«Alarmanǵa altaý az»

Elimizde aqsha aýdarý júıesi (AAJ) arqyly halyqaralyq aqsha aýdarymdarynyń kólemi aıtarlyqtaı qysqardy. 2023 jyldyń qańtar-qazanynda AAJ arqyly shetelge jiberilgen qarajat kólemi 806,9 mlrd teńgeni qurady, bul byltyrǵy sáıkes kezeńdegiden 7,2 paıyzǵa az.

16 Qańtar, 2024

Aýyz sý kóktemde jetedi

Jambyl oblysynda aýyz sýdyń azabyn tartyp otyrǵan aýyldar áli de bar­shylyq. Taza sýǵa jetýdi armandaǵan eldi meken turǵyndary jýrnalısterge muńyn shaǵýdan jalyǵar emes. Olar bizge jıi habarlasady. Shalǵaıdaǵy aýyl­­darda turatyn aǵaıynnyń arzýyn tyńdap, birneshe ret maqala jazǵanbyz.

16 Qańtar, 2024

Saýmaldan jasalǵan metabıotık

Otandyq genetık, bıolog ǵalym Samat Qojahmetov densaýlyqqa zııan keltirmeıtin ári antıbıotıkterdiń ornyn almastyratyn metabıotık ázirlep shyqty. Ol saýmaldan jasalǵan.

16 Qańtar, 2024

Ulttyq qor: Ár balaǵa – 300 dollardan

Qarjy mınıstrligi 2024 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı bo­ıynsha Ulttyq qordyń túsimderi jáne ony paıdalaný týraly esepti jarııalady. 2023 jyly qorǵa 6,41 trln teńge túsken, onyń 4,56 trıllıony – munaı sektorynan tikeleı túsken tabys. 1,82 trln teńge – ınvestısııalyq kiris. 4,07 trln teńge transfert esebinde paıdalanylǵan.

15 Qańtar, 2024

Qonaev taǵylymy

Kózi tirisinde-aq eren eńbegi elenip, halyq kósemine aınalǵan Dinmuhamed Qonaevtyń orny bólek. «Qudaıdyń súıgen quly sol emes pe, Kemeńger ul Qonaev Dinmuhamed» dep aqyndar jyrǵa qossa, jurtshylyqtyń «Dımekeń», «Dımash aǵa» dep erkeletip ataýy som tulǵanyń el júreginen eleýli oryn alǵanynyń aınymas aıǵaǵy.

15 Qańtar, 2024

Taýdaı sezimniń túısigi men rýhy

Jetpisinshi jyldan bylaıǵy urpaq arasynda Muhtar Shahanovtyń rýhymen tynystamaǵany kemde-kem shyǵar. Kitap, gazet-jýrnal oqymaıtyndar ánderge jazylǵan óleńderin tyńdap ósse kerek. «Ǵaısha jeńgeı», «Ǵashyqtyq ǵalamaty», «Jigerlendirý», «Tórt ana» sııaqty shyǵarma­lary aýyldaǵy talaı qara domalaqtyń betin ádebıetke, óleńge burǵanyn bilemiz. Ekimyńynshy jyldardyń alǵashqy onjyldyǵynda aýyldaǵy ár qazaqtyń telefonynan Shahanov jyrlary sańqyldap estilip jatatynyn umyta qoıǵanymyz joq.

15 Qańtar, 2024

Parasat maıtalmany

Jazýshy Gıýstav Floberden «Bovarı hanym» kim?» dep suraǵanda «Bovarı hanym – men» degen-tin. Shyn máninde, jazýshy kim jaıly qalam tartsa da, ózin jazady. Jan oıpatyna túsken san túrli damý úrdisindegi shashylǵan qıyndylardy beınelep qa­ǵazǵa quıady.

15 Qańtar, 2024

Sulý aǵys

О́tken ǵasyrdyń 60-jyldary ádebıetimizge sony lep, ózgeshe órnek ákelgen bir býyn bar. Bul býynnyń balalyq shaǵy soǵys jyldaryna tap kelip, jetimdikti, qıyndyqty bastan keshti. Sonyń bári – bolashaq qalamgerlerdiń ómirdiń san qatparly qyry men syryn erte tanýyna múmkindik berdi. Tájirıbelerin baıytty. Osy býynnyń biregeı ókili – áp degennen alǵashqy lırıkalyq áńgimelerimen oqyrman jan dúnıesin baýrap alǵan jazýshy Saıyn Muratbekov.

