Astanada Tuńǵysh Prezıdent kúnine oraı «Túrki áleminde rýhanı jańǵyrý: Tarıh. Tanym. Tulǵa» konferensııasy aıasynda halyqaralyq Túrki akademııasy uıymy «Túrki barometri» jobasy men alǵashqy zertteý nátıjelerin tanystyrdy.
Jıynda sóz alǵan akademııa basshysy Darhan Qydyráli «Túrki barometrin» iske asyrýdaǵy negizgi maqsat pen keleshek josparlary týraly baıandady.
«Túrki barometri sıpaty jaǵynan Eýropa odaǵynyń «Eýrobarometr» baǵdarlamasy men álemniń ózge de aımaqtarynda júrgiziletin zertteýlerge uqsas joba. Zertteý jobasynyń negizgi maqsaty – túrki áleminiń qazirgi ahýaly, ekonomıkalyq, mádenı aspektilerge baılanysty oı-pikirlerin zertteý jáne halyqtar arasyndaǵy yntymaqtastyq úshin ońtaıly tustaryn baǵamdaý. Budan keıin ár alty aı saıyn zertteý nátıjelerin jarııalap otyramyz jáne jylyna eki ret barometr qorytyndysyn shyǵarý oıymyzda bar», degen uıym basshysy bolashaqta saýalnama aıasy keńeıe túsetinin jetkizdi.
Akademııa tapsyrysymen «Qoǵamdyq pikir» ǵylymı zertteý ınstıtýty júrgizgen atalǵan jobany ınstıtýt jetekshisi, ǵylymı keńesshisi Botagóz Raqysheva tanystyrdy. Onyń aıtýynsha, saýalnamaǵa Qazaqstan, Túrkııa, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstan, О́zbekstan jáne Túrkmenstan astanalarynyń turǵyndary qatysqan. Zertteý barysynda atalǵan memleketterdiń árqaısysynan tańdalǵan 500 respondent 50-den astam suraqqa jaýap bergen. Respondentterdiń ortasha jasy 39-40 jas mólsherinde. Olarǵa Túrki memleketteriniń mádenıeti men ónerine, saıasatyna, túrki álemindegi sońǵy jańalyqtarǵa qatysty saýaldar qoıylǵan.
«Mundaı aýqymdy joba bizdiń zamanaýı tarıhymyzda alǵash ret qolǵa alynyp otyr. «Túrki barometri» negizinen 8 bloktan turady. Saýalnamaǵa qatysýshylarǵa «Túrki álemindegi eń bedeldi tulǵa kim?» degen suraq qoıyldy. Respondentterdiń basym kópshiligi Mustafa Kemal Atatúrik, Nursultan Nazarbaev, Shyńǵys Aıtmatov, Rejep Taıyp Erdoǵan, Geıdar Álıev, Saparmurat Nııazovtardyń esimin jıi atady», dedi Botagóz Raqysheva.
Al túrki áleminiń jaqyndyǵy týraly suraq qoıylǵanda, Qazaqstan, О́zbekstan, Qyrǵyzstan turǵyndary baýyrlastyq qatynasty joǵary baǵalasa, Ázerbaıjan, Túrkııa, Túrkmenstan halqy «túrki elderiniń jaqyndyǵy aıqyn baıqalady» dep jaýap bergen.
Akademııa prezıdenti Darhan Qydyráli atalǵan jobaǵa qoldaý kórsetken Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Marat Muhanbetqazyulyna, saýalnama jumystaryna atsalysqan ózge de qurylym ókilderine alǵysyn bildirdi.
Aıa О́MIRTAI,
Sýretti túsirgen Erlan OMAROV
«Egemen Qazaqstan