Pavlodar boksy jańa beleske kóterildi

2016 jyl Pavlodar boksynyń jańa paraǵyn ashty. Ertis boıyndaǵy shahar tuńǵysh ret bir jylda eki birdeı iri dodany – jastar arasyndaǵy Azııa chempıonatyn jáne eresekter arasyndaǵy Qazaqstan birinshiligin qabyldady. Kerekýlik bylǵary qolǵap sheberleri buǵan deıin tabany tımegen belesterdi de baǵyndyrdy. Sondaı-aq, Pavlodar boks federasııasy elimizdiń 2016 jylǵy eń úzdik uıym dep tanyldy. Osy oraıda, bokstan áskerıler arasyndaǵy álem chempıony, Pavlodar boks federasııasynyń atqarýshy dırektory Azamat Maqajanovty az-kem áńgimege tartqan edik. – Azamat Shuǵauly, Qazaq­stan chempıonaty Pavlodar úshin qalaı órildi? Mejelegen jospar qandaı edi? – Jospar meılinshe kóp júlde alý edi. Boksshylar ony oıdaǵydaı oryndady. Synǵa túsken 12 sportshynyń altaýy júldege iligip, bizge 1 altyn, 2 kúmis jáne 3 qola medal buıyrdy. Sonyń ishinde asa aýyr salmaqtaǵy Oljas Boqaev birinshi ret Qazaqstan chempıony atandy. Buǵan deıin el birinshiliginiń bir ret – kúmis, eki ret qola júldelerin enshilegen boksshymyz osy joly tuǵyrdyń eń bıiginde turdy. Jalpy, Oljas – Táýelsizdiktiń 25 jylynda Qazaqstan chempıonatyn utqan tórtinshi pavlodarlyq. Alǵash ret 1993 jyly Vıktor Shtorm top jarǵan-dy. 2002 jyly men el chempıony atandym. Al 2007 jyly Dmıtrıı Gotfrıd altyn medaldi moınyna ildi. Mine, sodan beri Pavlodardan chempıon shyqpaǵan. Sol olqy tusymyzdy Oljas toltyrdy. – Bıylǵy chempıonat Pav­lodar oblysynyń birneshe rekordyn jańartty... – Iá, 6 boksshymyz júldege ilindi dedim ǵoı. Oljastan bólek, Serik Musadilov (91 kılo) pen Qýan Qýatov (64 kılo) kúmis medalmen marapattaldy. Shaımurat Qusaıynov (80 kılo), Ilıa Ochkın (69 kılo) jáne Serik Temirjanov (60 kılo) qola júldeni qanaǵat tutty. Pavlodarlyq bylǵary qolǵap sheberleri Táýelsizdiktiń shırek ǵasyrynda mundaı jetis­tikke alǵash ret qol jetkizdi. Chempıonattyń qorytyndysy boıynsha jalpykomandalyq esepte Ońtústik Qazaqstan oblysy birinshi oryndy jeńip alsa, ekinshi orynǵa Pavlodar oblysyna tıdi. Bul da 25 jylda pavlodarlyqtarǵa baǵynbaı kelgen beles edi. Bıyl eńserdik. Úshinshi oryndy Mań­ǵystaý túıindedi. Chempıonatta júldege ilingen 6 pavlodarlyq ta bokstan Qazaq­stan ulttyq quramasyna alyndy. Mundaı tabys óńir boksynyń tarıhynda birinshi ret oryn alyp otyr. Qazirdiń ózinde elimizdiń bas komandasyna alynǵan Oljas Boqaevtyń «Astana arlandary» sapynda óner kórsetetini belgili boldy. – Oblys namysyn qorǵaǵan jigitterge kóńilińiz toldy ma? Kimder senimdi aqtamady? – 52 kıloda judyryqtasqan Erlan Támemovten júlde kútip edim. Biraq ol alǵashqy jekpe-jeginde-aq utyldy. Menińshe, Erlan tóreshilerdiń «qurbany» bolǵan sııaqty. Áıtpese, ol – tájirıbeli boksshy. Birneshe ret ulttyq qurama sapyna da alynǵan. 