Esterińizde bolsa, egemendiktiń eleń-alańynda juldyz joramal jarııalamaıtyn gazet-jýrnal joqtyń qasy edi. Bul úrdis áli de bar. Astrologııa bizdiń ómirimizge dendep engeni sonshalyqty, qazir kópshiligimiz ózimizdiń «balyqtar», «torpaq» nemese «arystan» ekenimizge jáne shoqjuldyzymyzdyń taǵdyrymyzǵa áser etetinine ábden senemiz.
Adamzat balasynyń astrologııalyq boljamdarǵa ıek artýy qaı zamandardan bastaý alǵan ózi? Máselen, Ekaterına Medıchı barlyq kezde óz astrologi Nostradamýspen aqyldasyp otyrǵanyn, XVI Lıýdovıktiń de juldyz sanaýshysy bolǵany aıan. Aıtqandaı, Lıýdovıktiń juldyz joramalshysy oǵan 21 qańtarda saq bolý kerektigin eskertkenimen, korol bul keńeske asa qulaq qoımaıdy. Aqıqatynda, dál osy kúni korol jazalanǵan. Tize berseń tarıhta mundaı mysaldar jetkilikti. Esesine joramalshylardyń jańsaq boljamdary odan da kóp.
Eń ejelgi goroskopqa drýıdterdiń juldyz joramaldaryn jatqyzýǵa bolady. Odan da bólek zoroastrııalyq, qytaı, japon goroskoptary bar. Al japon juldyz joramaly 12 jyldyq emes, 13 jyldyq sıklǵa ıe. Qysh kesenelerge jazylǵan Vavılon juldyz joramaldarynyń 2,5 myń jyldyq tarıhy bar. Grek juldyznamalary bizdiń dáýirimizge deıingi 62 jyly jazylǵan nemese paıda bolǵan. Osylardyń ishindegi eń áıgilisi zodıaktyq goroskop. «Zodıak» – latyn sózi, biz oılaǵandaı «janýarlar sheńberi» emes, «ómir sheńberi» degen maǵynany bildiredi.
Osy arada XVI ǵasyrǵa deıin astronomııa men astrologııa tyǵyz qarym-qatynasta bolyp kelgenin aıta ketelik. Ýaqyt óte kele astrologııalyq boljaý kesteleri jeke adamdarǵa ǵana emes, túgel bir ultqa, uıymdar men tipti úı janýarlaryna deıin jasalyna bastaǵan.
Qysqasy, astrologııa men astronomııanyń joldary qaı jerde aıyrylysqanyn anyqtamas buryn, myna bir máselege nazar aýdaryp kóreıikshi. Máselen, bir perzenthanada bir mezette qanshama sábı dúnıe esigin ashady. Biraq sol sábılerdiń báriniń taǵdyry birdeı bolatynyna kim kepildik beredi?
Myna bir qyzyqty qarańyz, osydan dál jıyrma jyl buryn, 1987 jyly fransýz astronomy Pol Koýderk bir gazetke barlyq tilek bildirýshilerge tegin juldyz joramal jasap berýge jarnama beredi. Sonymen ol barlyq respondentterge birdeı jalǵan boljamdar joldaıdy. Jáne árbir juldyz joramalǵa mynadaı tektes sózder qosady: «Sizdiń ishki jan dúnıeńizde shıelenis bar», «Keıde siz adamdardy qapalandyrasyz», «О́mirińizde kóptegen sheshilmegen máseleler bar» jáne t.t. Nátıjesinde olar bul goroskoptardyń ózderiniń bolmystaryna dóp kelgenin moıyndaǵan. Tań qalarlyq túgi joq. Pendelerdiń báriniń basynda sheshilmegen máselesi, bitpegen isi bolady. Al endi siz aqyldysyz, qaıyrymdysyz degen jalpylama jaǵymdy sózden kim bas tartsyn!
Taǵy bir mysal, amerıkalyq psıholog 1999 jyly bir basylymǵa anketa suraqtaryn jarııalaıdy da, qaıtarymyna ol osy saýaldarǵa túgel jaýap bergenderge egjeı-tegjeıli tegin goroskop jiberýge ýáde etedi. Bul tájirıbege 150-deı adam qaıyrylyp, barlyq adamǵa berilgen ýáde oryndalyp, biraq bárine birdeı juldyz joramal jiberiledi. Bul synaqqa qatysqan adamdardyń 94 paıyzy ózderiniń dál osy goroskoptaǵydaı durys sýrettelgenin málimdegen.
Eń qyzyǵy, bul sáýegeılikti 27 adamnyń janyn jahanamǵa jibergen qylmysker Marsel Petoıt degen qanisher jasaǵan. Ol óziniń qurbandaryn úıine aldap shaqyryp, tonap, sosyn óltirip, sóndirilmegen ákpen eritip jiberip otyrǵan. Aıyptalýshy sotta 27 emes, shyndyǵynda 63 adam óltirdim dep, miz baqpaı, mıyǵynan kúlip turǵan… Mine, juldyz joramaldar qalaı «dál» boljanady!..
Bir jaǵynan, juldyz joramaldardy psıhologııalyq terapııa dep te aıtýǵa bolady. Psıhologter astrologııalyq boljamdarǵa, kóripkel-balgerlerge kóbinese ózine ózi senbeıtinder ıek artatynyn alǵa tartady.
Máselen, juldyz joramaldan «Búgin Bıkeshterdiń joly bolady. Izdegen adamyńyzǵa jolyǵasyz» nemese «Torpaqtar tıimdi qarjylyq kelisimshartqa qol jetkizýi múmkin» nemese «Toqtylardy qyzmet babynda jańa baspaldaqtar kútip tur» degen boljamdardy jıi oqımyz. Osy kúni nemese aıtylǵan aptada búkil Sýquıǵysh bitkenniń laýazymy ósip, súıiktisimen renjisip bolmasa, Mergenderdiń bári bir mezette izdegen mahabbatyna jolyǵyp jatyr ma?
Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan»