Basqosý barysynda qalanyń kóshbasshy muǵalimderi ár pánniń ereksheligine jeke-jeke toqtalyp, olardy oqytýdyń jańa ádisterin qalyptastyrý máselesi boıynsha óz tájirıbelerimen bólisti. Tyń usynystar ortaǵa tastalyp, ár balanyń bilimdi, parasatty zııatker azamat bolyp qalyptasýy úshin olardy jan-jaqty tárbıeleýdiń mańyzy zor ekeni basa aıtyldy.
– Qoǵam jáne adam ómiriniń barlyq damý salalarynda oryn alyp jatqan eleýli ózgerister jaǵdaıynda barlyǵyn mekteptegi bilim berý qandaı bolý kerek degen másele tolǵandyrady. Adamzat damýynyń jańa kezeńi aqparattyń, ekonomıkanyń, mádenıettiń jahandanýymen sondaı-aq aqparattyq qoǵamǵa kóshýmen sıpattalady. Biz eski salalardyń joıylyp, jańa salalardyń paıda bolyp jatqanyn kórip otyrmyz. 2025 jylǵa qaraı, álemdik ekonomıkanyń 46%-y sandyq ortada bolady dep kútilýde. Qazirgi tańda bul kórsetkish 10%-dy quraıdy jáne keıbir mamandyqtardyń joıylýyna jáne basqa mamandyqtardyń paıda bolýyna alyp keledi. Qazir bastaýysh mektepte bilim alyp jatqan balalardyń 65%-y jumystyń jańa túrlerinde qyzmet etetin bolady. Oryn alyp jatqan ózgeristerdi eskere otyryp, bilim berý salasynda zamanaýı sarapshylar men zertteýshilerdiń kózqarastary kelesige saıady: oqýshylarǵa 21-ǵasyrda kásibı, áleýmettik jáne jeke tabysqa jetý úshin qajetti daǵdylardy damytý múmkindigin beretin jańa bilim berý baǵdarlamalary, tásildemeler men pishimder qajet. Jas óskinderge bilim berý mazmunyn qaıta qarastyrý mańyzdylyǵy álemniń jetekshi elderiniń qatysýymen ótetin halyqaralyq deńgeıde tanylǵan alańdarda da talqylanyp júrgen másele. Sondyqtan ustazdarymyz bilim berý taktıkalaryn árqashan jetildirip, jandandyryp otyrýy qajet, – deıdi Nazarbaev Zııatkerlik mektebiniń tárbıe jumysy jónindegi zertteýler dırektory Alma Myrzashqyzy.
Alma hanym tilge tıek etkendeı Máskeý basqarý mektebi men Reseı Federasııasynyń strategııalyq bastamalar agenttigi ázirlegen mamandyqtar atlasynda da tipti bizdiń oıymyzǵa kirmegen jańa mamandyqtar paıda bolatyny aıtylady. Mundaǵy talqylanǵan taǵy bir másele oqýshylardy kún sanap qaryshtap damyp kele jatqan sandyq tehnologııalardy ıgerýge beıimdeý boldy. Olardy sandyq quziretter boıynsha tárbıeleý, jumys isteýge daıyndyq jáne jaǵymdy áleýmettik qarym-qatynas úshin praktıkalyq daǵdylarǵa jeteleıtin azamattyq qundylyqtardy jáne sandyq álemde birtektilikti qalyptastyrýdan bastaý qajet ekendigi basa aıtyldy.
– Oqýshylar 7-synyptan bastap «Fızıka», «Geografııa», «Hımııa», «Bıologııa» pánderin meńgeretinin atap ótken jón. Bastaýysh mektepten bastap jaratylystaný-ǵylymı pánderdiń mazmunyn osylaı qurylymdaý pánaralyq kiriktirýdi is júzinde júzege asyrý múmkindigin beredi. Jaratylystaný-ǵylymı pánderdi meńgerý ustanymdarynyń eń negizgileriniń biri – tájirıbelik jáne zerthanalyq jumystardy oryndaý men teorııalyq túsinikterdi sıpattalatyn «tájirıbeden teorııaǵa» degen oqý nysany. Oqýshylardyń júktemesin azaıtý maqsatynda muǵalimder kiriktirilgen tapsyrmalardy úı tapsyrmalary retinde ázirleı alady. Atalǵan pánder boıynsha kiriktirilgen jobalyq jumystardy oryndaý oqýshylardyń STEAM-bilim berý ınjenerlik, synı jáne shyǵarmashylyq oılaý qabiletiniń damýyna yqpal etetin bolady, – deıdi Geografııa pániniń muǵalimi Maýlen Teleýbaev.
Bilim berý salasynda áli de aqsap jatqan máseleler men ózekti saýaldar da búgingi basqosýda aıtylmaı qalǵan joq. Olardy sheshý joldary men bilim berý sapasyn arttyrýdyń jańa baǵyttaryn qalyptastyrý qajettigi sóz boldy. Jıyn sońynda Nazarbaev Zııatkerlik mektebiniń bilikti ustazdary arnaıy sheberlik saǵattaryn ótkizip, baı tájirıbelerimen bólisti.
Arman OKTIаBR, «Egemen Qazaqstan» ALMATY