Sońǵy jańalyqtar
Aımaqtar • 28 Qarasha, 2025
Mıchýrın baǵynda 600-den astam jemis-jıdek túri otyrǵyzylady
Prezıdent janyndaǵy Ulttyq Ǵylym akademııasy Reseı Ǵylym akademııasymen birlesip «EKSPO-Agroónerkásiptik keshendegi ozyq tehnologııalar» taqyrybynda halyqaralyq kórme jáne agroónerkásiptik keshendi damytýdyń negizgi baǵyttaryn qamtıtyn konferensııa ótkizdi, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Oqıǵa • 28 Qarasha, 2025
Baıqońyrdan ushyrylǵan zymyrannyń bir bóligi Ulytaýǵa qulaǵan
27 qarasha kúni Astana ýaqytymen saǵat 14:27-de «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan ushqyshtar basqarǵan «Soıýz MS-28» zymyran-tasyǵyshy ushyrylǵan. Atalǵan zymyran-tasyǵyshtyń bir bóligi Ulytaý oblysynyń elsiz aýmaǵynan tabyldy, dep jazady Egemen.kz.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Zań ústemdigi zorlyqqa jol bermeıdi
Astanada Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń tapsyrysymen Qazaqstan qoǵamdyq damý ınstıtýty (QQDI) Otbasy jáne genderlik saıasat salasyndaǵy zertteýler ortalyǵy ázirlegen «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý týraly» ulttyq baıandamanyń tanystyrylymy ótti.
Saıasat • 28 Qarasha, 2025
Baýyrlas elmen baıypty baılanys
Qyrǵyz Respýblıkasynyń Mınıstrler kabıneti tóraǵasynyń orynbasary Edıl Baısalov bastaǵan baýyrlas qyrǵyz elinen Almatyǵa issaparmen kelgen delegasııa qaladaǵy birqatar nysandardy aralady.
Energetıka • 28 Qarasha, 2025
AES: Turaqty damýdyń qozǵaýshy kúshi
Mınsk pen Astana arasynda aptasyna eki ret ushaq qatynaıdy. Ataqty Belarýs atom elektr stansasyn (AES) kórip, mán-jaıyn bilýge sapardyń sáti túsken edi. Tún jarymynda aspanǵa kóterilgen ushaq tórt jarym saǵat boıy áýede qanat qaqty.
Saıasat • 28 Qarasha, 2025
Qarjy uıymdarymen syndarly áriptestik jalǵasady
Úkimet úıinde Úkimettiń halyqaralyq qarjy uıymdarymen (MQU) yntymaqtastyq jónindegi úılestirý keńesiniń otyrysy ótti. Jıynǵa Dúnıejúzilik banktiń (DB), Halyqaralyq qarjy korporasııasynyń (HQK), Azııa damý bankiniń (ADB), Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń (EQDB), Eýrazııalyq damý bankiniń (EADB), Islam damý bankiniń (IDB) ókilderi qatysty.
Saıasat • 28 Qarasha, 2025
Damýdyń draıverine aınalǵan óńir
Almaty aglomerasııasyna qatysty túıtkildi sheshý maqsatynda 2022 jyly Almaty oblysy ekige bólindi. Jetisý oblysyna enshi bergen aımaqtyń tynys-tirshiligi qalaı? О́ńirdiń úsh jyldaǵy damý úderisin brıfıngten bilip qaıttyq.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Nege ekenin qaıdam, ákim ataýly týraly biraýyz jyly sóz jazbas buryn, oılanyp-tolǵanamyz. Jaqsylyǵyn kórip tursaq ta, tartynshaqtaımyz. Deı turǵanmen, Katonqaraǵaı aýyldyq okrýginiń ákimin turǵyndary jaqtap, maqtap jatqanyn jıi estidik. Qashan kórseń, halyqtyń arasynda deıdi. Tipti tehnıkany ózi tizgindep, qara jumysqa da kirisip ketedi eken.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Ekibastuzdyń kómir basseıinde qanshama nar jigitter eńbek etip júr. Munda qysqy mezgilde jumys qyza túsedi. Kenshiler burqyraǵan shań-tozańdy elemesten jylyna mıllıondaǵan tonna kómir óndiredi. Sondaı qatardaǵy jumysshynyń biri – Ekibastuzdaǵy «Shyǵys» kenishi tehnologııalyq keshen ýchaskesiniń konveıer mashınısi Rýslan Japarov.
