«Atameken» alańynda Agroónerkásip kesheni men Tamaq ónerkásibi komıtetteri, Shaǵyn jáne orta bıznesti damytý komıteti men Saýda komıtetiniń birlesken otyrysy ótti.
Alqaly otyrysqa QR Ulttyq ekonomıkasy mınıstrligi ókilderi, QR Parlamenti Májilisiniń depýtattary, Kartop jáne kókónis ósirýshiler odaǵy, Qazaqstan fermerler odaǵy, shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi qatysty, dep jazady palata.kz.
«Atameken» UKP Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaev alqaly otyrysty ashyq dep jarııalap, otandyq ekonomıka damýyna jańa baǵdar beretin Elbasy Joldaýynyń mańyzyn aıtyp, Joldaýdaǵy otandyq shaǵyn jáne orta bıznes keńistigin keńeıtýge arnalǵan naqty tapsyrmalardy atap ótti.
QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligimen Salyq kodeksi jobasy ázirlený ústinde. Bútin salyq salasyn retteıtin qujattyń shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi men agrarlyq sektorǵa qalaı áser etetininiń mańyzy zor. Salyq kodeksi boıynsha usynylyp otyrǵan ózgertýler men tolyqtyrýlar jaıly QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Salyq jáne keden saıasaty departamentiniń dırektory Azamat Ámrın baıandady.
«Biz saraptama jasadyq. Patent negizinde jumys istep otyrǵan, jyldyq tabysy 1,5 mln teńgeni quraıtyn káspkerlerdiń 58% ıaǵnı 144 313 sýbekt áleýmettik salyqty tólemeıdi. О́ıtkeni áleýmettik aýdarym somasynyń áleýmettik salyq somasynan asyp túsýi kezinde áleýmettik salyq nólge teń bolyp qalady. 2015 jyly áleýmettik salyq boıynsha túsim kólemi 976,4 mln-dy quraǵan. Bizdiń usynysymyz arnaıy salyq rejımi aıasynda áleýmettik salyqty alyp tastap, patent negizindegi mólsherlemeni 1%-ǵa deıin tómendetý».
Salyq jáne keden saıasaty departamenti dırektorynyń jasaǵan usynysy boıynsha arnaıy salyq rejımi aıasynda jeńildetilgen deklarasııa negizinde zańdy tulǵalar men jeke kásipkerler (IP) úshin kiristerdiń biryńǵaı shektik mólsherin jáne qyzmetkerlerdiń sanyn bekitý qajet. Máselen, jylyna eń tómengi jalaqy (ETJ) 4200 (2017 j: 4200*24 459 = 102,7 mln teńge), qyzmetkerler sany – 30 adam.
«2015 jyly jeńildetilgen deklarasııa negizinde arnaıy salyq rejımin qoldanatyn 499 694 salyq tóleýshi 100 mln-nan tómen kiristi kórsetti. Atalǵan arnaıy salyq rejımin 2020 jyldan alyp tastap, kirister men shyǵyndaryn jalpyǵa birdeı deklarasııalaýdy engizýdi usynamyz», – dedi Azamat Ámrın.
QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligi usynǵan ózgertýler tiziminde sondaı-aq, kirister men shyǵyndardyń jeńildetilgen tártibi, biryńǵaı jer salyǵy, aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirýshiler, balyq ónimderi men aýylsharýashylyǵy kooperatıvteri úshin arnaıy salyq rejımi aıtyldy.
Arnaıy salyq rejımin qoldanatyn aýyl sharýashylyǵy óndirýshileri 2016 jyly 5 238 sýbekti qurady (Zańdy tulǵalar, onyń ishinde aýyl sharýashylyq kooperatıvteri – 3 309, sharýa qojalyqtar – 1 929).
«Aýyl sharýashylyǵy óndirýshilerine QQS boıynsha jeńildik (70%-ǵa deıin jeńildik) DSU talaptaryna qaıshy. Sondyqtan korporatıvti tabys salyǵyna, áleýmettik salyq, ASR negizinde aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshileri úshin kólik pen múlikke jeńildikti saqtap, QQS-qa jeńildikti alyp tastaýdy usynamyz», – dedi Azamat Ámrın.