15 Qańtar, 2024

Ońaltý jobasy

Elimizde múgedektigi bar balalardy úı jaǵdaıynda ońaltýǵa arnalǵan qanatqaqty joba iske qosyldy. Endi múmkindigi tómen balasy bar ata-analar ońaltý ortalyq­taryna barmaı-aq mamandardyń kómegimen ózi de ońaltý sharalaryn isteı alady.

15 Qańtar, 2024

Byltyr 21,3 myńnan astam etnıkalyq qazaq qandas mártebesin aldy

2023 jyly 21 325 etnıkalyq qazaq tarıhı otanymen tabysyp, qandas mártebesin alǵan. Jalpy 1991 jyldan beri respýblıkaǵa 1 mln 128,3 myń etnıkalyq qazaq oraldy. О́tken jyly Qazaqstanǵa kelgen qandastardyń jartysy (50,3%) О́zbekstannan, 21,5% – Qytaıdan, 10,2% – Mońǵolııadan, 9,2% – Túrikmenstannan, 6,8% – Reseıden jáne 2% basqa elderden. Osy jáne basqa da statıstıkalyq maǵlumattar Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń baspasóz qyzmetinen málim boldy, dep habarlaıdy Egemen.kz.  

15 Qańtar, 2024

Samat Ábishtiń isi sotqa joldandy

Bas prokýratýra burynǵy Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary Samat Ábishke qatysty qozǵalǵan qylmystyq isti tergeý aıaqtalǵanyn málimdedi, dep jazady Egemen.kz.

15 Qańtar, 2024

Murjanyń jyry qashan bitedi?

Petropavl qalasyndaǵy 2-JEO-nyń 2022 jyldyń naýryz aıynda ortan belinen opyrylyp túsken murjasynyń jyry áli de jalǵasyp keledi. Dál Naýryz merekesiniń qar­sańynda qulaǵan murja qala jurt­shylyǵyn ǵana emes, barsha el hal­qyn dúr silkindirdi desek, artyq aıt­qandyǵymyz emes. Qulaǵan kirpish pen sement kesekteri qazandyq sehyn basyp qalyp, úıindiniń astynda mashınıst-baıqaýshy bolyp iste­gen áıel adam qaza boldy. Bul ýaqyt­ta Soltústikte áli jylytý maý­symy aıaqtalmaǵan, óńir áli de qys yzǵa­ry­nyń qursaýynda edi. Sondyqtan úıle­rimizge jylý jetpeı qala ma degen qala­lyqtardyń qorqynyshyn da túsi­nýge bolady.

15 Qańtar, 2024

Balalar basylymy: Keshendi baǵdarlama ázirlenbek

Balalar basylymynyń balalarǵa qoljetimdi bolýyn qadaǵalap, strategııalyq jospar quryp, osy saladaǵy ózekti máselelerge den qoıǵan Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva Almatydaǵy «Dostyq» úıinde «Qazaqstan balalary jáne shyǵarmashyl ıntellıgensııa» atty sala ókilderimen kezdesý ótkizdi. Balalar taqyrybyndaǵy ózekti jıynǵa Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev ta arnaıy qatysty. Qos mınıstr eldegi balalar basylymdaryna qatysty máseleler men usynystardy tyńdady.

15 Qańtar, 2024

Taıvan taǵyna talas

О́tken senbi kúni Taıvanda Prezıdent saılaýy ótti. Eldegi saıası dodaǵa úsh úmitker qatysty. Qaı-qaısy da bılik tizginin qolyna alýǵa baryn saldy. Tartysqa toly saılaýda Laı Sınde kópshilik daýyspen jeńiske jetti.

15 Qańtar, 2024

О́ndiris órkendesin desek...

