Taza sý isher kún jaqyn

Bıyl Elbasynyń Joldaýynda atap kórsetilgen halyqty sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý maq­satynda 2011-2020 jyldardy qam­­tıtyn «Aq bulaq» baǵdarla­masy qabyldandy. Qazir baǵdarlama aıasynda isten shyqqan sý júıe­leri qaıta qalpyna keltirilýde. Kóksý aýdany Alǵabas aýylynda jerasty qubyrlaryn tolyq aýys­tyrý úshin oblystyq bıýdjetten 80 mln. teńgeden astam qarjy bólindi. Qazir jóndeý jumystary qarqyndy júrgizilýde. Alǵabasqa qazan aıynda taza aýyz sý keledi. Aıta ketetini, bu­rynǵydaı uńǵymadan emes, taý shatqalyndaǵy Qaınar bastaýy­nan jetedi. Qazir merdiger kompanııa aýyl syrtynda jańadan sý qoımasyn salyp, bastaýdan qoı­ma­ǵa deıin qubyr tartyp, jazdyń ár kúnin eseli eńbekpen jalǵaýda. Árqaısysy kólemdi sý saqtaıtyn eki qoımaǵa bulaq sýyn tazarta­tyn qondyrǵy ornatylýda. Osy­laısha, jergilikti turǵyndar tazar­tylǵan, sapaly bulaq sýyn ishetin bolady. Taý shatqalyndaǵy bulaqtan keletin sýdyń qashyqtyǵy tórt shaqyrymnan asady. Aýyl ishindegi jalpy sý júıesiniń uzyndyǵy 6,5 shaqyrym. Búgingi tańda osy ju­mystardyń 55-60 paıyzy atqary­lyp qaldy, deıdi «Aı О́mirhan» jaýapkershiligi shekteýli seriktesti­giniń dırektory О́mirzaq Úmbetov. Qazir turǵyndar 70-jyldary salynǵan uńǵymadan sý iship otyr. Jerasty qubyrlary tozǵan, qazir jańasyna aýystyrylýda. Buryn ár kóshede bir kolonka bolsa, endi ol ár aýlaǵa tartylyp, jumys jeńil­dedi. Sý – tirshilik kózi. Densaýlyqqa paıdaly taza sýdy kópten kúttik. Sebebi, munda kóbine úlkender tu­rady. Olar sý tasymaı, úıiniń ishin­de aǵyp turǵan sýdy paıdalan­ǵany jaman ba, degen Toqtasyn Tóleýbaevtyń tilegi oryndy. Kóksý aýdanyndaǵy eldi meken­der­diń 90 paıyzy ortalyqtandy­rylǵan sý júıesine qosylǵan. Or­talyq júıe halyqty aýyz sýmen qamtyǵanymen toza bastapty. «Aý­yz sý» baǵdarlamasy qolǵa alynǵaly 15 eldi mekenniń sý júıesi jańar­dy. Bıyl qabyldanǵan «Aq bu­laq» baǵdarlamasynan da úmit kóp. Qa­zir aldaǵy jylǵa Terekti, Jam­byl, Balpyq bı jáne Muqyr aý­ylda­rynyń sý júıesin jón­deý­ge jo­balyq-smetalyq qujattar daı­yn­dalýda eken. Aldaǵy on jylǵa josparlanǵan «Aq bulaq» baǵdarlamasy talaı aýyldaǵy sý máselesin sheshetin boldy. Qujatta osy merzimde eldegi aýyl halqynyń – 80,  qala hal­qynyń 100 paıyzyn ortalyqtan­dyrylǵan sý júıesine qosý jos­par­lanǵany qýantady. Jalpy, ha­lyq «Aq bulaq» ákelgen jańa­lyq­qa qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy.