Mádenı qundylyqtarǵa qatysty zań jetildirilýde

Investısııalar jáne damý mı­nıstri Jeńis Qasymbek tanys­tyrǵan zań jobasyn sena­torlar biraýyzdan maquldady. Sebebi, halyqaralyq baǵyttarda júk tasymaldaýmen aınalysatyn qazaqstandyq tasymaldaýshylar úshin tıimdiligi joǵary bul qujat Serbııa aýmaǵyn tranzıt­tik maqsatta paıdalana otyryp, Bolgarııa men Grekııa jáne Hor­vatııaǵa kedergisiz ótýdi qam­tamasyz etedi.

«Atalǵan kelisimdi ratı­fıkasııalaý bıýdjet qarajatyn jumsaýdy qajet etpeıdi. О́tken jyly Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy avtomobılmen júk tasymaldaý kólemi 15 paıyzǵa ulǵaıyp, 5 400 tonnany qurady. Sondaı-aq, bul kelisimmen eki el arasyndaǵy avtomobıl tasymaldaryn júzege asyrý úshin ulttyq norma ornatylyp, tasymal túrleri men blankilerdi almasý boıynsha kvota belgileý tártibi de rettelgen. Budan by­laı ekijaqty jáne tranzıttik tasy­maldar ruqsatsyz negizde júzege asyrylatyn bolady», – dedi J.Qasymbek.

Senat otyrysynda, sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine mádenıet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda talqylanyp, qabyl­dandy. Májilis maquldaǵan bul qujatqa engizilgen ózgeristerde aýyldyq jerlerdegi mádenıet oshaqtarynyń negizsiz ja­bylýy­na jol bermeý tetigi qaras­tyrylǵan.

«Bul zań jobasy mádenıet jáne tarıhı-mádenı mura sala­synda oryn alyp otyrǵan bir­qatar problemalardy sheshýge baǵyttalǵan. Birinshi − 2015 jyly mádenıet salasyndaǵy bilim berý uıymdary Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qa­ra­maǵyna berilgen bolatyn. Biraq, bul zańda mamandardy daıarlaýǵa memlekettik bi­lim berý tapsyrmasyn bólý jáne ornalastyrý, máde­nıet sa­la­syndaǵy bilim berý uıym­darynyń qyzmetin úıles­ti­rýdi osy mınıstrliktiń quzy­re­tine berý sııaqty bir­qatar máseleler eskerilmeı qal­ǵan. Biz zań jobasyndaǵy osyn­­daı kemshilikterdi joıýǵa tyrys­tyq», – dedi negizgi baıan­da­ma jasaǵan Májilis depýtaty Maıra Aısına.

Depýtattyń aıtýynsha, atal­ǵan qujattyń osal tustary sal­darynan 2013-2015 jyldary elimizde 40 mádenıet oshaǵy, onyń ishinde 2 teatr, 1 mýzeı jáne 37 kitaphana jabylǵan.

«Biz bul máseleni sheshý úshin mádenıet uıymdaryn qurý, qaıta uıymdastyrý jáne taratý máselelerin ýákiletti organ­men mindetti túrde kelisýdi kózdedik. Mundaı qadam máde­nıet oshaqtarynyń negizsiz ja­bylýyn bolǵyzbaýmen qatar, mınıstr­liktiń tutas Qazaqstan boıynsha mádenıet uıymdaryna qatysty bolyp jatqan jaǵdaı­lar­ǵa naqty monıtorıng júr­gizýine, jaǵdaıdy tolyq baı­qaýyna jáne tıisinshe shara qabyldaýyna múmkindik beredi», – dedi M.Aısına.

Senatorlar talqysyna, sonymen qatar, «Qazaqstan Res­­pýb­lıkasynyń keıbir zań­n­a­malyq aktilerine kólik má­se­leleri boıynsha ózgeris­ter men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy usynyl­dy. Eki oqy­lymda qaralyp, qabyl­dan­ǵan zańnyń negizgi maqsaty – memlekettik baqylaýdyń qoldanystaǵy júıesin jetildirý arqyly sýdaǵy, avtomobıl, temir jol jáne qaladaǵy relsti kóliktiń qaýipsizdigin qamta­masyz etý.

