2011 jylǵy 25 sáýir , Astana, Úkimet Úıi
Avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn sertıfıkattaý talaptaryn bekitý týraly
«Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańynyń 13-babynyń 48) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn sertıfıkattaý talaptary bekitilsin.
2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K.MÁSIMOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń
2011 jylǵy 25 sáýirdegi №441 qaýlysymen bekitilgen
Avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn
sertıfıkattaý talaptary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn sertıfıkattaý talaptary (budan ári – Sertıfıkattaý talaptary) «Qazaqstan Respýblıkasynyń áýe keńistigin paıdalaný jáne avıasııa qyzmeti týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 15 shildedegi Zańyna sáıkes ázirlengen jáne avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn sertıfıkattaý talaptaryn belgileıdi.
2. Sertıfıkattaý talaptary Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda tirkelgen, avıasııa personalyn bastapqy daıarlaý, qaıta daıarlaý jáne olardyń kásiptik deńgeıin ustaý boıynsha qyzmetti júzege asyratyn zańdy tulǵalarǵa qoldanylady.
3. Osy Sertıfıkattaý talaptarynda mynadaı termınder men anyqtamalar paıdalanylady:
avıasııalyq oqý ortalyǵy – avıasııa personalyn daıarlaýdy, qaıta daıarlaýdy jáne olardyń kásiptik deńgeıin ustaýdy júzege asyratyn zańdy tulǵa;
kásiptik deńgeıdi ustaý – maqsaty kásibı jáne ádistemelik sheberlikti jetildirýge baǵyttalǵan bilimi men sheberligin jańartý jáne tereńdetý bolyp tabylatyn avıasııa personalyn oqytý prosesi;
kásiptik daıarlyq – avıasııa personalyn bastapqy daıarlaý, qaıta daıarlaý nemese biliktiligin arttyrý;
bastapqy daıarlaý jáne qaıta daıarlaý – maqsaty jańa avıasııalyq kásipti, mamandyqty jáne avıasııalyq tehnıkany ıgerý bolyp tabylatyn avıasııa personalyn oqytý prosesi;
sertıfıkattaý talaptary – avıasııa personalyn uıymdastyrý, ustaý, daıarlaý deńgeıi men sapasyna sáıkestigin belgileý maqsatynda usynylatyn avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn talaptar;
teorııalyq daıarlyq – bilim alýshy ótý kezinde arnaıy teorııalyq bilimdi ıgeretin, sondaı-aq olardy bekitilgen oqý baǵdarlamalaryna sáıkes ustaıtyn jáne jetildiretin avıasııa personalyn kásiptik daıarlaý prosesiniń kezeńi;
trenajerlyq daıarlyq – bilim alýshy ótý kezinde jattyǵý qondyrǵylarynyń (avıasııalyq trenajerleriniń) ár túriniń kómegimen praktıkalyq sheberligi men daǵdylaryn ıgeretin, ustaıtyn jáne jetildiretin avıasııa personalyn kásibı daıarlaý prosesiniń kezeńi;
ushýǵa daıarlyq – bilim alýshy ótý kezinde naqty jaǵdaılarda ushýdy oryndaýdyń praktıkalyq sheberligi men daǵdylaryn ıgeretin jáne ustaıtyn ushý quramyn kásibı daıarlaý prosesiniń kezeńi.
2. Avıasııalyq oqý ortalyqtaryna qoıylatyn
sertıfıkattaý talaptary
2.1. Materıaldyq-múliktik bazaǵa qoıylatyn talaptar
4. Avıasııa personalyn bastapqy daıarlaý, qaıta daıarlaý jáne olardyń kásiptik deńgeıin ustaý boıynsha qyzmetti júzege asyrý úshin avıasııalyq oqý ortalyǵynda mynalar bolýy qajet:
1) oqý baǵdarlamalaryn iske asyrý úshin qajetti kórneki quraldarmen, trenajerlermen, basqa apparattyq-baǵdarlamalarmen, sondaı-aq ádistemelik qujattamasymen jáne dybystyq-beıne quraldarynyń jıyntyǵymen jabdyqtalǵan oqý aýdıtorııalary;
2) ushýǵa daıarlyqty júzege asyrý maqsatynda áýe kemeleri men áýeaılaqty (menshikti, ne jalǵa alynǵan) paıdalaný múmkindigi;
3) qajetti ádebıetter qorymen, oqytý materıaldarymen jabdyqtalǵan kitaphana ne mazmuny tyńdaýshylardyń jalpy paıdalanýy úshin tıisti jabdyqtary bar oqytý baǵdarlamalarynyń iske asyrylýyn tolyq qanaǵattandyratyn elektrondyq kitaphana júıesi bolýy;
4) jeke jáne jalpy paıdalanatyn dybystyq-beıne quraldaryn, trenajerlerdi, maketterdi, agregattar aınytpaı kórsetetinderdi, qondyrǵy toraptary men jelilerin qamtıtyn oqytýdyń tehnıkalyq quraldary;
5) mynalarǵa:
- pedagog qyzmetkerlerge,
- nusqaýshylar quramyna,
- qyzmet kórsetýshi personalǵa arnalǵan keńesetin úı-jaılardyń qajetti sany;
6) turmystyq úı-jaılar.
