• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 16 Qazan, 2017

Qazaqtyń tarıhı nartáýekeli

302 ret
kórsetildi

Táýelsizdik alǵannan beri qanshama oń ózgerister bolyp jatyr. 

Osynyń bári elimizdiń derbestigin saqtaý úshin jasalyp jatqan tyń qadamdar. Bul memlekettiń tarıhı jańǵyrýy jáne rýhanı-mádenı damýy bolyp sanalady. Olaı bolsa Elbasymyzdyń bastamasyn qoldap, barlyǵymyz buǵan óz úlesimizdi meılinshe qosýymyz kerek. Latyn álip­bıine kezeń-kezeńmen ótýge basym­dyq berilýi kerek dep oılaı­myn. Bul halqymyzdyń jańa álip­bı­di jetkilikti meńgerýine jol asha­dy. Álemde qazir aǵylshyn tili ha­lyq­aralyq til bolyp sanalady. Latyn tili osy tildiń negizi. Bizdiń tarı­hy­myzda latyn da, tóte de, kırıllısa da boldy. Olaı bolsa qaı grafıka bolmasyn meńgerip ketýge eshbir kedergi joq dep oılaımyn. Bul kúnderi elimizdiń ishki jáne syrtqy saıasaty qalypty deńgeıde, jastarǵa qoldaý kórsetilip jatyr. Qazaqstannyń áleýetti elge aınalýynyń negizgi sebebi Elbasynyń kemeńgerligi men kóshbasshylyq qasıetinde jatyr. Shynymen de KSRO qulaǵan kezde 3 mln 600 myń adam Qazaqstannan údere kóshti. Bular endi ne isteı alady deısiń dep senimsizdik tanytqandar boldy. Biraq Elbasy bastaǵan kósh únemi alǵa umtyldy. 1995 jyly tamyzdyń 10-y kúni Elbasy usynysymen IýNESKO kóleminde Uly Abaıdyń týǵan kúnin toıladyq. Shırek ǵasyrda jetken belester kóp. Qandastarymyz elge oralyp, memlekettik tilde bilim beretin mektepter sany kóbeıdi. Memleket basshysynyń búginde stýdentterdiń 60 paıyzy, mektep oqýshylarynyń basym bóligi qazaq tilinde oqyp jatyr degeni kóńilge qýanysh uıalatty.

Iаdrolyq qarýdyń synaǵynan Semeı jeriniń ekologııasy jutap, halqy densaýlyq jaǵynan zardap shekti. Búginde álemde soǵys týraly óte kóp aıtylady jáne kún saıyn terrorızmniń qaýpi de tónip turǵany jasyryn emes. Elbasynyń bastamasymen beıbitshilik pen qaýipsizdik úshin búkil álem bolyp kúresýdemiz. Ekonomıkalyq, saýda, mádenı qatynastar ornaǵan kezde, soǵysý, bólshektený degen máse­­leler oryn almaıtyny ras. Jahan­­daǵy antııadrolyq qozǵa­lystar Pre­zı­­denttiń kóshbas­shyly­ǵymen jáne Semeı tarıhymen tikeleı baı­la­nysty. Memleket basshysy­nyń kóp­te­gen mańyzdy bas­tama­lary sátti júzege asyp kele­di. «Adam­zat­tyń bárin súı, baýy­rym dep» uly Abaı aıt­qan dana­lyq bıik deńgeıden Nursultan Ábishuly Nazarbaev kórine bilgen jan. Elba­synyń ár Joldaýyn, ár tap­­syr­masyn joǵary baǵalaımyn. О́zi­niń baǵ­darlamalyq maqalasynda Elbasy «Sonymen birge, jańǵyrý uǵymy­nyń ózi meılinshe kónergen, jahan­dyq əlemmen qabyspaıtyn keıbir daǵdylar men ədetterden arylý degendi bildiredi. Mysaly, jershil­dikti alaıyq. Ərıne týǵan jerdiń tarıhyn bilgen jəne ony maqtan etken durys. Biraq odan da mańyzdyraq məseleni – ózińniń birtutas uly ult­tyń perzenti ekeniń­di umytýǵa əste bol­maıdy», dep jazypty. El qor­ǵaǵan batyr­larymyz da, handary­myz ben Baýyr­jan Momysh­uly, Qa­sym Qaı­senov, Talǵat Bıgel­dınov­teı tul­ǵa­larymyz da bir Otan, bir el, týǵan jer dep tize qosyp, birge soǵys­ty. Beıbit ómir úshin jan­talas­ty. Olardyń yntymaǵy, birligi qazirgi jas­tarymyzǵa aıryqsha úlgi bolýy kerek.

Nádirbek Ápsalıamov,  Qazaqstan ınnovasııalyq ýnıversıtetiniń prezıdenti,

ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor

Semeı