Ekonomıkamyzdyń jetekshi salalarynyń áleýeti artyp, jahandaný zamanyndaǵy básekelestikke tótep bere alatyn bolsa, órkenıettilik shoǵyryna batyl qadam basqan Qazaqstannyń da bedeli ústem bolmaq.
Jaqynda álemdik básekelestikti zertteý ortalyǵy bolyp tabylatyn bedeldi Halyqaralyq menedjmentti damytý ınstıtýty (IMD, Shveısarııa, Lozanna) 2017 jylǵy álemdik básekelestik reıtınginiń qorytyndysyn jarııalady. Osy 2017 jylǵy IMD álemdik básekelestik reıtıngi boıynsha Qazaqstan byltyrǵy jylǵy kórsetkishti birden 15 satyǵa joǵarylatyp, 32-shi oryndy ıelendi.
Jahandyq básekelestik reıtıngin baǵalaıtyn IMD metodologııasy boıynsha synaq 4 kórsetkish: Ekonomıkalyq qyzmet, Úkimet qyzmetiniń tıimdiligi, Bıznes tıimdiligi jáne Infraqurylym jaǵdaıy boıynsha baǵalanady. Reıtıng 342 kórsetkish boıynsha júrgiziledi. Onyń úshten ekisi statıstıkalyq kórsetkishter bolsa, úshten biri saýal júrgizý qorytyndylary bolyp tabylady. Qazaqstan bul halyqaralyq bedeldi ınstıtýttyń reıtıngine 2008 jyldan beri turaqty túrde qatysyp keledi.
Sonymen, IMD-2017 reıtıng synaǵy álemniń 63 memleketi arasynda júrgizildi. Álemdegi eń básekege qabiletti memleket retinde Gonkong, Shveısarııa jáne Sıngapýr elderi tanyldy. Sıngapýr osy básekelestikte AQSh-ty yǵystyryp, úshinshi oryndy ıelendi. IMD-2017 reıtıngi boıynsha Qazaqstan birden 15 satyǵa kóterilgen birden-bir memleket boldy. Máselen, osy básekelestikte Qytaı 7 satyǵa jyljysa, Indonezııa 6 satyǵa, BAÁ 6 satyǵa jyljydy. Qazaqstan jarys máresinde Italııa (44-shi oryn), Úndistan (45), Reseı (46) jáne Túrkııa (47) memleketterinen qara úzdirip, alǵa shyqty.
Iá, elimiz egemendik alǵannan bergi jyldary zamanaýı naryqtyq ekonomıkany qalyptastyryp, jahandyq ekonomıkanyń ajyramas bóligi bola bildi. Shırek ǵasyrlyq táýelsizdik kezeńinde Qazaqstan naryqtyq ekonomıka qaǵıdattary negizinde múldem jańa memleket quryp, «Qazaqstan-2030» Strategııasyn júzege asyrdy. Elimiz jedel qarqynmen damyp, álemdegi eń qýatty 50 eldiń qataryna kirdi. Aldaǵy asýlar budan da joǵary. Búgingi jahandyq ekonomıkalyq básekelestik talaptary tym kúrdeli. Ony 2017 jylǵy IMD álemdik básekelestik reıtınginiń qorytyndysynan da anyq kórýge bolady.
IMD álemdik básekelestik reıtınginde Qazaqstan 4 synaq kórsetkishiniń ekeýi boıynsha óte joǵary áleýetke ıe ekendigin kórsetti. Atap aıtqanda, «Úkimet qyzmetiniń tıimdiligi» kórsetkishteri boıynsha elimiz 12 saty joǵarylap, 19-shy oryndy ıelense, «Bıznes tıimdiligi kórsetkishteri boıynsha 21 saty joǵarylap, 23-shi oryndy ıelendi. О́kinishke oraı, qalǵan eki kórsetkish boıynsha, atap aıtqanda, «Infraqurylym jaǵdaıy» (54-shi oryn) jáne «Ekonomıkalyq qyzmet» (54-shi oryn) kórsetkishteri boıynsha áli de álsiz ekendigin baıqatty.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan halqyna arnaǵan «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty bıylǵy Joldaýynda «Kommýnıkasııanyń damýy men optıkalyq-talshyqty ınfraqurylymǵa jappaı qoljetimdilikti de qamtamasyz etý kerek. Sıfrly ındýstrııany damytý basqa da barlyq salalarǵa serpin beredi. Sondyqtan, Úkimet IT salasyn damytý máselesin erekshe baqylaýda ustaýǵa tıis», dep atap kórsetken bolatyn. Osyǵan baılanysty Qazaqstan IMD álemdik básekelestik reıtıngi boıynsha sıfrly básekelestikte ótken jylǵy kórsetkishti
5 satyǵa jaqsartyp, 38-shi oryndy ıelendi. IMD álemdik básekelestik reıtıngi boıynsha 2017 jylǵy álemdik sıfrly saladaǵy básekelestikte Sıngapýr, Shvesııa jáne AQSh memleketteri kósh bastady.
Qazaqstan búgingi tańda jahandyq ekonomıka salasynda óziniń laıyqty ornyn alǵan qýatty óndiristik derjavalardyń birine aınaldy. Elimiz osy jyldar ishinde óziniń qaýipsizdigi men aýmaqtyq birtutastyǵyn qalyptastyryp qana qoımaı, ekonomıkalyq damýda álemniń iri memleketterimen básekelestikke túse alatyn áleýetke qol jetkizdi. Elbasy belgilegen strategııalyq baǵdarlamalar búginde qol jetkizgen ómir belesterine aınaldy. Endeshe, álemdik ekonomıka úrdisinde aıshyqty qadamdarmen aıqyndalǵan Qazaqstan taıaý jyldardyń ishinde damyǵan otyz eldiń bel ortasyndaǵy laıyqty ornyn da oıyp alatyndyǵyna kúmán joq. Oǵan álemdik básekelestik dárejesin aıqyndaıtyn eń bedeldi ortalyq – IMD-2017 reıtıngi boıynsha elimiz 2016 jyly ulttyq ekonomıkamyzdyń belsendiligin tolyq qalpyna keltirýiniń arqasynda joǵary kórsetkishterge qol jetkizgendigi aıqyn dálel bolsa kerek.
Jylqybaı Jaǵyparuly, «Egemen Qazaqstan»