzmet etetin kún qaıtse de ornaıdy. Alaıda azamattardyń múddesine qyzmet etetin memleketti bir kúnde qura almasymyz anyq. Ol úshin eń aldymen quqyq qorǵaý jáne sot júıelerine aýqymdy reforma qajet.
Saıasat • 17 Qyrkúıek, 2020
Tártip saqshysyna talap kúsheıdi
Kezinde úlkenderdiń «meniń mılısııam meni qorǵaıdy» dep ándetkenin jıi estýshi edik. Jurttyń osy senimine selkeý túspeýi úshinde jyl sanap elimizde quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerlerine qoıylatyn talap pen belgili bir standart kúsheıip keledi. Bul – zańdy qubylys. Sebebi, otandastarymyzdyń quqyǵy taptalmaýy men múddeleri aıaq asty qalmaýynda mańyzdy róldi eń aldymen osy tártip saqshylary atqarady.
Saıasat • 17 Qyrkúıek, 2020
Kıberbýllıng: Jalǵan akkaýnttan japa shekkender
Adamzat balasy ınternetke qol jetkizgeli beri shekara uǵymy joıyla bastaǵan syńaıly. Búginde qaı-qaısymyz bolsyn «aıshylyq alys jerlerden kózińdi ashyp-jumǵansha jyldam habar alǵyzǵan» (Y.Altynsarın) osy jahandyq «tordyń» tutqynymyz. Mundaıda es biletin eresekterden buryn ońy men solyn tanyp úlgermegen balalar men jasóspirimder úshin alańdaıtyn boldyq. Oǵan sebep – balany óz-ózine qol jumsaýǵa deıin jetkizetin býllıng pen kıberbýllıngtiń kesiri. Búginde elimizdegi 11-15 jastaǵy jasóspirimderdiń 12%-ǵa jýyǵy – osy kıberbýllıngten japa shekkenderdiń qatarynda.
Qoǵam • 14 Qyrkúıek, 2020
Búginde adamzat balasynyń turmys-tirshiligin, ómir súrý barysyn ınternetsiz elestetý qıyn. Elektr qýaty qanshalyqty mańyzdy bolsa, ǵalamtor jelisi de sodan bir eli kem emes mańyzǵa aınaldy. Ásirese, álemdi pandemııa jaılap, jumys, oqý barysy onlaın rejimge aýysqanda ınternetsiz jumysymyz júrmeı, qolymyz baılanatyn bolyp barady. Alaıda taıaqtyń eki ushy baryn da umytpaǵan jón. Bul shekarasy joq sheksizdiktiń ıgiligimen qatar ózindik zııany da bar. Sonyń ishinde kámelettik jasqa tolmaǵan balalarǵa keri áser tıgizetin kezder jıilep ketti.
Qoǵam • 14 Qyrkúıek, 2020
Pedofılııa: Adamzat azǵyndyqtan arylǵan joq
Zaman ózgerdi deımiz ǵoı. Ásilinde zaman emes, adam ózgergen syńaıly. Qurdymǵa ketken qundylyqtar men adam aıtsa sengisiz aıarlyqty kún saıyn kóretin boldyq. Oǵan da etimiz úırenip barady. Ásirese, balalarǵa qatysty jasalatyn zorlyq-zombylyq pen pedofılııa tyıylmaı tur. Bala quqyǵy aıaqasty qalmasyn dep aýqymdy jumystar atqarylyp jatqanymen, haıýan ekesh haıýannyń ózi jasamaıtyn bassyzdyqqa bel býǵandardyń aıyly jıylar emes. Bıylǵy qańtar-tamyz aralyǵynda elimizde qylmystyń osy túrine qatysty 550 oqıǵa tirkelip otyr.
Aýyl • 10 Qyrkúıek, 2020
Mal – baqqandiki emes, barymtashyniki bolyp tur...
Mal baqqan aýyl adamynyń kórgen beıneti men tartqan azabyn aýyzben aıtyp jetkizý múmkin emes. Jem-shóbin shashpaı-tókpeı jınap alyp, aýrý-syrqaýynyń aldyn alý, kún saıyn qora-qopsysyn tazalap, óriste júrip óristep ketkenin sandalyp sońynan izdeý de bir beınet. Malsaq adamnyń jyl on eki aı kóretini – osy. Ol ol ma, ıt jetektep tórt aıaqty túz taǵysynan qorý bylaı tursyn, eki aıaqty barymtashynyń zalaly men zardaby janǵa batady. О́tken segiz aıdyń ózinde qylmystyń naq osy túri 2174-ke jetip otyr.
Saıasat • 09 Qyrkúıek, 2020
Adam quqyǵy qashanda mańyzdy. Demokratııalyq el bolýdyń alǵysharty da, negizgi tiregi de – osy. Sondyqtan elimiz adam quqyǵynyń aıaqasty qalmaýyn únemi aldyńǵy orynǵa qoıady. Bul týraly Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken onlaın-baspasóz máslıhatynda Bas prokýrordyń orynbasary Marat Ahmetjanov baıandady.
Saıasat • 07 Qyrkúıek, 2020
Túıtkilder túıinin tarqatqan tujyrymdamalyq qujat
Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Aıda Balaeva Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýy aıasynda respýblıkalyq «Egemen Qazaqstan» gazetine kelip, zııaly qaýym ókilderimen kezdesý ótkizdi.
Qoǵam • 04 Qyrkúıek, 2020
Qaskóılik qashanǵa deıin jalǵasady?
Ulǵa mıras, urpaqqa amanat bolǵan ata dástúrdiń aıaýlysy – ańshylyq óner edi. Oǵan da opasyzdyq jasalyp jatyr. «Qundyzdyń terisi – ózine jaý» demekshi, múıizi úshin kıikti, terisi úshin túlkini, ýyldyryǵy úshin balyqty qyryp álekpiz. Obal men qııanat, aıanysh pen saýap túsinigin jeke bastyń qamy, ashkózdik uǵymdary almastyrǵan zaman ornady. Janýarlar álemine jasalyp jatqan búgingi soraqylyqtyń ornyn keıin qaıtyp toltyrmaqpyz sonda? Máselen, bıyl alǵashqy jartyjyldyqtyń ózinde brakonerler Tabıǵat-Anaǵa 1,6 mlrd teńge kóleminde zalal keltirip úlgerdi.
