Naýyrzym qoryǵyna kóktem keldi. Túgel tabıǵat oıanyp jatyr. Jyl qustary jetti. Bıyl Naýyrzymǵa naýryz aıynyń aıaǵynda, kól betiniń seńi endi buzylyp jatqanda eń aldymen sur úırek pen aqqýlar qonypty. Qoryqtaǵy ǵana emes, jalpy Tobyl –Torǵaı óńirindegi kóktemniń alǵashqy habarshysy – sýyrlar. Olar aqpan aıynda-aq qar astyndaǵy ininen shyǵa bastaıdy.
– Qys jyly boldy ǵoı, sondyqtan ańdar men qystap qalatyn qustar da kóktemge qońymen shyqty. Olardyń shyǵyny joq, – deıdi Naýyrzym qoryǵy dırektorynyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary Qanat Batyrhanuly.
Tabıǵat tylsymy kóp qoı. Ony qoryqtyń ınspektorlyq qyzmeti de az baıqamaıdy. Bıyl týǵan jerge sasyq kókekter men birqazandar tym erte keldi. Búginge deıin qoryq mamandary 150-den astam birqazandy sanaǵan. Olar negizi sáýir aıynyń aıaǵynda, tipti mamyrdyń bas kezinde kelýi tıis bolatyn. Olardyń jyldaǵy ystyq mekeni Aqsýat kóli áli muzdan aryla almaı jatqandyqtan, birqazandar jylystap, sýy arnasyn teýip jatqan ózenderge ketipti.
– Birqazandar balyqpen qorektenedi ǵoı, sondyqtan bıyl ózenge qondy, qazir onyń sý jaıylǵan jaǵalaýy da qus bazaryna aınalǵan, – deıdi Qanat Batyrhanuly. – Kóktem sozylyp shyqty da, sasyq kókekterdiń qoregi shybyn-shirkeı de áli usha qoıǵan joq, sondyqtan olar ósimdikterdiń dánin, aǵash basyndaǵy byltyrǵy kepken jıdekterdi jeı turady.
«Qanatyna kóktemdi ilestirip» aman jetken jyl qustaryna týǵan jer kók torǵyn jibegin jaıyp, jasyl jelegin tóseıdi. Olarǵa qoryqtan qorek te, qamqorlyq ta tabylady. Qazir aqqýdyń sońyn ala tyrnalar, shaǵalalar, jabaıy qaz-úırekter, aqqutandar kórine bastady, orman qustary da «orkestrin» qurap jatyr.
– Qoryqtaǵy ózender ár 12-15 jyl saıyn qurǵap qalyp, qaıtadan sýǵa tolyp turady. Qazir ózenderde sý mol. Jyl qustary da bıyl sonda qonyp jatyr. О́tken jyly bizdiń qoryqtan buryn baıqalmaıtyn qoqıqazdyń bir juby da ózenge keldi, – deıdi Qanat Batyrhanuly. – Alaıda bıyl birqazandardyń nege erte kelgenin dóp basyp aıta almaımyn. Múmkin ózenderdiń sýǵa tolýy ma, álde olar qystaıtyn Soltústik Afrıka, Iran jaǵy qustarǵa qolaısyz boldy ma, kim bilsin...
Múmkin, birqazandardy týǵan jerdiń tartylys kúshi tartty ma eken?...
Názıra JÁRIMBET, «Egemen Qazaqstan»
Qostanaı oblysy, Naýyrzym aýdany