Tabıǵat-ana býsanyp, kúlli tirshilik álemi qaıta túleıtin qasıetti Naýryz meıramyn ǵalamshardaǵy 300 mıllıonnan astam adam toılaıdy. Ulystyń uly kúni adamzat ataýlynyń qundy murasy retinde 2009 jyldyń 30 qyrkúıeginde IýNESKO-nyń mádenı muralar tizimine engizilgeni belgili. Al Birikken Ulttar Uıymy 2010 jyly Naýryz merekesin – halyqaralyq kún retinde jarııalady. Sondyqtan jyl saıyn osynaý uly kúndi túrki halyqtary ǵana emes, álemniń kóptegen elderi úlken qýanyshpen qarsy alyp, ystyq yqylaspen merekeleıtini tegin bolmasa kerek.
Bıylǵy Naýryz tek elimizde ǵana emes, dúnıe júzinde de ádettegideı ózindik sán-saltanatymen atalyp ótti. Buǵan ǵalamtorda úzdiksiz jaryq kórip jatqan aqparattar aǵyny kýá. Ulyq meıram kúnderi álemdik tulǵalar men bedeldi uıymdar syrt qalmaı, áz-Naýryzdy merekelegen toıshyl qaýymdy quttyqtaıtyny dástúrge aınalǵaly qashan. Bul joly da quttyqtaýlar legi tolastaǵan joq. Sonyń biri – BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh Naýryz meıramyn atap ótip jatqan barsha halyqty meırammen quttyqtady. BUU jańalyqtar ortalyǵynyń habarlaýynsha, Bas hatshy halyqtar arasyndaǵy tatýlyq pen dostyqty saqtaýda Naýryz meıramynyń orny erekshe ekenin atap ótken.
Naýryz – búkilhalyqtyq meıram. Ulys kúnin jańa jyldyń bastaýy retinde 3 myń jyldan beri Balqan túbegi, Qara teńiz aımaǵy, Kavkaz elderi, Ortalyq Azııa jáne Taıaý Shyǵys óńirin meken etken mıllıondaǵan adam toılap keledi. Sonyń syrtynda Qazaqstannyń ózge memleketterdegi elshilikteri de merekeniń abyroıyn asqaqtatyp, laıyqty deńgeıde atap ótýdi úrdiske aınaldyrdy. Máselen, Mysyr astanasy Kaırde Qazaqstan elshiliginiń ǵımaratynda Naýryz merekesi toılanyp, oǵan elshilikten basqa, ál-Azhar ýnıversıtetiniń ujymy belsene atsalysqan. Merekege jergilikti jerde turatyn qazaqtar belsene qatysyp, mereke kórigin qyzdyrǵan.
Elshiliktiń áleýmettik jelidegi paraqshasyndaǵy málimetke súıensek, sharanyń ashylý saltanatynda elshi A.Isaǵalıev jurtshylyqty quttyqtap, áz-Naýryzdyń qazaq halqy úshin mán-maǵynasy tereń ekenin, elimizge otyz jyldan keıin oralǵan ulyq merekeni halqymyz jyl saıyn taǵatsyzdana kútetinin jetkizgen.
Kaırdegi Naýryzda sahnalyq qoıylymdar kórsetilip, jastar qazaqsha án-kúılerdi áýeletip, toıdyń sánin keltirgen. Sondaı-aq ulttyq oıyn túrleri de oınatylyp, gir kóterý, kúres, arqan tartýdan jarys uıymdastyrylǵan.
Naýryzdyń taǵy bir naqyshy Shvesııada da kórinis tapty. Merekeni osyndaǵy qazaq ulttyq mádenı ortalyǵy ótkizipti. Aıtpaqshy, Shvesııadaǵy Ulystyń uly kúnine Ońtústik Qazaqstan oblysynyń bir top ónerpazy da arnaıy baryp qatysqanyn atap ótken jón. Olar qazaqstandyqtardyń ystyq yqylasyn alystaǵy qandastarǵa jetkizip, án shyrqap, jyrdan shashý shashqan. Atamekendegi aǵaıyndaryn kórip, elge degen saǵynyshyn basqan Shvesııadaǵy qazaqtar da meıram kórigin qyzdyryp, naýryzkóje pisirip, ulttyq taǵamdardan dastarqan jaıyp, ónerimen shashý shashty.
Naýryz merekesin Qytaıdaǵy qandastarymyz da úlken yqylaspen toılady. Jalpy, Beıjińde turatyn qazaq zııalylary uly meıramdy 36 jyldan beri merekelep kele jatqanyn atap ótken lázim. «Jenmın jıbao» basylymynyń habarlaýynsha, bıyl da jyldaǵy ádetinen jańylmaǵan qandastar arnaıy merekelik kesh uıymdastyryp, Altaı aımaqtyq fılarmonııasy óner kórsetken. Naýryzǵa arnalǵan sharaǵa arnaıy kelgen Qytaı memlekettik birinshi dárejeli ártisi Ýań Huńýeı merekege tartý retinde qazaqtyń «Saryjaılaý» ánin áýelete salypty.
Qazaqstannyń Brazılııadaǵy elshiligi de Naýryz merekesin uıymdastyrýdan eshkimnen kem qalǵan joq. Bul eldegi Ulystyń uly kúnine arnalǵan sharada qazaq dıasporasy ǵana emes, jergilikti ult ókilderi de qazaqtyń ulttyq taǵamdarynan dám tatyp, ulttyq óner bulaǵynan sýsyndapty. Kelgen qonaqtardyń aldynda sóz sóılegen elshi Qaırat Sarjanov Naýryz týraly taǵylymdy sózder aıtyp, jınalǵan qaýymdy uly merekemen quttyqtaǵan. Shara barysynda meıramdy tamashalaýǵa kelgen qaýymǵa IýNESKO mádenı muralar tizimine engen qazaqtyń asyq atý ulttyq oıyny kórsetildi. Brazılııalyqtar da merekelik syı retinde dombyra shertip, qazaqtyń kúıin kúmbirletti.
Jalpy, elimizde ótetin kez kelgen mańyzdy sharalar men memlekettik merekelerge elimizdiń syrt memleketterdegi elshilikteri belsene atsalysady. Demek Naýryz meıramy da álemniń kóptegen elderine dáriptelip, sheteldikter halqymyzdyń salt-dástúri men ádet-ǵurpyna qanyǵyp, óneri men tanymy týraly oı túıetini sózsiz.