Qazaqstannyń syrtqy saıasattaǵy órisi keń

Qaýipsizdik Keńesine múshelikke saılanýy barysynda Qazaqstan Azııa-Tynyq muhıty aımaǵyndaǵy 58 elge beriletin bir orynǵa syrtqy saıasatta belsendi qyzmetimen únemi umtylystaǵy Taıland Koroldigimen básekeles boldy. Nátıjesinde, Qazaqstan kandıdatýrasyn daýys berýge qatysqan BUU-ǵa múshe 193 eldiń 138 qoldaýy da kóp nárseni ańǵartsa kerek.  Bizdiń elimiz – BUU-nyń Jarǵysyna sáıkes, jahandyq beıbitshilik pen qaýipsizdikti qoldaýǵa ókiletti mańyzdy saıası uıymǵa Ortalyq Azııadan múshe bolyp saılanǵan tuńǵysh memleket. Jal­py, Qaýipsizdik Keńesine múshe bolyp birde-bir ret saılanbaǵan áli de 70-ke tarta memleket bar. Sondyqtan, bizdiń elimizdiń osynaý bedeldi  uıymǵa múshe bolyp saılanýyn Qazaqstannyń óskeleń, tegeýrindi jas dıplomatııalyq mektebiniń kórnekti tabysy dep qabyldaǵanymyz durys. BUU-daǵy, onyń qurylymdaryndaǵy, ózge de halyqaralyq uıymdardaǵy syrtqy saıasattyń nebir kókjaldarymen jumys isteý, olarmen pikir talastyryp, óz ustanymyńdy qorǵap, oǵan ılandyrý úlken óner ári ǵylym ekeni anyq.  Qazaqstan Prezıdenti BUU-nyń qyzmetine konstrýktıvti syn kózimen qarap, onyń jumysyn jetildirý qajet­tigin áýel bastan-aq aıtyp keledi. N.Na­zar­baev BUU-nyń 2007 jylǵy 62-shi sessııasynda jarııalaǵan myna málimdemesin oqyrmannyń jadyna salýdy jón kórip turmyz: «Qazaqstan BUU-nyń róli men bedelin kóterýge ázir memlekettermen yn­tymaqtastyqty qýat­taıdy. Bizdiń kóz­qarasymyz boıynsha, Qaýipsizdik Keńe­siniń keńeıtilýi turaqty músheler sııaqty, turaqty emes músheler jelisi arqyly da júzege asyrylýǵa tıis. Sonymen birge, ol – ádil  geografııalyq qatysýshylyq pen memlekettik egemendik teńdigin qurmet­teý arqyly júzege asy­rylýǵa tıis. Refor­ma, sondaı-aq, onyń transparent­tiligi men esepti baǵy­nysh­tyly­ǵyn arttyrý maqsatynda Qaýipsiz­dik Keńesiniń jumys ádisterin de qamtýy tıis». Elbasynyń bul sózinen BUU, onyń Qaýipsizdik Keńesiniń jumysy týraly elimizdiń áýelden ózindik ustanymy, qalyptasqan kózqarasy bar ekenin ańǵaramyz. Qaýipsizdik Keńesi álemdik beıbitshi­lik pen qaýipsizdikke tóner qaýip-qaterdi anyqtap, oǵan saıası baǵa berip, naqty sheshimder qabyldaıdy. Búginde BUU osy Keńestiń sheshimimen álemde beıbitshilikti saqtaý jóninen 16 operasııa júrgizýde. Jalpy, Keńes sheshimimen BUU ózi qurylǵan kezden beri 69 bitimgerlik operasııasyn júzege asyrdy...  Elimizdiń jahandyq qaýipsizdik pen beıbitshilikti nyǵaıtý úshin syrtqy saıasatta óziniń aldyna qoıǵan naqty maqsattary men basymdyqtary bar. Qazaqstannyń halyqaralyq saıasattaǵy túbegeıli ulttyq maqsattary aıqyn, ashyq ári keń óriske ıe. Aldymen onyń tuǵyrly negizin N.Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi jáne antııadrolyq, antıterrorlyq basqa da bastamalary quraıdy.  Árıne, Qazaqstanǵa Qaýipsizdik Keńe­sine múshe bolý múmkindigi jaıdan-jaı berile salǵan joq. Bul arada birinshi kezekte elimizdiń halyqaralyq saıasatta óz joly, óz ustanymy, paıym-tujy­rymy bar ekeni áldeqashan dálel­den­geni, tájirıbeli oıynshy retindegi róli eskerilgeni anyq. Sonyń eń bir shyr­qaý bıigi de, mártebeli dáleli de Qazaq­stannyń 2010 jyly azııalyq, túrki eli bola tura Eýropanyń jetekshi uıymy – EQYU-da tóraǵalyq etýi. Sol jyl­ǵy 1 jeltoqsanda onyń Astana Sam­mıtine 56 múshe memleketten, BUU, NATO, TMD sekildi halyqaralyq uıym­dar­dan jáne basqa seriktes memleketterden 2,5 myń delegattyń kelýi, onyń jumysyn jarııalaýǵa, kórsetýge BAQ-tyń 1,5 myńnan astam ókiliniń qatysýy, jumysynyń tabysty aıaqtalyp, uıym jumysyna qan júgirtken «Astana deklarasııasynyń» qabyldanýy, sonyń nátıjesinde «Astana rýhy» senim, kelisim, ózara túsinistik rámizine aınalyp, dıplomatııa leksıkonyna túbegeıli enýi kóńildi marqaıtpaı qoımaıdy. Sonymen qatar, elimizdiń syrtqy saıasat­taǵy qyzmeti Elbasynyń bitim­ger­shilik bastamalarymen de tanylýda. Basqasyn bylaı qoıǵanda, Sırııa daǵdarysyn ońtaılandyrýǵa qatys­ty kelissózderdiń Astanada uıym­das­ty­ry­lý­yn erekshe atap ótýge bolady. Álem naza­ryn aýdarǵan osynaý kelissózderge Astana únqatysý alańyn usyna otyryp, beıbitshiliktiń shynaıy jaqtaýshysy ekenin pash etti. Qoryta aıtqanda, irgeli halyqaralyq uıymdarmen árekettesý sheńberinde elimizdiń óz múmkindikterin kórsete oty­ryp, túıtkildi máselelerdi sheshýge qatysty ıgi bastamalaryn álem­dik deńgeıde kún tártibine shyǵara bilýi Qazaqstannyń syrtqy saıasat salasyndaǵy jemisti jolyn kórsetedi.