2.2. Teorııalyq daıarlyqty uıymdastyrýǵa
qoıylatyn talaptar
5. Teorııalyq daıarlyq sabaqtardy tıimdi ótkizýdi qamtamasyz etetin ádistermen jáne jazylatyn materıaldy daıyndaýdyń osy túriniń jáne kórnekiliginiń mazmunyn tolyq kólemde usyna otyryp júrgiziledi.
Oqytý prosesin josparlaý úshin bastapqy derekter mynalar bolyp tabylady:
1) bekitilgen oqý josparlary men baǵdarlamalary;
2) oqý synyptarynyń jabdyqtaryn eskere otyryp, olardyń ótkizý qabilettigi;
3) oqý josparlarynyń páni boıynsha oqý júktemesin esepteý;
4) avıasııalyq oqý ortalyǵynyń jumys rejımi;
5) ótinimder, sharttar ne kásibı daıarlyq bóligindegi basqa yntymaqtastyq nysandary;
6) avıasııalyq oqý ortalyǵy uıymdastyratyn qosymsha is-sharalar (semınarlar, sımpozıýmdar, konferensııalar, trenıngter jáne t.b.).
6. Oqý prosesin josparlaý mynalardy qamtıdy:
1) oqý kýrstarynyń bir jylǵa arnalǵan jospar-kestesin jasaý;
2) kýrs quramyndaǵy pánderdi zerdeleýdiń dáıektiligin anyqtaý;
3) oqytýshylardyń/nusqaýshylardyń oqý júktemelerin bir jylǵa bólý;
4) teorııalyq jáne praktıkalyq sabaqtardy ótkizý merzimderin bólý;
5) oqý sabaqtarynyń, synaqtardyń jáne emtıhandardyń kestesin jasaý.
7. Avıasııalyq oqý ortalyqtarynda mynadaı qujattar bolady:
1) personaldy daıarlaý jáne rásimder boıynsha nusqaýlyq;
2) oqytýshy jáne nusqaýshylar quramynyń jeke isteri;
3) oqytý kýrstarynyń bir jylǵa arnalǵan jospar-kestesi;
4) mamandyqtar men daıarlyq túrleri boıynsha oqý josparlary men baǵdarlamalary;
5) paıdalaný boıynsha quraldar men nusqaýlyqtarǵa sáıkes normatıvtik quqyqtyq qujattamanyń danalary;
6) baqylaý suraqtary, testiler, emtıhan bıletteri;
7) oqytýshylardyń biliktiligin arttyrý jospary;
8) oqý sabaqtarynyń jýrnaldary;
9) baqylaý sabaqtaryna qatysý jáne ashyq sabaqtar jýrnaly;
10) oqýdy aıaqtaý týraly kýálik (sertıfıkattar) berýdi tirkeý jýrnaly.
8. Pándi oqyp aıaqtaǵannan keıin emtıhandardy (synaqtardy) oqý sabaqtaryn júrgizgen oqytýshylar júrgizedi.
Bastapqy daıarlyq kýrstaryndaǵy bitirý emtıhandaryn avıasııalyq oqý ortalyǵynyń basshysy taǵaıyndaıtyn komıssııa júrgizedi.
2.3 Trenajerlyq daıarlyqty uıymdastyrýǵa
qoıylatyn talaptar
9. Trenajerlyq daıarlyq sertıfıkattary bar nemese jaramdyq normalaryna sáıkestigin kýálandyratyn ózge de qujattary bar trenajerler men jabdyqtarda júrgiziledi.
