Qazaqstan bilim berý salasynda eleýli nátıjege qol jetkizip, Insider Global Education Index reıtınginde 18-orynǵa kóterildi. El 0,092 ball jınap, halyqaralyq deńgeıde yqpaldasqan jáne turaqty damyp kele jatqan bilim berý júıeleri bar memleketterdiń qataryna endi, dep jazady Egemen.kz.
Top-20 ishindegi bul kórsetkish salanyń júıeli jańǵyryp jatqanyn jáne Qazaqstannyń jahandyq bilim keńistigindegi yqpaly artyp kele jatqanyn ańǵartady. Qazaqstan Polsha (19-oryn), BAÁ (20-oryn) sııaqty elderdi basyp ozyp, Nıderland (17-oryn) pen Saýd Arabııasymen (16-oryn) deńgeıles básekege túsip otyr. Sonymen qatar Meksıka, Brazılııa jáne Ońtústik Afrıka sekildi iri elder de artta qalǵan.
Reıtıng kóshin AQSh bastap tur. Odan keıin Ulybrıtanııa men Qytaı ornalasqan. Alǵashqy ondyqta sondaı-aq Germanııa, Aýstralııa, Japonııa jáne Ońtústik Koreıa bar. Bul elderde zertteý ýnıversıtetteri shoǵyrlanǵan ári ǵylymǵa ınvestısııa kólemi joǵary.
Atalǵan reıtıng úsh negizgi kórsetkishke negizdelgen. Olar – QS Top 1000 tizimindegi ýnıversıtetterdiń úlesi, olardyń ortasha pozısııasy jáne bilim berý salasyna salynatyn memlekettik ınvestısııa deńgeıi. Bul faktorlar kadr daıarlaý sapasyna, ǵylymı bazaǵa jáne joǵary oqý oryndarynyń halyqaralyq yqpaldasýyna tikeleı áser etedi.
Qazaqstan osy baǵytta turaqty damý modelin qalyptastyryp keledi. Búginde eldiń 10-nan astam ýnıversıteti QS Top 1000 qataryna kiredi. Olardyń qatarynda ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ, L.N. Gýmılev atyndaǵy EUÝ jáne Satbayev University bar. Ýnıversıtetterdiń 300-800 oryndar aralyǵyndaǵy kórsetkishteri jahandyq bilim berý kartasyndaǵy pozısııalardy nyǵaıtyp, ári qaraı ilgerileýge múmkindik beredi.
Álemdik bilim báıgesiniń júırigi
Memleket tarapynan bilim berý salasyna IJО́-niń 3-4% kóleminde turaqty qarjylandyrý bólinýi júıeniń ornyqty damýyna jol ashyp otyr. Bul joǵary bilim berý salasyndaǵy aýqymdy reformalardy iske asyrýǵa negiz bolady. Sonymen birge halyqaralyq seriktestikter keńeıip, akademııalyq utqyrlyq artyp, ýnıversıtetter men óndiris arasyndaǵy baılanys kúsheıip keledi.
Sarapshylardyń aıtýynsha, qazirgi kezeńniń basty ereksheligi – «ortańǵy ıadro» sheńberindegi básekeniń kúsheıýi. Bul jerde zertteý sapasy, jahandyq yqpaldasý jáne ýnıversıtetterdiń halyqaralyq ǵylymı tizbekterge kirigýi sheshýshi ról atqarady.
Jalpy, Qazaqstan berik ınstıtýsıonaldyq negiz qalyptastyryp, akademııalyq bedelin arttyryp keledi, eń qarqyndy damyp kele jatqan bilim berý ortalyqtarynyń birine aınalyp otyr. Jahandyq talanttar úshin báseke kúsheıgen jaǵdaıda mundaı pozısııa uzaq merzimdi ekonomıkalyq ósim men bilimge negizdelgen ekonomıka qurýǵa berik negiz bolady.
Garvardty baǵyndyrǵan qarakóz nemese Qazaqstan biliminiń jańa kezeńi