Osy ózgerister boıynsha UKP Basqarma Tóraǵasy orynbasary Rýstam Júrsinovtyń pikirinshe jańa Salyq kodeksiniń negizgi maqsaty ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardy kóleńkeden shyǵarý dep esepteý tartty. UKP Tóralqa múshesi Raıymbek Batalov bıznestiń shoǵyrlandyrýyn qurý mańyzdy ekenin atap ótti.
«Jańashyldyqtar bızneske qanshalyqty aýyrtpalyq túsiretinin saralaý qajet. Múmkindik bolsa belgili bir aýdandardy alyp, pılottyq rejımde qalaı jumys isteıtinin synap kórý kerek», – dedi Raıymbek Batalov.
О́z kezeginde Kartop jáne kókónis ósirýshiler odaǵynyń basshysy Qaırat Bısetov Biryńǵaı jer salyǵy máselesin kóterdi.
«QR Salyq kodeksiniń 568-babyna ózgertýler engizilip, 3-tarmaq boıynsha 442-babqa silteme alynyp tastalǵan. Osynyń saldarynan Qosymsha qun salyǵy endi sharýa qojalyqtary men fermerlik qojalyqtarǵa taralyp otyr. Eger, olardyń tabysy 30 myń AEK (68 mln teńge) kórsetkishinen assa, olar QQS-ti tóleýge mindetteledi. Bul jaıt kóp qojalyqtardy biryńǵaı jer salyǵy boıynsha arnaıy salyq rejıminde jumys isteýge múmkindik bermeı otyr», – dedi Odaq basshysy.
Qaırat Bısetovtyń aıtýynsha, Biryńǵaı jer salyǵy rejımi sharýalar úshin túsinikti. 2015 jyly sharýalar úshin atalǵan BJS-ke sáıkes aýylsharýashylyǵy jer ýchaskeleri boıynsha shekteýlerdi belgilep bergen bolatyn. Máselen, Soltústik Qazaqstan boıynsha 3500 gektarǵa deıin, ShQO boıynsha 1500 ga, OQO boıynsha 500 gektarǵa deıin shektelgen. Endi jańa Salyq kodeksine sáıkes shekti jer ýchaskileri bar sharýa qojalyqtary sol salyq kodeksiniń basqa baby boıynsha tolyq býhgalterlik jáne salyqtyq esep júrgizýge kóshýge májbúr. Aǵymdaǵy jyldyń 1-toqsany aıaqtalysymen sharýa qojalyqtar men fermerlikter BJS-dan on ese asatyn shyǵynǵa batyp, birneshe myń býhgalterlerdi taýyp, salyq tóleýge mindetteledi.
«О́ńirlerde salyq komıtetteri jańa Salyq kodeksin tilge tıek etip, jalpy rejımge kóshý úshin jergilikti sharýalarǵa qysym kórsetýde. Bul shyn máninde jurtshylyqty mazalaý. «Biz eki jol usynamyz. Birinshisi, Biryńǵaı jer salyǵy rejımin sol kúıinde qaldyrý, esesine Mınıstrlikke kezeń-kezeń boıynsha mólsherlemeni 5 ese kóterýdi usynamyz. Ekinshiden, osy BJS sheńberinde býhgalterlik pen salyqtyq esepterdi qarapaıym halyqqa túsinikti ári ońaı etip engizý qajet», – dedi Bısetov.
Qaırat Bısetovtyń usynysyn UKP Basqarma Tóraǵasy orynbasary Nurjan Áltaev nazarǵa alyp, bul máseleni Úkimet deńgeıinde kóterý qajet ekenin alǵa tartty:
«Búgingi otyrysta protokolǵa qol qoıyp, qajetti organdarǵa joldap, máseleni sheshýge tyrysamyz», – dedi. Otyrys qorytyndysy boıynsha barlyq aıtylǵan eskertýler men usynystar eskerilip, «Atameken» UKP salyq departamentteri, agroónerkásip kesheni jáne tamaq ónerkásibi 10 jumys kúni ishinde atalǵan usynystardy saralap, QR Ulttyq ekonomıka mınıstrligine usyný tapsyryldy.