Shabyndyqtaǵy shalǵy syryly

Sońǵy jyldary qýańshylyq­tyń zardabyn shekken sharýa ada­my qashan jaz ortasy bolǵansha kúpti kóńilde júrgeni shyndyq. Ylǵaldy kóktem jańbyrly jaz­­ǵa ulasqanda ǵana kóńilin demdep, tabıǵat bergen mol yryzdyqty jetkilikti jınap alýdyń qam-qa­­reketine bilek sybanyp kiris­ken-di. Qoldaǵy malǵa qajetti jem-shópti jınap alýdyń ózi kúsh­ke túsken ótken jyldyń ashy saba­ǵyn umyta qoımaǵan aýyl­dyq­­tar shóp pisip-jetilisimen sha­byn­­dyq­qa shalǵy saldy. О́ńirdi tegis qamtyǵan jaýyn-shashynnyń mol­dy­ǵynan qumaqtyń, saı-salanyń, qoınaý-qolattyń shóbi bıyl aı­tar­lyqtaı qoıý da bıik bolyp ósti. Sondyqtan da bolar mal azy­ǵyn daıyndaý jumystary al­ǵashqy kúnnen qarqyn alyp, pi­shen­shilerdiń eńbegi ónikti boldy. Buǵan oblysta mal azyǵyn daı­yndaýdyń ekpindi eki aılyǵy jarııalanýy da kádimgideı serpin berdi.Ústimizdegi jyldyń 13 maý­symy men 7 tamyzy araly­ǵyn­da­ǵy ekpindi eki aılyq kezinde oblysta 1,5 mıllıon tonna pishen daıyndaý kózdelýde. Ár aýdanǵa ekpindi aılyq kezinde daıyndaýy tıis pishen mólsheri belgilenip, naqty tapsyrma berildi. Tapsyr­many oryndaýyna qaraı aqshalaı syılyq ta belgilendi. Munyń ózi ekijaqty tıimdilikti túsingen pishenshilerdi yjdaǵatty qımyl­daýǵa yqpal etti. Oblys pishenshileri ústimizdegi jyldyń 10 shildesine 806,6 myń tonna mal azy­ǵyn daıyndap úlgerdi. Bul tap­syrmanyń 53,8 paıyzy oryn­dal­dy degen sóz. Mal azyǵyn daı­yn­daý jumystaryn utyrly uıym­dastyrǵan Áıteke bı, Qobda jáne Oıyl aýdandarynyń kórsetkish­teri budan da joǵary. Ekpindi eki aılyqtyń eki ap­tasynyń tapsyrmalaryn barlyq aýdandar asyra oryndaýǵa qol jetkizdi. Kósh basyndaǵy Qobda aýdany eki aptalyqtyń tapsyr­masyn 124 paıyz oryndasa, Oıyl aýdany 118,6 paıyz, Aqtóbe qala­sy 114 paıyz júzege asyrdy. Qob­da aýdanynda 164 shóp brıga­da­sy jumys isteıdi. Munda naý­qandyq jumysqa 270 shóp sha­batyn agregat, myńǵa jýyq adam jumyldyrylǵan. Aýdandaǵy mal ustaıtyn 4284 jeke qojalyqtyń 1200-inen astamyna qazirdiń ózin­de qysqa jeterlik mal azyǵy tú­sirildi. Jaqynda Oıyl aýdany­­nyń Qaraoı aýlynda bolǵa­ny­myzda bıylǵy shóptiń shyǵymyna kóńilimiz toldy. Aýyldyqtar qu­maqtaǵy shabyndyqtyń gektaryna 10 sentnerden astam túsim berip turǵanyna, bıylǵy jazdyń berekeli bolǵanyna qýanyshtaryn ja­syrmady. Aýyldaǵy sharýa qo­jalyqtary shóptiń nárli kezinde qyzý qımyldaýǵa jumylǵan. Shal­­qar aýdandyq aýyl sharýa­shylyǵy bóliminiń bas mamany Baýyrjan Bazarbaev ta bıylǵy shabyn­dyq­tyń ónimdiligine tán­tiligin ja­syr­mady. – Jaýyn-shashyn mol, jer irip tur. Sharýa adamyna qysqa jeterlik mol jem-shóp qoryn jasap alýǵa esh kedergi joq. Arzan­da­tylǵan baǵamen janarmaı bólin­di. Qazirgi qarqynmen tapsyr­ma­ny asyra oryndaýdyń múmkindigi mol, – deıdi ol. Qazir sharýalar ózderinen ar­tylǵan pishendi satyp, qarjy ta­býǵa daǵdylanyp aldy. Sha­rýa­­shy­lyq qurylymdary, sharýa qo­jalyqtary pishen bıznesine qul­shyna kirisken. Barlyq aýdandarda buǵan mán bergendikten sa­tymǵa shyǵarylǵan pishen­niń ba­ǵa­sy da túse bastady. Bá­seke júr­gen jerde baǵanyń ar­zan­daýy zańdylyq. Bul pishen daı­yndaýǵa óz kúshi jetpeıtin mal ustaıtyn sharýa adamyna tı­imdi bolyp tur. Iаǵnı, mal ba­syn kóbeıtýdiń de múmkindikteri molaıa túsýde. Satybaldy SÁÝIRBAI, Aqtóbe oblysy.