Bilim • 28 Qarasha, 2025
Syr boıyndaǵy «Keleshek mektebi»
Qyzylorda qalasyndaǵy SPMK-70 shaǵyn aýdanynda 1500 oryndyq «Keleshek mektebi» ashyldy. Jańa mekteptiń ashylýyna Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova, óńirden saılanǵan Parlament depýtattary Rýslan Rústemov, Murat Ábenov, Murat Ergeshbaev, zııaly qaýym ókilderi, el aǵalary qatysty.
Jasandy ıntellekt • 28 Qarasha, 2025
Jasandy ıntellekt ıgiligin qashan kóremiz?
Jasandy ıntellektige negizdelgen startaptar búginde álem boıynsha tehnologııalyq básekeniń basty ózegine aınaldy. Elimizde de kún saıyn túrli jobalar tanystyrylady. Jalpy, jyl saıyn myńdaǵan jańa joba iske qosylady, biraq halyqaralyq statıstıka kórsetkendeı, olardyń nebári 10-15 paıyzy ǵana naqty nátıjege jetedi.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Bıyl Jetisýda aýyl ákimderin saılaý naýqany erekshe ótti. Aýdandyq mańyzy bar qalalar, aýyldar men aýyldyq okrýgterdi basqaratyn 116 ákimniń qataryn jasaqtaý maqsatynda 39 aýyldyq okrýg ákimin saılaý josparlanǵan. Alaıda keıbir ákimderdiń otstavkaǵa ketý týraly ótinish berýine baılanysty 42 okrýg ákimi saılandy.
Ekonomıka • 28 Qarasha, 2025
Shıkizattan daıyn ónimge deıin
Demografııalyq ósimi joǵary, 2 mıllıonnan asa halqynyń 80 paıyzy aýyldyq jerde ornalasqan Túrkistan oblysy – elimizde maqta ósiretin jalǵyz óńir. Maqta – toqyma ónerkásibiniń negizgi shıkizaty ǵana emes, myńdaǵan otbasynyń turmysyn túzep, aýyldyń áleýetin kóterip otyrǵan berekeli ónim. Búginde óńir maqtany tek shıkizat kúıinde emes, daıyn ónimge aınaldyryp, toqyma ónerkásibin damytý baǵytynda birqatar jobany qolǵa alǵan. Bolashaqta «Made in Turkestan» tigin jipteri men matalaryn tanymal brendterde satý kózdelip otyr.
Saraptama • 28 Qarasha, 2025
Depozıtten qomaqty tabys tabýǵa bola ma?
Investor Aman Álimbaevtyń jaýaby: – Investısııa týraly oılanatyn azamattardyń kóbi aldymen qarapaıym ári túsinikti joldy izdeıdi. Aqsha depozıttiń ózinen-aq joǵary tabys berse eken deıdi. Osyndaı suranysqa arnalǵan arnaıy portfelder bar. Bul portfelder ár adamnyń maqsatyna, tabysyna, táýekelge degen kózqarasyna qaraı jınaqtalady. Eń bastysy, aqsha júıeli túrde jumys isteı bastaıdy.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Bıyl kókten ıip, jerden berip, óńir dıqandary mol tabysqa keneldi. Yryzdyq joryǵyna qatysqan jigerli jastar da az emes. Sonyń biri – kombaınshy Dıas Bilálov. Ol oraq naýqany kezinde 1830 ga alqaptyń eginin oryp, 4 920 tonna astyq bastyrdy.
Bilim • 28 Qarasha, 2025
Oqýshylardyń ǵylymǵa yntasyn arttyrady
Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes balalardyń erte jastan ǵylymǵa qyzyǵýshylyǵyn arttyrý, zertteýshilik daǵdylaryn qalyptastyrý maqsatynda Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenova Prezıdent janyndaǵy Ulttyq ǵylym akademııasynyń basqarma tóraǵasy Aqylbek Kúrishbaevpen ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıdy, – dep habarlaıdy Oqý-aǵartý mınıstrligi.