Elimizdegi ekonomıkanyń jalpy ósimine jatatyn mashına jasaý men metall óńdeý salalary áli de bolsa ımportqa táýeldilikten arylmaı keledi. 120 myńǵa tarta jumysshysy bar 4 myńǵa jýyq kásiporynnyń qaı-qaısysy bolsyn óndiristik qorlaryn jańartýdy qajet etip otyrǵan jaıy bar. Bul salaǵa jatatyn aýyl sharýashylyǵy, temirjol, energetıka, elektrtehnıka, taý-ken-metallýrgııa jáne munaı-gaz, mashına jasaý, avtomobıl men avıaqurylystaǵy týyndaǵan máselelerdi sheship, qoldanystaǵy óndiris tıimdiligi men básekege qabilettiligin arttyrsa, álemdik ekonomıkaǵa qosylýǵa múmkindik bar degen sóz. Ásirese aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy tehnıkanyń 80 paıyzǵa jýyǵynyń tozyǵy jetken.

15 Qańtar, 2024

Abaı álemine saıahat

Uly aqynnyń ómiri men shyǵarmashylyǵy alýan túrli tanymdyq oı – jumbaqtarmen órnektelgen.

14 Qańtar, 2024

Tulǵalar belesi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jýyqta «Egemen Qazaqstan» gazetiniń 3 qańtar kúngi sanyna jarııalanǵan suhbatyn­da: «El tarıhynda erekshe orny bar tulǵalarǵa qurmet kórsetý dástúri elimizdiń jalpyulttyq biregeıligin nyǵaıta túsýge zor septigin tıgizedi. Bıyl áıgili ǵalym Qanysh Sátbaevtyń týǵanyna 125, dańqty batyrlar Saǵadat Nurmaǵambetov pen Raqymjan Qoshqarbaevtyń týǵanyna 100 jyl tolady», deı otyryp, elimiz tarıhynda taǵylymy zor tulǵalardyń ómiri men ónegesin nasıhattaý isi tıisti deńgeıde atqarylýy qajettigin eskertken edi.

14 Qańtar, 2024

Keneptegi kesek minez

Talant arnasy tasqyndap tursa da, tirlikten turlaý tappaı, óz otyna órtenip ótken daryndar az ba? Ǵazız ǵumyryn baǵyshtaǵan shyǵarmashylyq tulǵamen birge tunshyǵyp ketse, ókinish sol. Kenep betine jan syryn ja­ıyp salǵan myń san sýretshiniń ishinde Ábilhan Qasteevtiń esimi nege erek atalady? Halqymyzdan shyqqan tuńǵysh sýretshilerdiń biri bolǵany úshin be? Joq. Qasteevtiń tulǵasyn shyrqaý bıikke kótergen – keneptegi kesek minez... Ol jazylmaǵan dala zańyn boıyna sińirip, kóshpeliler mádenıetimen ósip jetildi.

14 Qańtar, 2024

Bıýdjettik mekeme saýyn sıyr ma? Jylý shyǵynynyń 81 paıyzyn qazynalyq kásiporyndar kótermek

Ekibastuzda jylý baǵasy kóterildi. Jeke tutynýshylardyń keıbiri úshin tarıf aqpan aıynan bastap 41 paıyzǵa ósedi. Deıturǵanmen stansa shyǵynyn jabýdyń negizgi salmaǵy bıýdjettik mekemelerdiń ıyǵyna túskeli tur. Aldaǵy ýaqytta qazynalyq kásiporyndar úshin jylý baǵasy 191 paıyzǵa deıin kóbeıedi.

14 Qańtar, 2024

Qurǵaǵan ultan qaraýsyz qalmaıdy

Qystyń qytymyr aıazy men jazdyń aptap ystyǵynda árbir tal-daraq pen ań-qustyń aman­dyǵyn saqtap, óz jerindegi eko­logııalyq ahýaldy kúzetken ormanshy eńbegin birimiz bilsek, birimiz bilmeımiz. Tabıǵat saqshylary jyldan-jylǵa orman alqaptaryn kóbeıte otyryp, ekologııalyq turaqtylyqqa septesip keledi. Tabıǵatty, baı­lyq pen qordy saqtap júrgen olar­dyń eńbegi kózge kórinbese de, qurmetteýge ábden laıyq. Olar­­dyń mindeti – óńirdegi orman men to­ǵaıly jerlerdegi qordy múmkin­diginshe saqtaý, paıdalaný, ósirý.

14 Qańtar, 2024