10. Trenajerlyq daıarlyq azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organ men memlekettik avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organnyń birlesken buıryǵymen aıqyndalatyn jerdegi, ınjenerlik-tehnıkalyq quramyn qospaǵanda, barlyq avıasııa personalyn kásiptik daıarlaýdyń mindetti nysany bolyp tabylady jáne daıarlaýdyń basqa túrimen almastyrylmaıdy.
11. Trenajer úlgisi bekitilgen kýrs baǵdarlamasyna sáıkes kásiptik daıarlyq túrimen aıqyndalady.
12. Trenajerlyq daıarlyqty ótkizý úshin avıasııalyq oqý ortalyǵynda tıisti avıasııalyq personal úshin bekitilgen trenajerlyq daıarlaý baǵdarlamalary, qajetti nusqaýshy, ınjenerlik tehnıkalyq jáne kómekshi quramy bolady.
2.4 Ushýǵa daıarlyqty uıymdastyrýǵa
qoıylatyn talaptar
13. Ushýǵa daıarlyqty uıymdastyrýǵa qoıylatyn talaptar mynalardy qamtıdy:
1) ushýǵa daıarlyq qajetti nusqaýshy quramdy jáne paıdalanýshynyń áýe kemelerin tarta otyryp júzege asyrylady;
2) áýe kemesiniń basqa (jańa) úlgisinde qaıta daıarlaý baǵdarlamasy boıynsha bastapqy ushýǵa daıarlyqty Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq avıasııa salasyndaǵy ýákiletti organy (budan ári – ýákiletti organ) bekitken, belgilengen talaptarǵa saı keletin nusqaýshy quram júzege asyrady;
3) oqý ushýy áýe kemeleriniń bortynda jolaýshylarsyz jáne júktersiz oryndalady;
4) áýe kemeleriniń úlgileri boıynsha bilim alýshylar úshin ushýǵa daıarlyqtyń bekitilgen oqý baǵdarlamalarynyń bolýy;
5) áýe kemeleriniń úlgileri boıynsha qajetti ushý-nusqaýshy jáne ınjenerlik-tehnıkalyq quramnyń bolýy;
6) bilim alýshy personaldy bastapqy daıarlaý kýrstarynda jáne biliktiligin arttyrý kýrstarynda oqytý úshin Oqý-jattyǵý ushýyn júrgizý boıynsha nusqaýlyqtyń bolýy;
7) ushý-nusqaýshy quramdy daıarlaý deńgeıiniń ushý quramyn daıarlaý qaǵıdalarynyń talaptaryna sáıkestigi.
2.5 Avıasııalyq oqý ortalyǵy paıdalanatyn
azamattyq avıasııa áýeaılaqtaryna
(tikushaq aılaqtaryna) qoıylatyn talaptar
14. Avıasııalyq oqý ortalyqtary paıdalanatyn áýeaılaqtar (tikushaq aılaqtary) Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitetin azamattyq avıasııanyń áýeaılaqtaryn (tikushaq aılaqtaryn) paıdalanýǵa qoıylatyn jaramdylyq normalaryna sáıkes kelýi tıis.
2.6 Oqý josparlary men baǵdarlamalaryna
qoıylatyn talaptar
15. Avıasııalyq oqý ortalyǵy avıasııa personalyn daıarlaý jáne sapa standarty bóliginde mazmuny Halyqaralyq azamattyq avıasııa uıymynyń (IKAO) talaptaryna sáıkes keletin Personaldy daıarlaý jáne rásimder boıynsha nusqaýlyqty bekitedi.
16. Avıasııa personalyn daıarlaý baǵdarlamalaryn (kýrstaryn) avıasııalyq oqý ortalyǵy daıarlaýdyń naqty túrlerine jáne avıasııalyq oqý ortalyǵy qyzmetiniń erekshelikterine qaraı ýákiletti organmen kelisim boıynsha jáne ýákiletti organ bekitetin avıasııa personalyn daıarlaý jáne qaıta daıarlaý baǵdarlamasyna sáıkes ázirleıdi.
