О́miri men óndirisi ózektes óńir

Memleket basshysy Nursul­tan Nazarbaev Shyǵys óńirine jasaǵan jumys saparynda oblys ortalyǵyndaǵy jańadan salyn­ǵan Qan ortalyǵy men «Azııa Avto Qazaqstan» aksıonerlik qoǵa­mynda boldy. Aldymen Qan ortalyǵy qyzmetimen tanys­qan Prezıdent donasııa já­ne qan quramy sapasyn avtomat­tan­dyrylǵan zerthanalyq baqylaý ádisin engizýge múmkindik beretin orynjaılardy aralap kórdi. Memleket basshysy atalǵan mekemede «Donor aılyǵy» aıasynda qan tapsyryp jatqan áskerı qyzmetshilermen sóılesip, jaýyngerlerge qan tapsyrýdyń qaıyrymdy is ekenin aıtty. О́z kezeginde sarbazdar Otan qorǵaýǵa árqashan saqadaı saı ekendikterin málimdedi. Jalpy, oblystyq Qan or­ta­lyǵy donor qanymen jáne onyń komponentterimen qamtamasyz etedi. Mekemeniń jobalyq qýa­ty jylyna 24 myń lıtr qan ázi­rleýge jetedi. – Bizde ozyq medısınalyq qural-jabdyq­tar orna­tylǵan. Zerthanalyq quryl­ǵy­lardyń barlyǵy 100 paıyzǵa avtomattandyrylǵan. Donor­dan bastapqy jáne juq­paly aýrýlarǵa tekserý, bıo­hımııalyq taldaý alynyp, keshendi sapaly transfýzııalyq kómek júrgiziledi. 1953 jyly salynǵan burynǵy ortalyqta qan preparattaryn daıyndaý kezinde zamanaýı standarttardy qadaǵalaýǵa múmkindik bolmaǵan edi. О́ıtkeni, tozyǵy jetken qondyrǵylar qan qaýipsizdiginiń saqtalýyna jol bermedi, dedi oblystyq Qan ortalyǵy ınfek­sııalyq-dıag­nos­tıkalyq zerthanasynyń jetek­shisi Gúldar Mataeva. Al jańa nysannyń atalǵan olqy­lyqtardy túzetýdegi hám adam ómirine arasha túsýdegi múm­kindigi zor. Prezıdent ortalyq qyzmet­kerlerimen áńgime barysynda óńirdiń medısınalyq mekeme­leri qajetti emhanalyq jáne dıag­nos­tıkalyq jabdyqtarmen qamta­masyz etilip jatqanyn erekshe atap ótti. Sondaı-aq, adam ómirin arashalaýǵa atsaly­sa­tyn ujymnyń tabysty bolyp, qyzmet nátıjeleriniń arta berýi­ne tilektestigin bil­dir­di. О́z keze­ginde mekeme qyz­met­kerleri medısına salasyna júıeli qoldaý kórsetilip otyr­ǵany úshin Elba­syna rıza­shylyqtaryn jetkizdi. Memleket basshysy odan keıin «Azııa Avto Qazaqstan» AQ bazasyndaǵy tolyq sıkldy av­tomobıl kásiporyny men avto­bólshekter óndiretin tehnopark qurylysyn biriktiretin avto­ónerkásip klasterin qurý jónin­degi ınvestısııalyq jobanyń jú­zege asyrylý barysymen tanys­­ty. Prezıdentke tehno­logııa­lyq sıkl, óndiristik jáne ınves­­tı­sııalyq kórsetkishter, son­daı-aq, jobany júzege asyrý kes­tesi baıandaldy. Kásiporyn jetek­shileriniń aıtýynsha, qazirgi kezde zaýytta memleket tarapynan bólin­gen 7 mıllıard teńgege ınfra­qu­rylym júrgizilip, kóliktiń ja­ńa túrleri shyǵaryla bastady, tıi­sinshe kásiporyn úlesi kúrt ar­tady dep kútilýde. Zaýyt kon­veıerinen shyqqan «Lada Largýs» kólikteri EKSPO kórme­s­ine suranysqa saı kólemde jetki­zilýge daıyn. – Mashına jasaý – ındýs­trııa­landyrýdyń negizgi tini. Árıne, búginde kóp kólik óndiriledi, báseke joǵary. Sizder básekege baǵa turǵysynan da, sapa jaǵynan da tótep berýlerińiz kerek. Kórshilerimiz, onyń ishinde Reseı kólikti bizden satyp alatyndaı, qazaqstandyqtardyń barlyǵy óz kóligimizben júretindeı jaǵdaı týǵyzýymyz kerek. Osy maqsatta zaýytta birinshi kezekte 60 myń avtokólik, ekinshi kezekte odan da kóp avtokólik shyǵarylatyn bolady, dedi Elbasy. Sonymen qatar, avtokólik shyǵarýdyń elimizdegi jańa sala­lardyń biri ekendigin aıt­qan Memleket basshysy eń­bek ujymymen júzdesip, zaýyt­tyń tabysty damýyna jáne báse­kege qabi­lettiliginiń joǵary bolýyna tilektestik bildirdi. Tele­kó­pir baılanysy arqy­ly zaýyt­­tyń konveıerlik qurasty­rý ýchaske­siniń ustasy Qanaǵat Iаn­gýshakov ózine tıesili konveıerlik jelide Lada­nyń Kalına jáne Granta marka­ly kólikteri quras­tyrylyp jat­qa­nyn, álemdik 4 brendtiń 30-dan astam túri jınalatynyn jetkizdi. Al aǵa sheber Dáýren Baltabaev