60 kıloda óner kórsetken Serik Temirjanovty júldeler «aýylyna» jetedi dep oılamaǵan edik. Bul jarysqa ony eresekter arasynda tájirıbe jınap, tolyssyn dep qatystyrǵanbyz. Biraq Serik erledi. Men jasaǵan júlde alýy tıis boksshylar tiziminde Qýan Qýatov pen Ilıa Ochkın, Serik Musadilov pen Oljas Boqaev, Shaımurat Qusaıynov boldy. Allaǵa shúkir, bári de júlde aldy. Dese de, Shaımurattyń ónerine múldem kóńilim tolǵan joq. Onyń múmkindigi joǵary-tyn. Durys paıdalana almady. El chempıony atanýy tıis boksshynyń biri Ilıa Ochkın edi. О́kinishke qaraı, ol «qolamen» shekteldi. – Pavlodar oblysy el chempıonatyn bıylǵy dodaǵa deıin ótkizip pe edi? – Bireý biler, bireý bilmes, Qazaqstan Táýelsizdik alǵannan keıingi eresekter arasyndaǵy eń alǵashqy chempıonat 1993 jyly Ekibastuz qalasynda jalaýyn jelbiretken. Ony ótkizýge bokstan Pavlodar oblysynyń qazirgi bas jattyqtyrýshysy Vladımır Shýlga muryndyq bolǵan. Al Pavlodar el birinshiligin alǵash ret 1974 jyly ótkizgen eken. Bıyl osymen bizde úshinshi márte el chempıonaty ótip otyr. Budan bólek, osy jyldyń mamyr aıynda bokstan jastar arasyndaǵy Azııa chempıonatyn ótkizdik. Osylaısha «sary qurlyq» básekesin tuńǵysh ret qabyldadyq. Kil myqtylar baq synaǵan dodada pavlodarlyqtar Serik Temirjanov pen Aıatolla Tákejanov altynnan alqa taqty. Bul aımaq boksynyń tarıhyndaǵy aıshyqty oqıǵa boldy. – Shyny kerek, sońǵy 5-6 jylda uzaq ýaqyt boıy turalap qalǵan Pavlodar boksy boıyna «qan júgire» bastady. О́ńirden myqty boksshylar da shyqqan joq. Munyń sebebin qalaı túsindirer edińiz? – Birinshiden, buǵan oblystaǵy materıaldyq-tehnıkalyq bazanyń jutańdyǵy keri áser etti. Áıtpese, Pavlodar topyraǵy daryndy sportshylarǵa, bilikti bapkerlerge kende emes. Ekinshiden, salany qarjylandyrýdaǵy kemshin tustar da aımaq boksynyń alǵa basýyna kedergi keltirip keldi. Keıin seń qozǵaldy. Qazaq­standaǵy bokstyń deńgeıi joǵary. Bylǵary qolǵap sheber­lerine Azııa chempıonatynda top jarǵannan, el birinshiliginiń jartylaı fınalyna joldama alý áldeqaıda qıyn. Sebebi, bizdiń elde básekelestik kúshti. Al ma­terıaldyq-tehnıkalyq bazanyń jutańdyǵymen, qarjynyń az­dyǵymen Qazaqstan boksynyń kóshine ilesý múmkin emes. Allaǵa shúkir, qazir Pavlodar boksynyń qadamy nyq. Materıaldyq ba­za da jańardy. Jas boksshylardy yntalandyrýǵa kóńil bólinýde. Osynyń nátıjesinde bolashaǵynan zor úmit kúttiretin jastar boı kórsete bastady. Boks­shylarymyzǵa qoıylǵan endigi maqsat – «kún astynan» oryn alý, ıaǵnı ulttyq quramaǵa birjola bekiný. – Boksshylardy alda qandaı jarystar kútip tur? – Ulttyq quramaǵa alynǵan jigitterdiń aldaǵy tórt jyly qazirden-aq josparlanyp tur. Olar 2017 jyly Azııa chempıonaty men álem birinshiligine qatysýǵa tyrysady. 2018 jyly Azııa oıyndary men Álem kýbogy kútip tur. 2019 jyly Olımpııa oıyndaryna irikteý dodalary bastalady. Al 2020 jyl – Tokıo Olımpıadasy. Demek, kúrzi judyryqty jigitterge aldaǵy tórt jyldy qur jiberip almaý kerek. Basty meje – Olımpııa oıyndaryna qatysý. Táýelsizdik alǵan 25 jylda Pavlodar oblysynan tórt jyldyqtyń basty dodasyna bir ǵana boksshy barypty. Ol – Nıkolaı Kýlpın. Bizdiń maqsatymyz – Olımpıadada el namysyn qorǵar boksshy tárbıeleý. – Áńgimeńizge rahmet! Jeńisti kúnder kóp bolsyn! Farhat ÁMIRENOV PAVLODAR