17. Avıasııalyq oqý ortalyǵynda mynalar bolady:
1) kýrstardy uıymdastyrý jáne tyńdaýshylardy qabyldaý tártibi týraly ereje;
2) ótkiziletin árbir oqý kýrsy boıynsha oqý jospary;
3) kýrstyń oqý josparyna sáıkes oqý baǵdarlamalary;
4) oqý prosesin uıymdastyrý týraly ereje;
5) eger oqytý baǵdarlamasynda uıǵarylsa, taǵylymdama jáne praktıka boıynsha oqý josparlary men baǵdarlamalary;
6) oqý kýrstarynyń jyldyq jospar-kestesi;
7) oqý jáne semınar sabaqtarynyń, trenajerlyq jáne ushýǵa daıarlyq kestesi;
8) pánder boıynsha kez kelgen nysandaǵy ádistemelik materıaldar;
9) dárister, semınar jáne praktıkalyq sabaqtar, konsýltasııalar ótkizý boıynsha oqý quraldary;
10) oqý ádebıetiniń kitap qory jáne olardyń oqý baǵdarlamalary men mamandyqtarǵa sáıkestigi.
18. Oqý jospary mynalardy qamtıdy:
1) oqý merzimderi boıynsha kúnderdi esepteý;
2) pánder boıynsha oqý ýaqytyn bólý.
Oqý baǵdarlamasy mynany qamtıdy:
1) taqyryptyq jospar;
2) baǵdarlama taqyryptarynyń mazmuny;
3) oqytýdyń usynylatyn (qajetti) tehnıkalyq quraldary jáne kórneki quraldar;
4) usynylatyn (qajetti) ádebıetter jáne oqý quraldary.
19. Ushý jáne dıspetcherlik personaldy daıarlaýdyń oqý baǵdarlamasy qajet jaǵdaıda úsh bólikke bólinedi:
1) teorııalyq daıarlyq;
2) trenajerlyq daıarlyq;
3) ushýǵa daıarlyq.
2.7 Sapany qamtamasyz etý júıesine qoıylatyn talaptar
20. Avıasııalyq oqý ortalyǵynyń sapasyn qamtamasyz etý júıesinde mynadaı elementter aıqyndalady:
1) avıasııa personalyn daıarlaý salasyndaǵy saıasat;
2) ushýǵa daıarlyq jáne onyń qaýipsizdik standarttary;
3) jaýapkershilikti bólý;
4) resýrstar, uıymdastyrý jáne jumys prosesteri;
5) avıasııa personalyn daıarlaýdyń ushý saıasaty men qaýipsizdik standarttaryna sáıkestigin qamtamasyz etý júıesi;
6) saıasat pen standarttardan aýytqýdy aıqyndaý jáne túzetýshi sharalardy qabyldaý júıesi;
7) avıasııa personalyn daıarlaý sapasyn únemi arttyrý maqsatynda júıede nátıjelerdi paıdalaný úshin ushý saıasatyna, oqytýǵa jáne qaýipsizdik standarttaryna qatysty tájirıbe men úrdisterdi baǵalaý jáne taldaý.
2.8 Kadrlyq qamtamasyz etýge qoıylatyn talaptar
21. Avıasııalyq oqý ortalyǵy óz erkimen qurylymdy, jaýapty basshyny jáne shtattyq oqytýshylar jáne/nemese nusqaýshy quramyn, ınjenerlik-tehnıkalyq quramdy derbes aıqyndaıdy.
2.9 Esepke alý qujattamasyn júrgizýge qoıylatyn talaptar
22. Avıasııalyq oqý ortalyǵynyń qujattamasyn esepke alý júıesinde mynalar kózdeledi:
1) avıasııalyq oqý ortalyǵynda saqtalatyn esepke alý qujattarynda árbir stýdenttiń (tyńdaýshynyń) oqý tarıhyn qujattamalyq rastaýǵa jáne qalpyna keltirýge múmkindik beretin árbir oqý is-sharalarynyń jazbasy júrgiziledi;
2) oqý qujattarynyń tutastyǵyn, olardy zańsyz alý nemese aýystyrý múmkindikterine jol bermeı qamtamasyz etý, sondaı-aq kútpegen jaǵdaıda onyń úzdiksizdigin qamtamasyz etý maqsatynda rezervtik júıeniń bolýy.
23. Avıasııalyq oqý ortalyǵy Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasynyń talaptaryna sáıkes esepke alý qujattamasyn muraǵatqa tapsyrý júıesin ázirleıdi.