Qujatpen birqatar zańna­ma­lyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engiziledi. Ult­tyq zańnama erejelerin Keme­ler­den bolatyn lastanýdy bol­dyrmaý jónindegi, teńizde adam ómirin qorǵaý jónindegi halyq­aralyq konvensııalardyń jáne Kemeler men port quraldaryn qorǵaý jónindegi halyqaralyq kodekstiń teńiz ortasyn keme­lerden bolatyn lastanýdan qor­ǵaýdy arttyrý, teńizde kemeler men port quraldaryn qorǵaýdy kúsheıtý, sondaı-aq teńizdegi tasymaldaýlardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasyndaǵy talaptaryna sáıkes keltirý; ózdiginen júrmeıtin shaǵyn kólemdi kemelerdi tirkeýden shy­ǵarý rásimin ońaılatý ar­qyly shaǵyn kólemdi keme­lerdi esepke alý men tirkeýdiń memlekettik júıesin jetildirý; kólik salasyndaǵy ýákiletti memlekettik organǵa qalalyq relsti kólikti qaýipsiz paıda­lanýdy qamtamasyz etýdi jáne ondaǵy qyzmetti baqylaý fýnk­sııasyn bekitý; óz ónimin tasy­maldaý úshin kirme joldardy paıdalanatyn sýbektilerdiń qyzmetin uıymdastyrýdyń tıimdi tetigin jáne Memleket­tik shekara arqyly adamdar­dy, kólik quraldaryn, júkter men taýarlardy ótkizýdi uıym­das­tyrý úshin quqyqtyq negiz jasaý kózdelip otyr.

Sonymen qatar, palata «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti máseleleri boıynsha ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly» zań jobasyna túzetýlerdi ekinshi oqylymda qabyldady.

Qujattyń maqsaty − azamat­tyq avıasııa jáne áýe keńistigin paıdalaný salasyndaǵy Qazaq­stan Respýblıkasynyń zań­namasyn jetildirý, sondaı-aq, ony Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń (IKAO) standarttaryna sáıkes keltirý. Zań áýe keńistigin jáne avıa­sııa qyzmetin paıdalaný salasyn­daǵy baqylaý men qadaǵa­laý­dy kúsheıtýge, kórsetiletin qyz­met­terdiń sapasyn kóterý men ushý qaýipsizdigin qamtamasyz etýde jaýaptylyqty arttyrýǵa baǵyttalǵan.

Qujatpen segiz zańǵa, onyń ishinde Salyq jáne bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólem­der týraly, Halyq densaý­lyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksterge, «Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» jáne basqa da zańdarǵa ózgeris­ter men tolyqtyrýlar engizil­di. Sondaı-aq, sheteldik tasymal­daýshylardy akkredıtteý, kommersııalyq emes uıymdar­dy tartý jáne áýe kemelerin paı­dalanýshylardyń, aero­navıgasııalyq qyzmet kórsetý­shilerdiń, avıasııalyq oqý orta­lyqtarynyń qyzmetin qada­ǵa­laý bóliginde azamattyq avıa­sııa salasyndaǵy ýákiletti organ­nyń quzyreti naqtylanady jáne tolyqtyrylady. Áýejaı­lardaǵy básekelestikti damytý­ǵa jáne áýe kemelerine jer ús­tin­de qyzmet kórsetý­shi­ler­diń qyz­metin retteýge baǵyt­­tal­ǵan erejeler qaras­tyryl­ǵan. Aza­mattyq-áskerı yntymaqt­as­tyq pen áýe keńisti­gin tıim­di paıdalanýdy úılestirý qaǵı­dat­tary bekitiledi.

Sondaı-aq, avıasııa qyzmet­kerlerin medısınalyq kýá­lan­dyrý júıesin jetildirý kóz­­deledi, avıasııalyq medı­sına­lyq ortalyqtardy sertı­fıkat­taýdyń jańa túri usy­nylady. Shaǵyn avıasııany damytýǵa, ushqyshsyz ushatyn apparattardy esepke alýǵa, arnaýly ushýǵa ruqsat alýǵa, áýe kemelerin paı­dal­anýshylarǵa jalǵa berýde ákimshilik keder­gilerdi joıýǵa qatysty erejeler engiziledi.

Qujatpen aksıonerlik qoǵam sıpatyndaǵy avıakompa­nııa­lardyń jarǵylyq kapıtalyna sheteldikterdiń, azamattyǵy joq adamdardyń jáne sheteldik zań­dy tulǵalardyń qatysý úlesin 49 paıyzǵa deıin shekteý erejesi belgilengen.

Nurlybek DOSYBAI,

«Egemen Qazaqstan»