Ǵalam ǵajaptary • 28 Qarasha, 2025
Reseılik «Neiry» kompanııasy kógershinderdiń ushý baǵytyn ımplanttalǵan neırochıp arqyly basqarýǵa múmkindik beretin tehnologııa tanystyrdy. Mundaı bıodron-kógershinder nysandardy áýeden baqylap, beıneni tikeleı efırde jibere alady.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Saǵatyna 235 tonnaǵa deıin joǵary sapaly asfalt-beton ónimin shyǵaratyn zamanaýı qos asfalt-beton zaýyty bar «DSK Prıorıtet» kompanııasyn náp-názik Janna Kenjına basqarady. Úlken ujymda 300-ge jýyq qyzmetker jumys isteıdi. Olar barlyq jaǵdaıy jasalǵan jumysshy qalashyǵynda turady.
Basylym • 28 Qarasha, 2025
Memlekettik BAQ: mindetine mártebesi saı ma?
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen bekitilgen «Qazaqstan Respýblıkasy ishki saıasatynyń negizgi qaǵıdattary, qundylyqtary men baǵyttary» tujyrymdamasynda ishki saıasattyń basym baǵyttarynyń biri aqparattyq saıasat ekeni atap kórsetilip, onyń tıimdiligin qamtamasyz etý úshin elimizdiń buqaralyq aqparat quraldarynyń básekege qabilettiligin arttyrý, aǵartýshylyq, ǵylymı-tanymdyq jáne tárbıelik máni bar sapaly kontentti damytý, memlekettik organdardyń BAQ-pen ózara baılanysyn jetildirý, jýrnalıstik etıkanyń jalpyǵa ortaq qaǵıdattaryn dáripteý, aqparat keńistigindegi kez kelgen zańsyz árekettiń taralýyna qarsy is-qımyl jasaý, destrýktıvti ıdeologııanyń jáne úgit-nasıhattyń, jalǵan aqparattyń taralýyna jol bermeý, mass-medıa salasyndaǵy normatıvtik-quqyqtyq bazany jetildirý mindeti qoıyldy. Bul rette, ásirese, memlekettik BAQ-qa júkteletin jaýapkershilik zor ekeni anyq.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Álemniń gazetke kózqarasy erekshe
Internettiń keń taralýymen gazet, jýrnaldardyń tırajy tómendeı bastady. Tipti gazettiń qaǵaz túri endi shyqpaıdy degen boljam da aıtylyp júr. Biraq klassıkalyq gazet-jýrnal qurdymǵa ketse, bilimsiz urpaq qalyptasatynyn túsingen álem elderi dástúrli BAQ-ty «qutqarýǵa» kiristi. Baspa ındýstrııasynyń el damýyna qosatyn mańyzyn tereń túsinetin eldiń úkimetteri merzimdi basylymdar sektoryna jyl saıyn qomaqty qarajat bólip, túrli deńgeıde qoldaý kórsetip jatyr. Máselen, merzimdi basylymdarǵa memlekettik qoldaý qajettiligin Eýropa Keńesi ótken ǵasyrdyń 70-jyldary-aq maquldaǵan.
Bilim • 28 Qarasha, 2025
Geografııa pánin oqytýdaǵy júıesizdik
Mektepte geografııa páni óz deńgeıinde oqytylmaı keledi. Túıtkildi máselege alańdaǵan 500-ge jýyq muǵalim Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovaǵa ashyq hat joldady. Hatta ustazdar orta bilim júıesinde iske asyp jatqan aýqymdy reforma kezeńinde geografııa pániniń oqytylýyna qatysty ári oqý josparyna engizý týraly usynysyn jetkizdi. Aıtylǵan máselege oraı mınıstr Y.Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim akademııasy mamandarymen jıyn ótkizdi. Osy jıynda pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ-diń professory, Geografııadan respýblıkalyq ataýly mektep jetekshisi Uljalǵas Esnazarova qordalanyp qalǵan birqatar máseleni aıtyp berdi. Endigi kezekte ustazdar qaýymy geografııa pánin oqytý júıelenedi dep úmittenip otyr.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Agroónerkásip kesheni zamanaýı tehnologııanyń arqasynda ilkiden qalyptasqan túsinigimizdi túbegeıli ózgertip, jańa beleske jol salyp otyr.
Qoǵam • 28 Qarasha, 2025
Jaqynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde «Qazaq tilin jáne tehnologııalyq úrdisti qoldaý úshin úlken tildik model (LLM) ázirleý» jobasy aıasynda ana tilimizdi sıfrlyq ortaǵa beıimdeýmen aınalysyp júrgen jetekshi ǵalymdar, ınjenerler men zertteýshilerdiń basyn qosqan jıyn ótti.
