• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
06 Sáýir, 2017

Qundy qoljazba elge ákelindi

492 ret
kórsetildi

Jýyrda Ulttyq akademııalyq kitaphana ujymy jumys saparymen Armenııada bolyp qaıtty. Onda mádenıet pen óner, tarıh, mýzeı jáne kitaphana isi salasyndaǵy keń aýqymdy máseleler talqylanyp, eki jaqty kelisimge qol qoıyldy. Endi M.Mashtos atyndaǵy Matenadaran kóne qoljazbalar ınstıtýty men Armenııanyń Ulttyq muraǵaty qorynda saqtalǵan Qazaqstan tarıhyna qatysty buryn-sońdy ushyraspaǵan armıan derekterimen jaqyn tanysýǵa bolady.

Ulttyq akademııalyq kitaphana qoryna qypshaq eskertkishine jatatyn kóne qoljazbanyń elektrondy nusqasy jetkizildi. Bul týraly Ulttyq kitaphananyń dırektory Úmithan Dáýrenbekqyzy habarlady.

1618 jyly basylyp shyqqan «Al­ǵysh bitik» dep atalatyn bul kóne shyǵarmanyń jalǵyz danasy osy Armenııanyń ulttyq kitaphanasynda saqtaýly. Armıan əlipbıinde arab ja­zýyndaı emes, daýysty, daýyssyz dybystar tolyq tańbalanyp otyrýy sebepti, qypshaq tiliniń ózin­dik dybys­taryn belgileýde asa bir dybystyq ózgerýshilikke ushyraı qoımaǵan.  Ar­mıan-qypshaq es­kert­kishteri jáne túrki muralaryn zerttep júrgen ǵalymdar qoljazbany qypshaq tilinen qazirgi qazaq tiliniń qalpyna túsiretin bolady. Jalpy, armıan jazýly qypshaq eskertkishterin zertteý Qazaqstanda ǵana emes, ərisi əlemdik túrkologııada, berisi Keńes Odaǵynda kenje qalyp kele jatqan ǵylym salasy.

Taldybek Nurpeıis, Ulttyq kitap­hananyń ǵalym-hatshysy:

– «Qobylandy batyr» jyrynda «92 baýly qypshaǵym» dep keletin joldar bar. Qoljazba týraly qandaı da bir ǵylymı qorytyndy aıta almaımyz. Armıan jazýly qypshaq eskertkishterinde ne jazylǵanyn bile­tin bolsaq,  talaı tarıhymyzdyń jyrtyǵy jamalǵan bolar edi. Jal­py, Armenııada saqtalǵan eski qujat­tar­dan derekter jınaýǵa álem ǵalymdary qulshynyp otyr. О́ıtkeni, qoljazba qorynda orta ǵasyrǵa jatatyn 17 myńnan astam kóne qujat, 3 myńnan astam qundy derek saq­talǵan».

Kitaphana basshysy Úmithan Dáý­ren­bekqyzynyń aıtýynsha, Matena­darandaǵy kóne qoljazbalar jer astyndaǵy arnaıy zalda saqtalady, aýa temperatýrasy 7 gradýs. Oqýǵa berilgen qoljazbany qaıtadan ornyna qoımastan buryn arnaıy laboratorııada tazalaýdan ótkizedi.

«Qazaqstandaǵy armıan dıasporalary kelip, málimet izdeýine barynsha múmkindik jasap otyrmyz. Armıan ulttyq kitaphanasy ózderine túsken jańa kitaptardy bizdiń qorǵa berýge ázir», degen kitaphana basshysy, bir ortalyqtan basqarylatyn aýdarma júıesin qurý kerektigine de toqtalyp ótti:

«Qazir kitaptardy árkim óz bil­geninshe aýdaryp, túrli baspahana­dan shyǵyp jatyr. Osy isti bir júıe­ge negizdep, aýdarma ortalyǵyn ashý­dy oılas­tyrýdamyz. Bul usyny­symyzdy Mádenıet jáne sport mınıstrligi de qoldap otyr».

Qazaqstan men Armenııa ara­syndaǵy mádenı baılanystar eki el prezıdentteriniń bastama­lary boıynsha 2006 jyldyń qarashasynda As­tanada qol qoıylǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Ykimeti men Ar­menııa Respýblıkasy Úkime­tiniń má­denıet salasyndaǵy ynty­maq­tastyq týraly kelisimimen bekitilgen bo­latyn.

Aıa О́mirtaı,

«Egemen Qazaqstan»