Jyl saıyn Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýyn kútip otyramyz. О́ıtkeni ár Joldaý memleket damýynyń belgili bir baǵytyn, sıpatyn anyqtap beredi.
Bul táýelsiz Qazaqstan halqyna damýdyń jańa kezeńinde jolbasshy sekildi. Dúnıe júzindegi damyǵan, moıny ozyq elderdiń qatarynan kórinýge talpynyp otyrǵan elimiz úshin Elbasynyń ár jylǵy Joldaýy alys-jaqyn kezeńge jasalǵan naqty jospar bolyp keledi. Sokolov-Sarybaı ken óndirý birlestiginiń 18 myń adamnan turatyn ujymy Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna joldaǵan «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty kezekti Joldaýymen yjdaǵatty túrde tanysty. О́ıtkeni kemel bolashaqtyń óz eńbegimen keletinin biletin jumysshy halyqty eldiń jańa satyǵa kóterilýi, qazaqstandyqtardyń áleýmettik ıgilikteri nazardan tys qaldyrmaıdy.
Joldaýda Elbasy eldiń aldyna on mindet qoıady. Solardyń kóshin bastap turǵan birinshi mindet «Indýstrııalandyrý jańa tehnologııalardy engizýdiń kóshbasshysyna aınalýy tıis» dep atalady. О́ndiris qashanda ekonomıkanyń kóshbasshysy ekeni aıan. Ken alyby sanalatyn, búginde dúnıe júzindegi sanaýly iri ken oryndarynyń biri, Eýrazııa tobyna kiretin Sokolov-Sarybaı ken óndirý birlestigi elimiz óndirisiniń flagmany sanalady. Barlyǵyn jahandyq báseke tarazylap turǵan kezeńde ınnovasııalyq tehnologııalardy engizbeı kóshten qalatynymyz aıqyn. Sebebi óndirgen ónim ótpese ol shyǵynǵa aınalatyny ekonomıkadaǵy dáleldeýdi qajet etpeıtin aksıoma. Al ınnovasııalyq ozyq tehnologııalar engizilmeı, kásiporynnyń eksporttyq áleýeti joǵarylamaıdy.
О́tken ǵasyrdyń ortasynda irgesi qalanyp, temir keniniń alǵashqy tonnasyn bergen alyp kenishtiń HHI ǵasyrda maqsat-múddesi jańa sıpatqa ıe bolyp otyr. Maqsat burynǵydaı kórsetkish qýý emes, áńgime sapaǵa kelip tireledi. Sapanyń bolýy jáne jahandyq básekege tótep berý úshin Nursultan Nazarbaev Joldaýda qoıyp otyrǵan mindetter turǵysynan kórinýimiz qajet. HHI ǵasyr Indýstrııa 4.0, tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııasyn alǵa tartyp otyr. Osy mindet aldymen óndiristi aınalyp ótpeıdi. Mysaly, jyl aıaǵynda Sokolov-Sarybaı ken óndirý birlestigine qarasty Qashar ken basqarmasynda amerıkalyq «Modýlar Maınıng Sıstems» kompanııasynyń DISPATCH júıesin engizdik. Sonyń arqasynda Qashar «aqyldy kenish» ataldy.
Onyń mánisi mynada, aýysym saıyn Qashardan ken artý úshin 14 ekskavator, 30 tehnologııalyq avtomobıl jumys isteıdi. Osy tehnıkalardy durys paıdalaný, olardy ornalastyrý, tasylatyn kenniń kólemi, sapasy týraly aqparat alý úshin qanshama ýaqyt ketetin edi. Al kez kelgen bızneste, kez kelgen salada ýaqyt resýrs, qarjy, tabys bolyp sanalady. Qazir osy jumystarǵa qatysty tolyp jatqan aqparattyń barlyǵy dıspetcherdiń basynda emes, asa dáldikpen júıede turady, mamandar ony kompıýterden baqylap, kórip otyrady. Biz osy baǵytta damı beretin bolamyz. Aıtpaqshy, jyl aıaǵynda ótken Jalpyulttyq telekópirde Qashar kenishiniń alańynda osy «aqyldy kenish» jobasyn iske qosqanymyzda, Nursultan Ábishuly kenshiler men metallýrgter bastamasyna rıza bolyp, «bul «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasynyń alǵashqy qarlyǵashy» dep baǵalaǵan bolatyn. Nursultan Nazarbaev Joldaýda ekinshi qoıyp otyrǵan mindetti de biz óz jumysymyzda basty nazarǵa alatyn bolamyz. Elbasy «tabıǵı resýrstardy basqarýǵa qatysty ustanymdardy synı turǵydan qaıta pysyqtaýdy» tapsyryp otyr. О́te durys. Jerimiz tabıǵı resýrstarǵa baı, biraq keler urpaqtyń qamyn oılasaq, barlyq shıkizat túrin maqsatsyz ońdy-soldy óndirýdi, shashýdy ýaqyt sıpaty kótermeıdi, oǵan únemshildikpen qaraýǵa tıispiz. Sol úshin Memleket basshysy óndirýdiń ozyq tehnologııalaryn, keshendi aqparattyq-tehnologııalyq platformalaryn barynsha belsendi engizýdi tapsyrdy. Únemi damý ústinde kele jatqan ken alyby bul mindetter údesinen de tabylady dep oılaımyz.
Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń alǵa qoıyp otyrǵan mindetteri anyq ári ár qazaqstandyqqa túsinikti. HHI ǵasyrda bastalǵan jahandaný dáýirinde Qazaqstan da «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa» jetistikterin barynsha engizýi jáne ony paıdalanýy tıis. Bul oraıda kenshiler qashanda kósh basynan kórinbek.
Bereke MUHAMETQALIEV, «SSKО́B» AQ prezıdenti
Qostanaı oblysy, Rýdnyı qalasy