Bir sózinde Nursultan Nazarbaev "1997 jyl Jańa jyldyń basynda birinshi ret el aralap shyǵyp, osyndaı úlken bir qasıetti sharýany bastap otyrmyn. Sol arqyly QARAHAN babany jurtqa pash etemiz. Táýelsizdigimizdi osy babalarymyzdyń árýaǵy jelep-jebep júrsin!", dep edi.
Eki myń jyldyq tarıhy bar talaıǵy Tarazdyń taǵy bir qaıta órleýi, óziniń san ǵasyrlyq mereıtoıy qarsańynda bastaldy. Ol 1997 jyl. Qańtar aıy-jyl basy edi. Dalada mamyq áppaq qar qylaýlap, jaýyp tur. Kún jyly. Qalanyń kóne ortalyǵyna ornalasqan qasıetti Qarahan baba kesenesiniń aldyna jınalǵan halyqtyń kóńilderi kóterińki. Bul jolǵy jınalýdyń jóni bólek. Iаǵnı, Jambyl oblysynda jumys saparymen júrgen Elbasy Nursultan Nazarbaev qazir osynda kelip, Jambyl qalasyna Taraz degen tarıhı atyn qaıtarý týraly Jarlyǵyna qol qoımaq. Jáne osy jerde bolashaqta salynatyn Áýlıeata meshittiń irgetasyn qalap, bolashaq urpaqtarǵa О́ziniń Amanat hatyn joldamaq. Bul sát el ómirindegi aıtýly kúnderdiń biri edi.Toıǵa daıyndyq osy kúnnen bastalyp ta ketti.
Arada ýaqyt ótpesten, kesene basyna jıylǵan jurt kenetten «keldi, keldi» dep barlyǵy Elbasyna qaraı bet burdy. Elbasy ádettegi baısaldy júrisimen, kesene aldyndaǵy arnaıy tigilgen shatyr astyndaǵy minberge kelip, kóterildi. Elbasy oblys ortalyǵyna tamyry tereńde jatqan 2000 jyldyq tarıhı atyn qaıtarýdyń elimiz úshin, ultymyz úshin mán-mańyzy týraly tebirene aıta kelip, Jambyl oblysynyń ortalyǵy Jambyl qalasyn Taraz dep ózgertý týraly Jarlyqqa qol qoıdy. Jáne osy mańdaǵy keleshekte jańa meshit salynady dep uıǵarylǵan jerde meshit ǵımaraty irgetasynyń alǵashqy betonyn N.Nazarbaev óz qolymen saldy. Kúrekti qolyna alyp jatyp, ózine tán aqjarqyn minezimen «barǵan jerde osylaı jumys istetip qoıady maǵan» dep jurtty bir kúldirip aldy.
Áýlıeli jerdegi kóńil tolqytarlyq tarıhı oqıǵalar munymen bitpepti. Nursultan Ábishuly shatyrǵa qaıta oralyp, jınalǵan elge keleshek urpaqqa Amanat hatyn qaldyrǵan.
Tot baspaıtyn metaldan jasalǵan arnaıy paraqqa oıyp jazylǵan Amanat hat sý men aýa kirmeıtin arnaıy metaldan jasalǵan sıllındrge salynyp, daıyndalyp qoıǵan shuńqyrǵa ornalastyryldy. Ústine «Osynda Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bolashaq urpaqqa amanat haty saqtaýly» degen jazýy bar belgitas ornatyldy.
«Osynda Qazaqstan Respýblıkasynyń tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń bolashaq urpaqqa amanat haty saqtaýly»
Sol tarıhı ataýdyń qaıta oralǵanyna bıyl – 20 jyl tolyp otyr. Osy Jarlyq mátini 1997 jyly qalanyń batys bóligine turǵyzylǵan «Batys qaqpa» atalatyn eskertkish qabyrǵasyna ornatyldy.
Jarlyq mátin jazylǵan taqta
Aıtýly kúnge oraı qoryq-mýzeı mamandarynyń uıymdastyrýymen «Tarıhty bilý taǵlymdy is» atty fotokórme jumystaryn uıymdastyrdy. Is-shara barysynda Elbasynyń Amanat haty saqtalǵan Qarahan kesheni aýmaǵyndy arnaıy túsirilim jumystary júrgizilip, jergilikti telearnalardan sıýjetter kórsetildi. Atalǵan kúnniń mańyzdylyǵy jóninde mekeme basshysy Táken Moldaqynov arnaıy suhbat berip, sol kúnniń halyq jadynda jáne tarıhı qalanyń keshegi, búgingi kelbeti týraly kóptegen maǵlumattar berdi. Jıyn sońynda Qarahan kesheninde ekskýrsııa uıymdastyrylyp, aldaǵy ýaqytta ótetin EKSPO-2017 kórmesiniń negizgi qonaqtarynyń keletin jeri Taraz jáne tarıhı qaladaǵy osy bir Qarahan nysany ekendigin atap ótken mekeme basshysy, Taraz tarıhy áli de zerttelip, ashyla beretindigin atap ótti.
Almas MUHTAROV,
QR MSM «Ejelgi Taraz eskertkishteri»
TMQM bólim basshysy