Rýhanııat • 28 Qarasha, 2025
Osydan 110 jyl buryn, 1915 jyldyń 9 qarashasynda Ýfa qalasyndaǵy «Ǵalııa» medresesinde oqyǵan qazaq shákirtter «Sadaq» qoljazba jýrnalynyń alǵashqy sanyn shyǵardy. «Sadaq» jýrnaly týraly alǵashqy maǵlumattardy qalyń oqyrmanǵa Qaıyrjan Bekhojın men Tursynbek Kákishev tanystyrdy.
Suhbat • 28 Qarasha, 2025
О́zgejan Kesıdjı-Aıýbı: Alash qozǵalysy Batysta da zerttelip jatyr
Eýropanyń tórinde ómirge kelse de, ata-anasy baıandaǵan ultynyń ańyz-áńgimelerin, ertegilerin estip ósken urpaq báribir qaı jaǵynan bolsyn qazaqqa búıregi buryp turady eken. Ádette buny biz tektilik dep baǵalaımyz. Áne, sondaı tegine tartqan jastyń biri – О́zgejan Kesıdjı-Aıýbı. Ol áýelde óleń jazyp kózge túsken aqyn edi. Keıin joǵary oqý orynyna túsken soń, Alash qozǵalysyn zerttep, Irlandııada doktorlyq qorǵady. Jýyqta О́zgejanmen ýaqyt taýyp, shaǵyn suhbat qurdyq.
Rýhanııat • 28 Qarasha, 2025
Adam rýhy kóterilmeı alshań basa ala ma, bilmeımin. Kisi balasyn adam atty ardaqty atqa jetkerip, óner men mádenıet jasaýshy tulǵaǵa aınaldyratyn sana-sezimi men jasampaz rýhy shyǵar. Ol da ananyń áldıi men besik jyrynan bastalǵan ádebıet atty uly arnadan qýat alyp, jańǵyryp turmasa ártúrli zamananyń tosqaýyly men syn-eleginen álsirep, solǵyn tartady. Ondaıda halyq rýhyn tas qaıraqqa janyǵandaı rýh beretin tulǵalar shyǵarmasy kómekke keledi.
Rýhanııat • 28 Qarasha, 2025
Jazýshy eń súıikti shyǵarmasyn aldymen sanasyna (oı qaǵazyna desek te bolady) jazady. Sodan keıin ábden jetilip, kádimgi qaǵaz betine túsedi. Bul shynaıy shyǵarmashylyqta qalyptasqan ádistiń biri. Mysaly, Muhtar Áýezov «Abaı jolyn» jazý maqsatynda san jyldar boıy materıal jınap, aýyl aqsaqaldarymen aqyldasyp, ańyz-áńgimelerdi sanasynda terbetip, sońynda uly shyǵarmany ómirge ákeldi.
Rýhanııat • 28 Qarasha, 2025
О́z Doýelderimizdi qashan joqtaımyz?
Bala kezde fantast jazýshy Aleksandr Belıaevtiń shyǵarmalaryn kózdiń maıyn taýysyp qyzyǵa oqıtynbyz. Sol týyndylardyń ishinde «Professor Doýeldiń basy» atty roman erekshe esimizde qalǵan edi. Jýyrda sol kitapty qaıta oqyp shyqtyq. Sóıttik te, sońǵy otyz jyldyqta qarym-qabileti men bilim-biligin halqyna arnaı almaǵan ózimizdiń Doýelderdiń altyn bastaryn aıadyq.
Ekonomıka • 28 Qarasha, 2025
Syr óńiri ekonomıkanyń kúretamyry sanalatyn otandyq jol ınfraqurylymyn jetildirýde taǵy bir jetistikke qol jetkizdi. Elimizdiń ońtústigin ortalyqpen baılanystyryp turǵan «Qyzylorda – Jezqazǵan» joly paıdalanýǵa berilip, Syr men Arqa arasy jaqyndaı tústi.
Rýhanııat • 28 Qarasha, 2025
Dástúr men tehnologııany toǵystyrǵan sán óneri
Áıgili akademık Álkeı Marǵulannyń «Qazaq halqy kileń oıý-órnek ortasynda ómir súredi» degen paıymyn baıyptasaq, elimiz úshin ulttyq erekshelik qashanda basty orynda ekeni aıqyndala túsedi.