zaýyttyń logıstıkalyq sehynda jumys isteıdi. Ol 2014 jy­ly «Bolashaq» baǵdarlamasy sheń­berinde Germanııadaǵy 7 mashına jasaý kásipornynda, onyń ishinde «Folksvagen» avtokonserninde tájirıbeden ótýge múmkindik alǵan eken. «Bolashaq» baǵdarlamasynyń túlegi Elbasyna qazaqstandyq ónimniń nemis kólikterinen kem túspeıtin sapaǵa ıe bolatynyn aıtyp, ýáde berdi. Al zaýytta qurastyrýshy bolyp eńbek etetin Almas Toqtaý­bekov kolledjde oqyp júrgen kezinde «Azııa Avto» AQ-ta táji­rıbeden ótip, keıin synaq mer­zimimen jumysqa kirgen eken. Qazir ınjener bolyp isteıtin ol búginde joǵary oqý oryndarynan, onyń ishinde «Nazarbaev Ýnıversıtetten» de zaýyt alań­yn­da tájirıbeden ótip jatqan stý­dentter qatarynyń artqanyn jet­kizdi. Sondaı-aq, qurastyrýshy Vladımır Senko zaýyttaǵy 5 jyldyq eńbek ótilinde óz qolymen 40 myń kólikti qurastyrǵan eken. Memleket basshysy buryn shet­eldikterdiń kólik salasyndaǵy jetis­tikterine tańǵalatyn bol­saq, endi ózimizde de tamasha kólikterdi shyǵara alatyn sheber ma­mandardyń qalyptasqanyn, zaýyt­qa tórtinshi márte kelgen osy saparynda jańa qurylys alań­darynyń salynyp jatqanyn kór­genin, elimizde úzdik ári báse­kege qabiletti kólikter shyǵaryla bastaǵanyn, bul salaǵa keleshekte de memleket tarapynan úlken qoldaý jalǵasatynyn atap ótti. Zamanaýı avtoóndiristi jolǵa qoıý baǵytynda «Azııa Avto Qa­zaq­stan» AQ júzege asyryp jat­qan joba jylyna 120 myń avto­kólik shyǵarýǵa eseptelgen. Jo­ba arqyly Qazaqstannyń ishki nary­ǵyndaǵy suranysty qamtamasyz etip, ónimdi taıaý elderge de eksporttaý kózdelip otyr. Osy ba­ǵytta aldaǵy ýaqytta birqatar keli­simsharttarǵa qol qoıylmaq. Sapardy túıindegen Memleket basshysy BAQ ókilderine arnap brıfıng ótkizdi. Qazaqstan Prezıdenti Shyǵys Qazaqstan oblysy elimizdiń iri ónerkásiptik óńiriniń biri ekenin jáne qazirgideı kúrdeli jaǵdaıda jaqsy ósim qarqynyn kórsetip otyrǵanyn atap ótti. – Men oblysqa el Táýel­siz­­diginiń 25 jyldyǵynda kelip otyrmyn. О́nerkásiptik óndi­ris ósimi bıylǵy 5 aıda 39% bol­ǵany, aýyl sharýashylyǵy 13%-ǵa óskeni, al eńbekaqy 11%-ǵa ul­ǵaıǵany qýan­tady, – dedi Mem­leket basshysy. Nursultan Nazarbaev óńirde ındýstrııalyq baǵdarlamanyń, sondaı-aq, «Nurly Jol» baǵdar­lamasy aıasynda avtomobıl joldary qurylysynyń tıimdi júzege asyrylyp jatqanyn aıtyp, ob­lystyń ónerkásiptik áleýetine toqtaldy. – Munda «Qazmyrysh», «Qazaq­mys», О́skemen tıtan-magnıı kom­bınaty, Úlbi metallýrgııa kombınaty, eń iri sý-elektr stansasy sııaqty elimizdiń jetekshi ká­siporyndary ornalasqany málim, – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Memleket basshysy jumys saparynyń birqatar negizgi tus­taryna toqtalyp ótti. – Men bizdiń mashına jasaý ındýstrııamyzdyń alǵashqy qar­lyǵashy – «Azııa Avto» kásipornyna bardym. Qazaqstan eshqashan avtomobıl shyǵarmaǵan edi, al qazir bizde qurastyrý óndirisi jolǵa qoıyldy. Damyǵan avtomobıl ındýstrııasy bar kóptegen el naq osy qurastyrýdan bastaǵan. Sosyn mamandar daıarlap, jergilikti qyzmetkerler úlesin ulǵaıtyp, birtindep tól óndirisin iske qosqan, – dedi Nursultan Nazarbaev. Memleket basshysy shetelde oqyp kelip, búginde otandyq kásip­oryndarda jumys istep jatqan jas mamandardyń úlesin atap ótti. Qazaqstan Prezıdenti «100 mektep, 100 aýrýhana» memlekettik baǵ­darlamasy aıasynda iske qosyl­ǵan oblystyq Qan ortalyǵy sııaq­ty áleýmettik mekemeler qyzme­tiniń mańyzdylyǵyn aıtty. – Bul nysan densaýlyq saqtaý salasy úshin óte mańyzdy, halyq ta muny túsinip, qan ótkizý úshin top-top bolyp kelip jatyr, – dedi Nursultan Nazarbaev. Sońynda Memleket basshysy oblystyń jalpy qalypty damyp kele jatqanyn, al túıtkildi máseleler júıeli sheshimin tabatynyn aıtty. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan» О́skemen