Qazaqstandaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákili Asqar Shákirov kepilge qoıylǵan múlik arqyly qaryzdy óndirip alý týraly sot tájirıbesi máselesi boıynsha Joǵarǵy sot tóraǵasyna júginip, úndeý joldady.
Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, bankter banktik qaryz shartynda kózdelgen qaryzdardy óteý boıynsha kez kelgen sharalardy qoldanýǵa, sonyń ishinde sottan tys nemese sot tártibimen kepilge salynǵan múlik arqyly óndirip alýǵa quqyly.
Úndeýde memleket tarapynan qolǵa alynǵan ıpotekalyq nesıeni qaıta qarjylandyrý baǵdarlamasy sheńberinde azamattarǵa qoldaý kórsetý úshin qajetti sharalar qabyldanyp jatqany atap ótildi. Osy qujatqa sáıkes, halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jatatyn qaryz alýshylarǵa, sondaı-aq 2004 jyldan 2009 jylǵa deıingi kezeńde ıpotekalyq nesıe alǵandarǵa kómek kórsetý kózdelgen.
Osy jyldyń aqpan aıynda Ulttyq banki ekinshi deńgeıdegi bankterge joǵaryda atalǵan baǵdarlama ólshemine sáıkes keletin qaryz alýshylardy baspanasynan shyǵarý tártibin toqtata turý jóninde usynymdar jiberdi.
Ombýdsmen, sondaı-aq atalǵan baǵdarlama sheńberinde zańdy kúshine engen sot aktileri bar ıpotekalyq turǵyn úı/ıpotekalyq qaryzdar qaıta qarjylandyrýǵa jatatynyna nazar aýdardy.
Azamattardyń kelip túsken ótinishterin taldaý jáne tıisti sot tájirıbesi sottardyń kepil múlkin satý jolymen bereshekti óndirip alý týraly bankterdiń talaptaryn qarastyrǵan kezde, ádette olardyń paıdasyna sheshim qabyldanatynyn kýálandyrady.
О́z úndeýinde Adam quqyqtary jónindegi ýákil qabyldanǵan sot sheshimderine jáne boryshtyq mindettemelerdi oryndaý qajettiligi týraly bankterdiń talap aryzdarynyń negizdiligine narazylyq bildirmeı, sonymen qatar sottardyń mundaı isterdi jeke tártippen, barlyq mán-jaılardy eskere otyryp, sondaı-aq banktik qaryzy boıynsha mindettemeleriniń merzimin keıinge qaldyrý nemese tártibin ózgertý múmkindigin qarastyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Bul jaǵdaıda áńgime tek halyqtyń áleýmettik álsiz toptaryna jatatyn, kepildik qamtamasyz etý úshin jalǵyz turǵyn úıin usynǵan jáne qıyn qarjylyq jaǵdaıdy bastan keshirip júrgen, qoldaýǵa muqtaj qaryz alýshylar týraly aıtylyp otyr.
Buryn bul másele Ombýdsmenniń tıisti organdarǵa, onyń ishinde Ulttyq bankke jiberilgen úndeýlerdiń nysany boldy. Alaıda azamattardyń ulttyq quqyq qorǵaý mekemesine kelip túsken shaǵymdary máseleniń sheshimin tappaı otyrǵanyn kýálandyrady.
Joǵarǵy sot tóraǵasymen yntymaqtastyq týraly qoldanystaǵy memorandýmǵa sáıkes, Ombýdsmen bank qaryzdaryn óndirip alýdyń sot tájirıbesi qorytyndylanǵan kezde, memleket tarapynan qolǵa alynyp jatqan ıpotekalyq qaryz alýshylarǵa qoldaý sharalaryn, atap aıtqanda halyqtyń áleýmettik osal toptaryna jatatyn azamattardyń jalǵyz turǵyn úıin saqtap qalýyn eskerý ótinishin bildirdi.
Halyqaralyq standarttarǵa sáıkes, kóshirý úısiz adamdardyń nemese basqa da quqyqtardyń buzylýyna ushyraǵan adamdardyń paıda bolýyna alyp kelmeýi kerek. Osy oraıda Úndeýde BUU Arnaıy baıandamashysy R.Rolnıktiń Qazaqstanǵa jetkilikti turǵyn úı máselesi boıynsha sapary qorytyndysy negizinde, az qamtylǵan otbasylardyń nesıe jáne ıpotekalyq qaryzdardy óteý qabiletsizdigine oraı azamattardy májbúrlep úıden shyǵarý máselesine erekshe kóńili bólingen.
«Egemen-aqparat»