Nazarbaev Ýnıversıtettiń uıymdastyrýymen «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda qazaq halqynyń uly jazýshysy, ǵulama ǵalym Muhtar Áýezovtiń 120 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan «Máńgilik Eldiń rýhanı baıraǵy – Muhtar Áýezov» atty estelik, syrly suhbat keshi ótti.
Keshke belgili ǵalym, qoǵam qaıratkeri Myrzataı Joldasbekov, abaıtanýshy, ǵalym Mekemtas Myrzahmetov, dıplomat, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Murat Áýezov qatysty.
Keshtiń shymyldyǵy Nazarbaev Ýnıversıtettiń prezıdenti Shıgeo Katsýdyń quttyqtaý sózimen ashyldy. Sózin qazaqsha bastaǵan Shıgeo Katsý Áýezovtiń jazýshylyq joly men aýdarma salasyndaǵy eńbegine toqtalyp, keshke kelgen qurmetti qonaqtardy quttyqtady. Nazarbaev Ýnıversıtettiń stýdenttik ister jáne halyqaralyq qatynastar jónindegi vıse-prezıdenti Q.Daırova elimizdegi eń úzdik bilim ordasynyń shákirtteri tek qana tehnokrat emes, rýhanııatqa da jaqyn ekenin aıtty. Sebebi stýdentter orkestri Qurmanǵazynyń kúıin oryndap, «amanatqa adaldyq» atty Áýezovke arnalǵan sahnalyq qoıylym qoıdy.
«Kisilik – tulǵamen ólshenedi. Baıtaq tarıhymyzdy tulǵalar tarıhy quraıdy. Bir qazaqqa ǵana emes, álemge aıaýly ul bolǵan asa kórnekti jazýshymyz, ustazymyz Muhtar Omarhanuly Áýezovtiń 120 jyldyq mereıtoıyn uıymdastyryp otyrǵan ýnıversıtettiń basshylyǵyna, prezıdentine alǵysymdy aıtamyn. Áýezov týraly az jazylǵan joq, az aıtylǵan joq. Áli de aıtylyp, jazylady. Áýezov – qansha aıtsa da taýsylmaıtyn baıtaq álem. Bir zamandarda esikten syǵalaǵan, aýdıtorııaǵa erkin kirýge ımengen biz endi estelik aıtatyn jasqa kelippiz. Alǵashqy kýrsymyzda halyq aýyz ádebıetinen, odan keıingi jyly abaıtanýdan, úshinshi kýrsta KSRO halyqtary ádebıetinen Muhań bizge dáris oqydy. Aldyńǵy oqyǵandardan surasaq, olarǵa sabaq bergenimen, dál bizge úsh jyl qatyrynan sabaq bermepti. Biz óte baqytty kýrs boldyq. Onyń ústine bir jyl bir kafedrada ustazymmen qyzmettes bolǵan edim.
Oǵan da Áýezov ózi muryndyq bolǵan. Oqý bitirer jyly ádebı jyl qorytyndysynda dramatýrgııaǵa baılanysty sóz sóıledim. Sol sózim unap qalyp, sondaǵy rektorymyz Darhanbaevqa telefon shalyp, maǵan ýnıversıtette qalýǵa jaǵdaı jasady. Ustazdyq sol úmitin aqtaý bárimizge paryz boldy. Áýezov joly – úlgi, Áýezov bıigi – maqsat, Áýezov juldyzy – baǵdar bolyp qala bermek», dep ustaz ulaǵatyn eske alǵan Myrzataı Joldasbekov kemeńger jazýshynyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna keńinen toqtaldy. Mekemtas Myr- zahmetov sózin Abaıdan bastady. Abaıdyń «tolyq adam» ilimin sońǵy ýaqytta zerttep, segiz ýnıversıtettiń oqý baǵdarlamasyna engizgen ǵalym bul uǵymnyń túp-tamyryn bizdiń zamanymyzǵa deıingi dáýirde ómir súrgen Afrasııabtyń bolmysynan taýypty.
Onyń adamgershilik týraly ósıeti búkil Turan dalasyna taraǵan. Ǵalym Qytaıdyń, Úndistannyń kıeli kitaptarynan da soǵan uqsas uǵymdardy tapqanyn aıtty. Keıin halyq sanasy ózgergende Qoja Ahmet Iаsaýı bul uǵymdy qaıta jazǵanǵa uqsaıdy. Ol kemel adam sıpatyn «tolyq adam» dep Abaı jalǵastyrypty. Al hákimniń shyǵarmashylyǵymen, ómirimen qazaq halqyn jiti tanystyrǵan Áýezov bolatyn. Mekemtas Myrzahmetov jazýshynyń, birinshi abaıtanýshynyń osy qyryna toqtaldy.
Osy keshtiń aıasynda Murat Muhtaruly Áýezovtiń «Dilim» kitabynyń tusaýkeseri ótti. Búgingi kúni qazaq ıntellektýaldarynyń aǵa býynyna aınalǵan Murat Áýezovtiń ómir jolynan syr shertetin kitap Nazarbaev Ýnıversıtettiń kitaphanasyna jáne rýhanı jańǵyrý ortalyǵyna syıǵa tartyldy. Osymen qosa aıta ketetin jaıt, Myrzataı Joldasbekov ta óziniń qoltańbasy jazylǵan kitaptaryn Ýnıversıtettiń ujymyna syılady. Murat Áýezov stýdentterdiń kókeıindegi suraqtarǵa jaýap berip, «Dilim» kitabynyń taqyryptyq, ıdeıalyq erekshelikterine toqtaldy.
Nazarbaev Ýnıversıtettiń atqarýshy vıse-prezıdenti Erdan Qusaın keshti qorytyndylap, qonaqtarǵa alǵys aıtty.
Baǵashar Tursynbaıuly, «Egemen Qazaqstan»
Sýretti túsirgen Sultan SEIIT