Úzdiksiz damý ústindegi elimizdiń Táýelsizdik jyldarynda qol jetkizgen tabystary, tarıhı kúnderi, jemisti isteri jaıly zor maqtanyshpen aıta da, jaza da beremiz. Sondyqtan da osy Táýelsizdik mereıtoıy qarsańyna tuspa-tus kelip otyrǵan birqatar mereıtoılarǵa toqtalyp ótsek ábestik bolmas.
25 jyl buryn 1991 jyly 2 qazanda qazaqtyń tuńǵysh ǵaryshkeri, Keńes odaǵynyń batyry, Halyq Qaharmany Toqtar Áýbákirov kókke kóterilip, 10 qazan kúni Jerge sátti oraldy. Bul tarıhı oqıǵanyń artynan qazaq halqy Táýelsizdiktiń týyn kóterdi. T.Áýbákirov bir suhbatynda: «Men Keńes odaǵynyń eń sońǵy 72-shi ǵaryshkerimin. Men jerge qondym, menen keıin 16 memlekettiń eń sońynda qalǵan Qazaqstan da óz Táýelsizdigin aldy. Árıne, bul – tarıhı jáne bir-birimen óte sáıkes kelgen sát. Buǵan deıin qalǵan 14 memleket enshilerin alyp, Odaq quramnda Reseı men Qazaqstan ǵana qalǵan bolatyn. Men ushpasam da Qazaqstan óz Táýelsizdigin alatyn edi. Sebebi, men ushýǵa daıyndalyp jatqan kezdiń ózinde Qazaqstan Táýelsizdiktiń alǵysharttaryn daıyndap qoıǵan», – dedi.
Vashıngton qalasyndaǵy Qazaqstannyń Táýelsizdik monýmentiniń ashylýyna da 10 jyl tolyp otyr. 2006 jylǵy 28 qyrkúıekte Memleket basshysy N.Nazarbaev AQSh-qa resmı saparynda Vashıngtonda Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdik monýmentiniń resmı ashylý rásimine qatysqan edi. Sonda Elbasy: «Qazaqstan men AQSh tarıhynda búgin erekshe bir kóńil tolqytatyn kún. Tuńǵysh ret biz Qazaqstannyń Táýelsizdik monýmentin shet elde ashyp otyrmyz. Egemen Qazaqstannyń sımvolyna aınalǵan osy eskertkishtiń AQSh astanasynda boı kótergenin maqtan tutamyz. Halqymyzdyń erkindik pen táýelsizdikke umtylysyn sıpattaıtyn osy tamasha eskertkish Qazaqstan men AQSh-ty berik dostyq, ortaq qundylyqtarǵa negizdelgen strategııalyq áriptestik biriktiretinin bildirip turatyn bolady», – degen bolatyn.
Sondaı-aq, bıyl – Semeı synaq aımaǵynyń birjola jabylǵanynyń da 25 jyldyq mereıtoıy. 1991 jyly 29 tamyzda Prezıdent Nursultan Ábishuly «Semeı ıadrolyq synaq polıgonyn jabý týraly» tarıhı Jarlyqqa qol qoıdy. Qazaqstan álem tarıhynda ıadrolyq qarýdan óz erkimen bas tartqan tuńǵysh el atandy. Al 29 tamyzdy BUU Qazaqstannyń bastamasymen Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy áreketterdiń halyqaralyq kúni dep belgiledi.
Osy tusta uly aǵartýshy-ustaz Ybyraı Altynsarınniń 175 jyldyq mereıtoıyn, sondaı-aq aq kúrishtiń atasy atanǵan eńbek maıtalmany, iri jáne biregeı tulǵa, eki márte Sosıalıstik Eńbek Eri Ybyraı Jaqaevtyń 125 jyldyq mereıtoıyn da atap ótken jón. О́ıtkeni, Memleket basshysynyń «Ult jospary – bes ınstıtýsıonaldyq reformany júzege asyrý jónindegi «100 naqty qadam» memlekettik baǵdarlamasynyń 88-qadamynda «Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy» ıdeıasyn júzege asyrý kózdelgen. Ol Táýelsizdik jyldarynda memlekettik saıasattyń arqasynda eńbek, kásipkerlik, ǵylym men bilim jáne basqa da kásiptik qyzmetterde joǵary nátıjelerge qol jetkizgen qazaqstandyqtardyń tabystarynyń derbes tarıhyn eskere otyryp, «Jalpyǵa Ortaq Eńbek Qoǵamy» ıdeıalaryn ilgeriletýge, ındýstrııalandyrýdyń jáne «Qazaqstan–2050» Strategııasyn júzege asyrýdyń memlekettik saıasaty talaptaryna jaýap bere alatyn jumysshy jáne kásiptik-tehnıkalyq mamandyqtardyń artyqshylyqtary men tanymaldylyǵyn nasıhattaýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar shırek ǵasyrda qol jetkizgen jetistikterdiń qataryna halyqaralyq bastamalardyń birden-biri – Qazaqstannyń 70-ten astam halyqaralyq uıymdarǵa múshe bolýyn ári álemniń eń damyǵan 50 eliniń qataryna qosylýyn aıtar edik. Uzaq merzimdi basym maqsattarǵa arnalǵan baǵdarlama «Qazaqstan–2050» strategııasy memlekettiń jańarýyna jol ashady.
Aıgúl Mahambetova,
Zańnama ınstıtýtynyń kishi ǵylymı qyzmetkeri