Ulttyq ekonomıkanyń damýyna sheshýshi yqpal etetin mańyzdy sala aýyr ónerkásip ekeni belgili. Onyń óndirýshi jáne óńdeýshi kásiporyndardan quralatynyn eskersek, Qazaqstanda eń aldymen munaı, gaz óndiretin qurylymdardy ataýǵa bolady. Elimizde aýyr ónerkásiptiń damýyna jer asty baılyqtary keń múmkindik beredi. Bıyl el Táýelsizdigine jıyrma jyl tolyp otyr. Osy ýaqyt aralyǵynda aýyr ındýstrııa salasy aıtarlyqtaı jetistikke jetti. Júzege asyryla bastaǵan 2010-2014 jyldarǵa arnalǵan Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy keleshek baǵytymyzdy aıqyndaıtyn basty ekonomıkalyq qujat.
Geologııalyq barlaý salasynda ınvestısııa men ınnovasııanyń qaınar kózi retinde jumys istep kele jatqan «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-qa qarasty Injenerlik ortalyqty aıtýǵa negiz bar. Ortalyq óndiristik aktıvter qyzmetiniń tıimdiligin arttyrý maqsatynda búginde erekshe baǵdarlamalardy basshylyqqa alǵan.
Qazirgi kezde «Injenerlik ortalyq» ujymy «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-qa qarasty ken oryndaryn ıgerý tıimdiligin arttyratyn óndiristik mindetterdiń sapaly sheshimin tabý maqsatynda ǵylymı-zertteý, taldaý jáne tájirıbe júzinde tekserý jumystaryn júrgizýde. Fılıal birneshe baǵytta jumys isteıdi. Máselen, ken oryndarynyń geologııalyq jáne gıdrodınamıkalyq úlgilerin túzip, tııanaqtaıdy. Uńǵylardy geofızıkalyq-gıdrodınamıkalyq turǵydan zertteýdiń aýqymyn belgilep, sapasyn baqylaıdy. Ken oryndaryn ázirleý jaıyna taldaý jasap, olardyń qoryn esepke alady. Buǵan qosa, jer qabattarynyń ónimdilik qarymyn arttyryp, munaı shyǵarý qarqynyn eseleý jónindegi geologııalyq-tehnıkalyq sharalar men jańa tehnologııalardy engizýge qatysty usynbalar beriledi. Sondaı-aq, ınjenerlik ortalyq qyzmetkerleri geologııalyq-kásipshilik jáne geofızıkalyq aqparattardy jınap, aýmaqtyq derekter bankiniń biregeı júıesine rettep engizýmen, olardy udaıy tolyqtyryp otyrýmen aınalysady. Uńǵylardy salý jáne kúrdeli jóndeý sapasyna jedel geologııalyq-tehnologııalyq baqylaý (sýpervaızerlik) jasap, qyzmetkerlerdiń qajetti sanyn negizdi túrde anyqtap, jumys ónimdiligin arttyrý úshin eńbek jaǵdaıynyń ǵylymı saralanǵan normatıvterin ázirleıdi.
«Injenerlik ortalyq» fılıaly óndiristik bólimderiniń qatysýymen «Embimunaıgaz» О́F-na qarasty Zabýryn, Dosmuhambetov, Kenbaı, Botaqan men Ýaz kenishteriniń, «Qazgermunaı» BK» JShS-ge qarasty Aqshabulaq pen Nuraly kenishteriniń geologııalyq-gıdrodınamıkalyq úlgilemeleri jasalyp, tıisti kásipshilik sharalar esebinen jalpy jumystyń tıimdiligin arttyratyn arnaýly usynystar túzildi. Osyndaǵy úlgilik úderisterdiń ózi «Shlıýmberje» kompanııasynyń zamanaýı «Petrel» jáne «Eclipse» baǵdarlamalary negizinde júzege asyrylady.
