О́ńirdegi Qashyr aýdanyna baryp keldik. Mol astyq ósiretin, aýyldary malǵa toly, kókónis-jemisteri de, kartoby, kúnbaǵysy, tátti baly da jetkilikti, turmys-tirshilikteri aýqatty, áleýetti aýdan sanalady.
Al Elbasy bıylǵy Joldaýynda «Agrarlyq sektor ekonomıkanyń jańa draıverine aınalýy kerek. Qazaqstannyń agroónerkásip kesheniniń bolashaǵy zor. Kóptegen pozısııalar boıynsha biz álemde iri agrarlyq eksporttyq ónim óndirýshilerdiń biri bola alamyz. Bul, ásirese, ekologııalyq taza taǵamdarǵa qatysty. «Made in Kazakhstan» brendi sondaı ónimderdiń etalony bolýǵa tıis» dep atap ótti.
– Endi ınvestısııalyq jobalardyń esebinen sýarmaly alqaptardyń aýmaǵyn ulǵaıtýdy josparlap otyrmyz. Elbasy sýarmaly egis alańyn 5 jyl ishinde 40 paıyzǵa keńeıtip, 2 mıllıon gektarǵa jetkizý, aýyl sharýashylyǵyn ártaraptandyrý jaıly Joldaýynda aıtty. Qazir aýdandaǵy birqatar sharýa qojalyqtary sýarmaly egis alqaptarynyń kólemin 130-140 gektarǵa jetkizbekshi. Aýdanda sýarmaly egistikter aýmaǵyn 5500 gektarǵa deıin jetkizetin bolsaq, bul keńestik kezeńdegi kólemge saı keledi, – dedi aýdan ákimi Janat Shuǵaev.
Ekinshi bir nátıje, aýdan ortalyǵy Tereńkólde jas mamandarǵa arnalǵan 16 páterli jataqhana paıdalanýǵa berilipti. Turǵyn úı baǵdarlamasy sheńberinde 24 páterli tórt turǵyn úıdiń jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlenýde.
– Biz qurylysy birinshi jartyjyldyqta aıaqtalatyn ortalyqtandyrylǵan jylý jáne sý júıesi bar 4 páterli bir turǵyn úı men eki páterli bes jeke úıdi satyp alýdy josparlap otyrmyz, – dedi aýdan basshysy. – Sonymen birge, tirek aýyldarda bıýdjettik sala qyzmetkerleri úshin eki páterli úsh úıdiń qurylysyn júrgizetin merdigerler anyqtaldy. Byltyr aýdanǵa kelgen 65 jas mamannyń 35-i kóterme qoldaý jeńildikterin alypty. Aýdannyń 2017 jylǵa arnalǵan damý bıýdjeti 1,1 mlrd teńgeni quraıdy. Osy qarajattyń esebinen 9 joba júzege aspaq.
Aýdan sharýashylyqtarynyń kómegimen aýyldardaǵy 25 kóshege asfalt tóselip, joldar jóndeýden ótti. Aýdan ortalyǵynda 2 shaǵyn fýtbol alańy, birneshe shaǵyn oıyn alańdary jasaldy. Aýdan ortalyǵynda Dene shynyqtyrý, saýyqtyrý kesheni salynady. Qyzyldaý aýylynyń klýb úıin osy aýyldyq aýmaq aýmaǵyndaǵy birqatar sharýa qojalyqtarynyń basshylary 5 mıllıon teńgedeı qarajat jumsap, jóndeý jumystaryn júrgizdi. Mundaı ıgi iske birqatar sharýa qojalyqtary birlesip, 22 mıllıon teńgedeı qarjy bólip, úles qosty.
– Byltyr 30 myń tonna kartop jınap aldyq. Igor Sherbak basqaratyn sharýa qojalyǵy kartoptyń ár gektarynan 45 tonnaǵa deıin ónim aldy. Ieliginde 600 gektar sýarmaly alqap bar bolsa, onyń 160 gektaryna kartoptyń krahmaly az, gollandııalyq elıtaly «gala» tuqymyn egedi. Tamshylatyp sýarý keshenin iske qosty. Sharýashylyq ornalasqan Bobrovka aýylynda syıymdylyǵy 6,5 myń tonnalyq kókónis saqtaý qoımasyn saldy. Mol ónim alýǵa sýarmaly alqaptardy iske qosý jáne zamanaýı aýylsharýashylyq tehnıkalardy paıdalaný arqyly jettik, – deıdi Janat Shuǵaev. Sharýa qojalyqtary sýarmaly alqaptar aýmaǵyn jyl saıyn arttyryp keledi. Jergilikti turǵyndarǵa jumys bar. Qazir qoıma kartopqa, kókóniske tolyp tur. Qoımanyń basty ereksheligi – munda ónim saqtaý túgeldeı kompıýtermen basqarylady. Ekinshiden, joǵaryda aıtqanymyzdaı, kartop ósirýshiler osyndaı rekordtyq kórsetkishke sýarmaly alqaptardy tıimdi damytý, ónim ósirýdegi jańashyldyqtar arqyly qol jetkizdi.
Aýdan ákiminiń aıtýynsha, shaǵyn jáne orta kásipkerlikpen aınalysatyn nysandardyń sany 1342 birlikti qurasa, 1770 adam shaǵyn jáne orta kásipkerlikpen aınalysady eken. Jalpy, aýdan boıynsha aýylsharýashylyq óndirisimen 12 kásiporyn, 207 sharýa jáne fermerlik qojalyqtar, 6858 jeke sharýalar aınalysady.
Aýdan ákimi Janat Shuǵaevpen bolǵan áńgimeden aýdanda aýylsharýashylyq ónimderin óndiretin kooperatıvter qurylyp jatqanyn bildik.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy,
Qashyr aýdany