• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Teatr 25 Qazan, 2017

Sahna óneriniń suńǵylasy - Áshirbek Syǵaı

1340 ret
kórsetildi

Shyn darynnyń baǵasyn dál ýa­qy­tynda berip, talaı talantty suń­ǵylalyǵymen tamyrshy sekildi týra tanyǵan belgili teatr synshysy, úlken óner zertteýshisi Áshirbek Syǵaı qa­ra qyldy qaq jarǵan ádildigimen, shyn­dyqqa ińkárligimen el esinen máńgilik oryn aldy.  Teatr týraly arqalanyp sóılegende boıyna tyń kúsh kelip qu­ıylǵandaı, tutqıyldan tap kelgen qara quıyn sekildi, aq semser sózin qarsha bo­ratyp, aqtalarǵa sóz taptyrmaı, aldy-artyn tutas orap sóıleıtin Áshirbek synshy dál búgin ár akterge jetispeıdi-aq.

Teatrdyń tóńireginde júrgender de, óner men mádenıetti saralaıtyndar da aldymen «Áshirbek ne der eken?» dep aýzyna qarap, aldyna júginetini keshe ǵana sııaqty edi. Kúlbiltelemeı kesip aıtatyn  minezine keńdigi men jaısańdyǵy qosa jarasyp, keshe ǵana aıtqan qat­ty synynan bú­gin bir mysqal da yzǵar qaldyrmaı, ymyraǵa tez kele qoıatyn keshirimshil qasıeti ónerdegi áriptesteriniń ózine degen yqylasy men qurmetin arttyrmasa, kemitken joq. Minezindegi týra­lyqqa tánti bolmaıtyn, ot aýyz, oraq tiline súısinbeıtin, bappen jetkizetin daýysynyń áýezine elitpeıtin adam kemde-kem edi.

Ár sózi marjandaı tizilip, sóılegende tyńdaǵan qulaqty uıytqan, synap turyp sıpaı qamshylaýdy bilmegen, qamshy tıgenin qaırattandyrǵan qazaq óneriniń janashyr qazanatynyń júreginiń toqtaǵanyna da bıyl úshinshi jyldyń júzi boldy. Teatr óneriniń birtýar bilgiri tiri bolǵanynda 70 jasqa tolyp, qazan aıyn qýanyshpen qarsy alyp jatar edi. Orta toltyryp ózi otyrmasa da, qaýmalaǵan qalyń qazaǵy biregeı ulynyń esimin ardaqtap, M.Áýezov atyndaǵy Qazaq mem­lekettik akademııalyq drama teatrynda ónersúıer qaýymnyń basyn qosyp, dúrkiretip ıgi shara ótkizdi.

«О́nerge ashy teri tamyp qyzmet etken, sol ólkeniń órken jaıýyna ólsheýsiz úles qosqan birtýar mańǵaz azamatym» dep ulyqtady. Áshirbek aǵamyzdyń óz álemi sııaqty bul keshte de tek ádemi syr ǵana aqtaryldy. Teatrtanýdyń tiri shejireshisindeı bolyp, arǵy-bergi tarıhty  tarazylaǵan tanymy tańdaı qaqtyrmaı qoımaıtyn synshynyń azamattyq, qaıratkerlik qasıetterin ónerdegi aǵalary men áriptesteri jarysa aıtyp, jan jadyratar estelikterin rııasyz kóńilmen bildirdi. KSRO Ha­lyq artısi Hadısha Bókeevadaı sahna sań­laǵynan tálim alyp, belgili teatr synshysy Baǵybek Qundaqbaevtyń izimen syn jazyp, Mádenıet mınıstriniń orynbasary laýazymyna deıin qyzmet atqarǵan Áshirbek Syǵaevty rýhanııat­ salasymen bite qaınasyp júrgen Al­maty qalasy ákiminiń orynbasary Arman Qyryqbaevtyń «Bılik salasynda júrip te mádenıetke shyǵarmashylyq kózben qaraǵan asyldarymyzdyń sońǵy legi» dep baǵalaýy teatr synshysynyń azamattyq bolmysyn aıshyqtaǵan arda sóz retinde qabyldandy. 

Teatrdyń tóńireginde áıgili rejısserler, belgili dramatýrgter, ataqty akterler tolyp júrse de, sahna óneriniń jal­ǵyz suńǵylasy hám bas mamany dep el-jurty Áshirbek Syǵaıdy tanydy jáne bul ótirik emes. Qadyr Myrzalıev, Serik Turǵynbek, Israıl Saparbaı, Shómishbaı Sarıev sekildi qazaq poezııasynyń iri ókilderi Áshirbek Sy­ǵaıǵa ár kezde óz óleńderin arnady. Bul júrekjardy jyrlardy Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaı­ratkerleri Saıat Merekeuly, Tóleý­bek Aralbaev, Baqtııar Qoja jáne Jalǵas Tolǵanbaı sahna tórinen joldaǵanda, aqyndardyń shynshyl azamattyń tulǵasyn tanýdaǵy sheberlikteri talaı júrek shymyrlatty. Kesh ajaryn Nurǵalı Núsipjanov, Sáken Qalymov, Baqyt Shadaeva, Bekjan Turys sekildi Qazaqstannyń belgili óner sheberleri oryndaǵan shýaqty ánder asha tústi.

Keńpeıil, darqan minezdi adamnyń izdenim­pazdyǵy, jalǵandyqqa, jaǵym­pazdyqqa tóze almaıtyn týrashyldyǵy, óner úshin shyryldap, otqa túse jazdaıtyn qaısar qasıeti týraly janyn­da júrip talaı jyl joldas bol­ǵan aqyn, Qazaqstan Jazýshylar oda­ǵynyń tór-a­ǵasy Nurlan Orazalın, Qazaq­stannyń Eńbek Eri Asanáli Áshi­mov, Qazaqstannyń halyq ártisi Sábıt Orazbaevtar ózderi kýá bolǵan oqı­ǵalardy eske ala turyp, eljireı áńgimeledi. Teatr óneri, sahna syry týraly tup-týra jıyrma kitap jazǵan Áshirbek Syǵaı ózi qanshalyqty aǵyl da tegil mol bilimniń ıesi bolsa, ol týraly estelikterdiń de eshqashan eskirmeıtinin, tolastaýy da múmkin emes ekenin osy kesh kórsetti.  

 

 

 Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan»

 ALMATY