Rarıtet

Toqyraý jyldary edi. Keńesten qalǵan tehnıkanyń barlyǵy talan-tarajyǵa túsip, qańqasy ǵana qalǵan kez-tin. Qoldaǵy on shaqty qaranyń da túk baǵasy joq. Jeńgelerimiz bir qoıdy bir qorap sabynǵa, aǵalarymyz eki jartyǵa aıyrbastap jiberip, qarap otyra beretin. Osyndaı almaǵaıyp zamanda jan baǵýdyń ózi qıyndap ketken. Áıteýir ár tirshiliktiń basyn shalyp, kún kórisin aıyryp júrgen bir adam. Sondaı sátte kórshi Jumanazardyń oıyna erekshe bir dúnıe kele qalypty. Baıaǵy sovhozdyń garajynda qańqasy qańtarylyp turǵan GAZ-53 kóligin úıine súıretip ákeldi de, oǵan traktordyń motoryn salyp, júrgizip aldy. Aýyl bitken Juma­na­­zardyń «tyrtyldaq kók qas­qasyn» qyzyqtaıdy. О́zi qatty júrmeıdi. Onysy túsinikti de. Traktordyń mo­­to­rymen qaıdaǵy qatty júr­gen? Biraq bar ǵoı, osy kólik aýyldyń ájetine jarady. Egistikten shóp tasıdy. Taýdan otyn ákeledi. Syr­ǵa sekseýilge barady. Eldiń kó­mirin jetkizip be­redi. Bazarǵa malyn aparady. Áıteýir tynym tappaı­tyn. Basynda ala shańǵa qara tútini aralasyp tyrtyldap ketip bara jatqany ersi kóringenimen, keıinnen jurt oǵan úırenip aldy. Qansha degenmen qoldan qurastyrylǵan dúnıe ǵoı, arasynda buzylyp qalatyn. Jumekeń qara maıǵa malshynyp júrip álgini ertesi qaıta júrgizip alady. Muny nege eske alyp otyrmyz? Bul qajettilikten týǵan dúnıe edi. О́ıtkeni, osy kólik bir otbasyn asyrady. Qazir mundaıdy kórmeısiz. Ese­sine, Qy­zyl­­or­dańyzda 1957 jyly shyq­­­qan GAZ-21 kó­ligi jelmen ja­­rysyp júr. «Qyzylordada bir kásip­ker jigit eski «Volgany» qa­ıta jasatyp, jumysyna minip júr eken» degendi esti­gende, shyny kerek, senbedik. О́ziniń shyqqanyna 60 jyl bolǵan «Volga» qalaısha miniske jaramaq? Adam mıy­na syımaıtyndaı jaǵdaı ǵoı. Sonymen izdep kórdik. Taptyq. Qap-qara, jyp-jyl­tyr, tumsyǵynda eligi oı­qas­tap turǵan belgisi bar GAZ-21 kóligi esik pen tórdeı bop qaq aldymyzda turdy. Rasynda, 1957 jyly shyqqan eken. Biraq kólik ıesi mashınany óziniń qalaýynsha ózgertken. «Vol­ga» kóliginiń qańqasyn alyp, onyń tumsyǵyn eki shetinen qysqartyp, tóbesin tómendetip, artqy jaǵyn da jiptikteı etip jıǵan. «Kia» avtokóliginiń motoryn salǵan. Saǵatyna 200 sha­qyrymdy entikpeı baǵyn­dyrady. «Tas jolda keıingi shyqqan «Lexus 570» osy «Volgaǵa» jete almapty» degen ańyz júr el arasynda. «Volga» ekenin aıqyndap tu­ratyn árbir detaldi Sankt-Peter­býrgke tapsyrys berip jasatqan. Jaryq shamdarynyń bári sonda jasalǵan. Salonyna to­­lyqtaı «Infinity» kóliginiń jab­dyqtaryn ornatqan. Sońǵy shyǵyp jatqan mashınalarda qandaı artyqshylyq bar, sonyń barlyǵy «Volgada» tur. Klımat baqylaýdan bas­tap bylǵary oryndyqqa deıin qajetińizge jaraıdy. Tipti, túnde artyńyzdan kele jatqan kóliktiń ja­ry­ǵy kózińizdi qaryp, ma­za­ńyzdy alsa, bir túımeni basa salasyz, úsh aına da qa­rańǵylanyp, janyńyz rahat tabady. Oryndyqtarynyń ózi «aqyldy». Júrgizýshi oryn­dyqtyń «mıyna» ózine jaıly jaǵdaıdy engizip qoıady. Bir túımeni bassa bol­dy, oryndyq yńǵaıly qa­lypqa kele qalady. Kólik qozǵaltqyshy da avtomat­tandyrylǵan. Úlken jolda 100 shaqy­rymǵa 14 lıtr benzın «jeı­di» eken. Qalada bul shy­ǵyn 4 lıtrge artady. De­genmen, «Volgaǵa» gaz da qoıyl­ǵan. Solaısha, janar-jaǵarmaıdan keletin shyǵyn birshama azaıtylǵan. Kó­lik Qaraǵandyda turatyn bir ónertapqyshqa tapsyrys berip, qurastyrylǵan. Qańqasyn da sol jaqtan satyp alǵan. Qaıta jasap shyǵýǵa 1 jyldan asa ýaqyt ketipti. Qyzylordaǵa kelgenine bir aıdan áli asqan joq. Kásipker Danııar Ábilhanov kólikti maqtan úshin emes, óziniń rahaty úshin jasatqanyn aıtady. Áıtpese, osy «Volgany» qaıta qurastyrýǵa ketken shyǵynǵa sý jańa djıp satyp alýǵa bolatyndaı eken... Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan» QYZYLORDA