• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Medısına 20 Sáýir, 2017

Ulttyń kodyn saqtaý – ultty saqtaý

1032 ret
kórsetildi

Qazaqstan Res­pýb­lı­ka­sy­­nyń Prezı­denti Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýha­nı jańǵyrý» tujy­rym­damasy aqıqatty Alash jurtynyń aldyna ja­ıyp sal­ǵan, Abaısha aıt­saq, «Syl­dyrap óń­keı keli­sim­nen» tura­tyn júrek­tiń kózi, tilektiń sózi. Aqqý­dyń qa­na­­­ty­nan án estirip, tul­par­­dyń tuıa­ǵynan kúı tyń­da­­ǵan qazaq degen qasıetti jurt­­tyń, Qazaq­stan degen qasterli el­diń ha­­ny men qara­sha­synyń ja­nynyń nury, kó­ńi­l­iniń syry birge tolqyp jatsa sana­myz­­dyń sara dańǵyl­ǵa tús­keni. Bul bir bú­gin­gi urpaq temir­qazyqtaı kıe tutyp, bola­­shaqqa baǵdar eter tujy­rym tunǵan sóz.

«Jańǵyrý ataýly buryn­ǵydaı tarıhı tájirıbe men ult­tyq dástúrlerge shekeden qara­­maýǵa tıis. Kerisinshe, za­man syrynan súrinbeı ót­­ken ozyq dástúrlerdi ta­bys­­ty jańǵyrýdyń alǵy­shart­­­­taryna aınaldyra bilý qajet. Eger jańǵyrý eldiń ulttyq-rýhanı tamyrynan nár ala almasa, ol adasýǵa bastaıdy», delingen onda.

Ulttyq rýhanı-tamyr... Baǵa­naly báıterektiń buta­ǵyn jel shaıqap, daýyl ter­bet­ken talaı. Zamanalar jeli, ǵasyrlar daýyly.

Sol tamyry tereń báıte­rek sonaý kóshpendiler órke­n­ıeti­nen aman jetip XXI ǵasyrdyń bastaýynan nár alyp kúnge qarap japyraǵyn jaıyp tur. Bul kezeń – jer-jahańda aqyl-oıdyń ala­man­ǵa túsken ýaqyty.

«Jańa turpatty jań­ǵyrýdyń eń bas­ty sharty – sol ulttyq kodyńdy saq­taı bilý. Onsyz jańǵyrý dege­nińiz qur jań­ǵyryqqa aı­nalýy op-ońaı», delingen El­­ba­­symyzdyń osy eńbegin­de. Túıtkildi she­sher túıindi oı osy. Ult­tyń bolmysyn, eldiń tu­tas­­tyǵyn saqtaý – sizge de, bizge de syn. Shyn­dyq iz­­de­­­gen bop shyǵanǵa shyq­­paı, «Janym – arymnyń sa­da­­­ǵasy» deıtin qazaqı qaǵı­­­da­­nyń aýylynan alys qon­­ba­­­saq qudaı tileýimizdi berer.

Osy oı tolǵaýdyń úshin­shi bóligi «Ulttyq bire­geı­­likti saqtaý» dep atalyp­ty. Onda: «Ulttyq salt-dás­túr­­lerimiz, tilimiz ben mýzy­ka­myz, ádebıetimiz, joral­ǵy­larymyz, bir sózben aıtqanda ulttyq rýhymyz boıymyzda máńgi qalýǵa tıis», delingen.

Osy sanattaǵy «Qazaq­stan­daǵy 100 jańa esim» ıdeıasy, «Týǵan jer» baǵdar­la­masy el men jerdiń er­teńin oılaǵan arnaly tol­ǵa­nystardyń jemisi. Jaq­sy­lyqtar men ıgilikter ja­rııa bolýǵa tıis. Jaqsy adam­dar, jomart júrekti jan­dar janymyzda júr. Bú­gin­gi kúnniń keıipkerlerin na­sı­hattaý, búgingi kúnniń bútin sózin aıtý – mindettiń úlkeni.

Jaqynda «Qazaqstan» tele­arna­synyń «Aıtýǵa ońaı» baǵdarlamasyna qonaq etip shaqyrdy. Týǵan jerine kómeg­i tıgen azamattar jónin­de habar eken. Solar­dyń ishin­de meniń aýyldasym, so­naý Jańaarqanyń «Jeńis» aýylynan kelgen Qaı­rat Kópbaev degen ini-baýy­rym­dy kórip, qýanyp qal­dym. Jeke qojalyq ıesi, jyl­qyshy Qaırat aýylǵa sport keshenin salypty. Onyń quny 110 mıllıon teńge eken. Tusaýkeserin jasap, aýyl ákimine ótkizip beripti. «Odan saǵan túser ne paıda bar?» – degen telejúrgizýshi su­ra­ǵyna: «Aýyldyń bala­laryna kerek emes pe?» – dep kúlim qaǵady Qaırat baýy­rym. Mine, «Týǵan jer» ıdeıa­synyń qoldaý­shysy, mine, búgingi kúnniń keıipkeri.

«Gúlstan» jýrnaly­nyń re­daktory, belgili kásip­ker Gózel Quljabaeva qa­ryn­dasymyzben kópten ara­lasyp turamyn. О́z aýyly «Basshı», «Nurym» degen eldi mekenderden birneshe baq ornatqan, gúlge bólegen. Qazaqstanda onyń kásibinen úlgi alyp júrgender de kóp. Armany – qazaqtyń jerin gúlge kómkerý, baqqa oraý.

Keshegi Buqar jyraý babamyz: «Bárińiz bir eneden týǵandaı bolyńyz: jat janynan túńilsin, aınala almaı at ólsin, aıyra almaı jat ólsin», – dep beker ósıet aı­typ ketti deısiz be?

«Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jań­ǵyrý» sara da dara joldyń bas­taýyn­­da el Kósh­bas­shysynyń úkili úmiti, aıaly armany.

«Kemedeginiń jany bir» deıdi qazaq. Ulttyń kodyn saqtaý degen sóz – ultty saqtaý degen sóz. Eki dáýir men eki ǵasyr toǵysynda jańǵyrý­dyń jańa baǵytyn Elbasy ózi usynyp otyr.

Meniń de, seniń de Ota­nyń – Qazaq­stan, baýy­rym! Odan basqa túgimiz de joq.

Barymyz da, baǵymyz da, baqytymyz da – Qazaqstan!

Bolashaqtyń baǵdary barshamyzdyń armanymyzdy aıalasyn.

Ǵalym JAILYBAI,  

aqyn, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Basqarma

tóraǵasynyń birinshi orynbasary

Sońǵy jańalyqtar