Osy oraıda, Qazaqstannyń biregeıligi Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń óz ultyn totalıtarlyq saıası júıeden demokratııalyq júıege, josparlydan naryqtyq ekonomıkaǵa, dástúrli mádenıetten modernıstik mádenıetke jetelep, damytqanyna negizdeledi. Prezıdenttiń júrgizip kele jatqan syrtqy saıasatynyń arqasynda bizdiń elimiz aımaq deńgeıinde ǵana emes, barlyq álemge yqpaldy memleketke aınaldy.
Elbasy bergen anyqtama boıynsha syrtqy saıasat salasyndaǵy qazaqstandyq úlginiń úsh sıpattamasyn bólip kórsetýge bolady. Birinshiden, Qazaqstan árdaıym óziniń geografııalyq ornalasýyn utymdy paıdalanyp otyrdy. Bir jaǵynan, Qazaqstan kóportalyqty Eýrazııanyń proeksııasyna aınaldy. Sonymen qatar, Qazaqstan ózin Ortalyq Azııanyń bir bóligi retinde qarastyrdy. Ol ádette Ortalyq Azııa elderimen baılanysty alǵa shyǵarýǵa, olarmen ózara jaýapkershilikti qatynastar qurýǵa, Aýǵanstanǵa kómek kórsetý sııaqty gýmanıtarlyq maqsattaryn iske asyrýǵa negizdeldi.
Ortalyq Azııa álemdik órkenıet keńistiginiń mańyzdy aımaǵyna aınala bildi. Búgingi kúni Ortalyq Azııa – bıznes pen qarjy aǵymdarynyń bir bóligi. Osy óńir negizinde halyqaralyq qarjy qoryn qurýǵa bolady, al ony Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy jobasynyń sheńberinde júzege asyrýǵa múmkindik bar. Qazaqstan aımaqtaǵy eldermen áriptestik qurýdaǵy ońtaıly syrtqy saıasatynyń arqasynda elshilik habtyń rólin atqaryp otyr. Munda halyqaralyq uıymdardyń negizgi keńseleri ornalasqan. Qazaqstan ınvestısııalar men ınnovasııalardy tartyp, olardy utymdy ıgerýdiń ortalyǵyna aınaldy. Osy oraıda zaman talaptaryna saı bilim berý jáne medısına mekemeleri quryldy.
Ortalyq Azııanyń múddelerin qorǵaý maqsatynda Azııadaǵy ózara is-qımyl jáne senim sharalary jónindegi keńes, Shanhaı yntymaqtastyq uıymy, Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq jobalaryna da bastamashylyq tanytylǵan bolatyn. Munyń barlyǵy búginde sátti júzege asyp, Ortalyq Azııanyń sýbektiligin, onyń Eýrazııa men búkil álemdegi mańyzdylyǵyn joǵarylatyp otyr.
Ekinshiden, Qazaqstan keńistikti durys transformasııalap, ony álemniń ońtaıly qabyldaýyna jol ashatyn is-qımyl jasaı bildi. Osy oraıda, S.Hantıngtiń barshaǵa málim órkenıetter qaqtyǵysyn qarastyryp ótýge bolady. Qazaqstan óz táýelsizdiginiń alǵashqy jyldarynda-aq kópultty quramymen janjaldar aımaǵy dep qabyldandy. Biraq bul boljam múlde teriske shyqty. Ol turmaq, bizdiń elimiz jańa táýelsiz memleketterdiń ózara qatynastaryn transformasııalap, beıbit ózgerister engizýge múmkindik bergen TMD-ny qurý týraly kelisimniń jasalýyna uıytqy boldy. Sóıtip, TMD postkeńestik memleketterdiń qaıta birigýiniń quralyna aınaldy. Osylaısha Dostastyqtyń qurylýy Ortalyq Azııa elderi arasyndaǵy baılanystardyń úzilýine de jol bermedi.
Úshinshiden, Qazaqstan mádenıet, saýda men kommýnıkasııalar salasyn jańa quramdastarmen tolyqtyra tústi. Sonymen qatar, elimiz tarıhı Uly Jibek jolynyń aýmaǵy retinde óziniń kommýnıkasııalyq rólin múmkindiginshe qaıta qalpyna keltire aldy. Bul jerde eń aldymen, Qazaqstan jańa energetıkalyq jáne azyq-túlik ortalyǵy bola alǵanyn da aıta ketý kerek. Ásirese, «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtojolyn salý arqyly kóne Jibek jolynyń kóliktik magıstrali qalpyna keltirildi. Sondyqtan Qazaqstan endigi jerde aımaqtyq bıg data ortalyǵyna aınalǵaly otyr dep nyq senimmen aıta alamyz.
Zarema ShÁÝKENOVA, Prezıdent janyndaǵy Qazaqstan strategııalyq zertteýler ınstıtýtynyń dırektory, UǴA korrespondent múshesi