Farızany bilmeıtin jan kemde-kem shyǵar. Aqyn Farızany! Birde aqyn-ananyń meıirim-shapaǵatyn kórgen adammen dámdes bolǵanym bar. О́zin Gúlnarmyn dep tanystyrǵan etjeńdi, aqquba kelinshektiń kásibi – shashtarazdyq. Marqum Farızanyń shashyn únemi osy Gúlnar túzetedi eken. «Túsi sýyqtaý kóringenimen, jany jumsaq, kóńili qamqor edi, ol kisi shashtarazǵa kelgen kún biz úshin mereke bolatyn. Rýhanı baıytyp ketetin. Shynyn aıtsam, ádebıetten alys meniń sanama óleńniń qudiretin sińirgen de sol kisi. Qazir jumystan kelgen soń keminde bir óleń oqýdy ádetke aınaldyrdym» dep sol kúnderdi saǵynyshpen eske alady shashtaraz. «Balam Asqar úılenip, eki aı buryn bıletti tabystap, toıǵa shaqyrdym. Baramyn», dedi. Ishteı kóńil-nıetine rıza bolyp júrdik. О́ıtkeni, qazaqtyń Farızasy kelmek. Toı bolady degen kúni apanyń kelini qońyraý shaldy. «Táte, anamyzǵa siz ózińiz aıtyp toqtatpasańyz, toıǵa barýym kerek», dep boı bermeı otyr. Syrqaty údep ketti. Ýkolmen ǵana janyn shaqyrýda», – dep ótinish aıtqan soń ol kisiniń maǵan degen kóńiliniń túzýligin, ony jaqsy biletinimdi, ókpemniń joq ekenin jetkizip qońyraý shaldym. Biraq «Bolmaıdy, balama baryp bata berip ketýim kerek», – dep tabandap otyryp alǵan soń, alǵashqy tilek kezegin alatynyn aıtyp lajsyz kónýime týra keldi. Farıza apaı kirip kelgende jınalǵan jurt dúr kóterilip qol shapalaǵymen qoshemet kórsetti. Aqyn anam aq tilegin arnady, jas jubaılarǵa bátýaly batasyn berdi. Balalarym osy kúnderi sol jarty-aq saǵattyq sátti aýyzdarynan tastamaı aıtyp keledi. Toıdy tarqatyp bolǵannan keıin habarlasamyn ǵoı dep júrgenimde, qaharly qańtarda qaraly habar estidim.
Sol kúni apamen tanysqan sonaý 2002 jyldan bergi ǵumyr kóz aldymnan kınotaspadaı syrǵyp óte berdi. Jeltoqsan men Abaı kóshesi qıylysyndaǵy Parlament úıi bolatyn. Men sonda shashtaraz bolyp isteıtin edim. Bir kúni Farıza apaı kirip keldi. – Qyzdar kempirdiń shashyn kim túzeıdi? – dedi jan-jaǵyn shola qarap. – Meniń qolym bos edi, kelińiz apaı, – dep quraq ushtym. Sol kezde ol kisiniń aqyn Farıza ekeninen beıhabar edim. «Sheberdiń ınesi de ilkimdi bolady, qaıshy qolyńda oınaıdy eken», dep kóńilimdi bir kóterip, jón suraı bastady. – Sińlim boldyń, – dedi aqyrynda. Shynynda, keıinnen týǵan apa-sińlideı bolyp kettik. Kórmesek saǵynamyz. Sondaı sátterde kólik jiberip úıine aldyryp syrlasatynbyz. – Úıiń bar ma? – dedi birde. 4 jan qýyqtaı bir bólmeli jataqhanada turatynymyzdy aıttym. – Ipoteka degen turǵyn úı júıesi júzege asyrylyp jatyr. Soǵan talpynsań qaıtedi, nesıe uzaq merzimge beriletin kórinedi. Qarjydan qysylma, kóptep kómektermiz, alǵashqy jarnasyn tóleseń boldy, dep qolyma qomaqty aqsha ustatty. Keıin sol aqshany qaıtaryp edim, almady. «Úıińe kórimdigim!» – dedi. Taǵy birde keshke qaraı aıdyń-kúnniń amanynda eki kózim tas qarańǵy bolyp, kórmeı qaldy. Jan ushyrǵan qyzym jedel-járdem shaqyryp, aýrýhanaǵa tústim. Sol kezde Farıza apanyń qońyraý shalyp qalmasy bar ma? Mán-jaıdy uqqan apam qustaı ushyp kelip qamqorlyǵyn kórsetti.
Taıaýda ǵana Farıza apanyń qaıtqanynyń 3 jyldyǵyna balasy Almas úıinde qudaıy-as berip, Quran oqytty. Marqumnyń qasıetterin tilge tıek etken jınalǵandar oshaǵynyń otyn óshirmeı otyrǵan balalaryna uzaq ǵumyr tilep, qol jaıyp, bet sıpady. «Ornynda bar ońalar» degen osy eken», dep shashtaraz Gúlnar Appazova sózin aıaqtap, aýyr kúrsindi.
Qarapaıym jannyń osynaý áńgimesinen Farıza apaıdyń ómirde óte qarapaıym, qashanda adam balasyna kómek qolyn sozýǵa daıyn turatyn janashyr jan bolǵanyna taǵy bir kóz jetkizdik.
Aıtqadyr TILEÝOV