Sonymen qatar, 2010 jyly «Injenerlik ortalyq» fılıalynyń jobasymen О́zen jáne Qaramandybas kenishterinde 3 baǵalaý uńǵymasy burǵylanyp, ken úlgileri zertteldi. Sonyń nátıjesinde jer qabattarynyń geologııalyq-geofızıkalyq sıpattary týraly aqparattar qory tolyqtyrylyp, olar ken oryndaryn ıgerý barysynda kádege jaratyldy. «Embimunaıgaz» О́F-ke qarasty kenishterdi de zerttep, geologııalyq-geofızıkalyq jaı-kúıine oraı jańa tehnologııalardy engizý jumystary qolǵa alyndy. Máselen, Krylov atyndaǵy Munaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtymen birlese otyryp, ıýralyq dáýiri kólbeýlerine dúrkin-dúrkin sý aıdap, Shyǵys Moldabek kenishindegi M1 jáne M2 nysandarynyń jer qabatynan munaı shyǵarý qarqynyn arttyrýdyń áralýan tásilderin qoldaný múmkindigin qarastyrýda.
Fılıal qyzmetiniń ınnovasııalyq baǵyttarynyń biri – aýmaqtyq-bólinistik derekter bankiniń jobasyn qoldap, tııanaqtap otyrý. Ol, negizinen, geologııalyq-geofızıkalyq aqparattardyń biregeı órisin qalyptastyryp, olardy uzaq merzimge, uqypty saqtaýdy, jınaqtalǵan derekterdi ýaqtyly berý arqyly sheshimder qabyldaý barysyn shapshańdatýdy, sol arqyly ken oryndaryn basqarý isin ońtaılandyrýdy maqsat etedi.
«QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń quramynan burǵylaý kompanııalarynyń aktıvteri shyǵaryp tastalýyna baılanysty merdiger uıymdardyń jumysyna aksıonerlik qoǵam tarapynan geologııalyq-tehnologııalyq baqylaý ornatý qajettigi pisip-jetildi. Sol sebeppen fılıal uńǵy qurylysy men kúrdeli jóndeý jumystaryn kóz jazbaı qadaǵalaýǵa kóshti. Sonyń arqasynda jańa uńǵylar qurylysynyń merzimi qysqaryp, olardy bekitý sapasy jaqsardy, uńǵylardy burǵylaý men kúrdeli jóndeýdiń sapasy jaqsardy. Endi burǵylaý stanoktary men arnaýly tehnıkany jańartý kózdelip otyr. Kenishti burǵylaý men ıgerý barysynda «Smith bit», «Hughes Christensen» kompanııalarynyń jonyshty jáne almasty qaılasy (PDC), «Baker Hughes», «BýrINTEH» kompanııalarynyń uńǵyp qazý qozǵaltqyshtary paıdalanylýda. Ásirese, burǵylaý eritindileri salasyna polımerli zattardy qoldaný, tamponajdy materıaldarǵa ár alýan qospalardy ústeý arqyly zamanaýı tehnologııalar óndiriske keńinen engizile bastady.
«Injenerlik ortalyq» fılıaly óz jumysyn jan-jaqty jetildire otyryp, aksıonerlik qoǵamnyń strategııalyq maqsattaryna saı damý jolyn kózdeıdi. Bul kompanııanyń satyp alǵan jańa aktıvterine baıypty baqylaý ornatyp, ornyqty basqarý talabynan týyndap otyr. «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-tyń barlyq kenishterinde geologııalyq-gıdrodınamıkalyq úlgiler jasap, tolyq kólemde paıdalanýǵa birtindep kóshý arqyly júzege aspaq. Irgeli ǵylymı-zertteý uıymdarymen, ozyq tehnologııalardy ıelenýshi kompanııalarmen baılanysty óristete otyryp, óz kadrlaryn oqytyp, daıarlaý, aksıonerlik qoǵamnyń ǵylymı-taldamalyq bazasyn nyǵaıtý isi jalǵasa beredi. Aldaǵy ýaqytta óndiris qaýpi men dúdámaldyǵyn azaıtý maqsatynda ken oryndarynyń jaǵdaıyn laboratorııalyq zertteý aýqymyn keńeıtý, izdeý jáne barlaý geologııasynyń, munaı óndirý tehnıkasy men tehnologııasy, munaı tasymaldaý, ekologııalyq qaýipsizdik máselelerin qamtıtyn baǵyttardy damytý josparlanyp otyr.
Venera TÚGELBAI.