Joshybaev joly

Bul kardıohırýrgııalyq ortalyq tek Jambyl oblysynda ǵana emes, irgeles Almaty, Ońtústik Qazaqstan, Qyzylorda oblys­taryna da jaqsy tanys. Tipti Qyrǵyzstannan, О́zbekstannan, Reseıden arnaıy izdep kelip, qajetti medısınalyq kómek alyp jatqan pasıentterdi jıi kezdestirýge bolady. Bul atalǵan Ǵylymı-klınıkalyq kardıohırýrgııa jáne transplantologııa ortalyǵynyń tanymaldyǵyn kórsetedi. Qaıratker ǵalym, kardıologııa salasynyń bilgir mamany, densaýlyq saqtaý júıesiniń biregeı uıymdastyrýshysy, kórnekti kardıohırýrg Seıithan Joshybaev aǵamyzdyń eseli eńbegi jaıly jyly sózder, jaqsy lebizder azdy-kópti ár dárejede jazylyp ta, aıtylyp ta júr. 

Seıithan Joshybaıuly Jam­byl oblysy, Turar Rysqulov atyndaǵy aýdannyń Aqyrtóbe mańyndaǵy Birles aýylynyń týmasy. Keńes zamanynda qyr­ǵyz elindegi medısınalyq oqý ornynyń emdeý fakýltetin bitirgen. Bilimge qushtar jigit úsh-tórt jyl kórshi Talas obly­syndaǵy aýrýhanada ota­shy bolyp eńbek etkennen soń Bishkekke qaıta oralyp, belgili hırýrg-akademık I.K.Ahýnbaev jetekshilik etetin Hırýrgııalyq ortalyqqa aspırantýraǵa túsip, kardıohırýrgııadan praktı­kalyq-ǵylymı taǵylym aldy, kóp uzamaı ǵylym kandıdaty atandy. Jumys dese jan-tánin beretin Seıithan ýaqytpen sanaspaı, kún men túndi jalǵaı júrip, klınıkada mol tájirıbe jınady, bilimin tereńdetip, hırýrgııalyq mamandyǵyn jetildirdi. Dárigerlik bilim, hırýrgııalyq sheberlik tek oqýmen hám eńbekpen keletinin túsingen ol sharshamaı-shal­dyqpaı tý sonaý Máskeý, Kıev, Kaýnas qalalaryndaǵy bel­gili kardıohırýrgııalyq or­talyqtarda bolyp, akademıkter V.I.Býrakovskıı, G.I.Sýkerman, Iý.S.Petrosıan sııaqty álemdik deńgeıdegi belgili kardıohırýrgterden kóp nárseni úırenip, sanasyna toqyp, júrekke operasııa jasaıtyn jaýapkershiligi batpandaı kardıohırýrg retinde ysyldy, bilmegenin úırendi, judyryqtaı júrekke operasııa jasaýdyń «qupııasyn» tapjylmaı júrip tabandylyqpen meńgerdi. Bilimi men isi, otashylyq qol mashyǵy sáıkes kelgen mamandy qyrǵyz aǵaıyndar qurmettep, syı-abyroıǵa keneltti. Ol ma­­­mandyqty meńgere júrip, ǵylymı izdenispen de aınalys­ty. Alǵashqylardyń biri bolyp kardıohırýrgııadan doktorlyq dıssertasııa qorǵap, professor, Qyrǵyz Respýblıkasyna eńbek sińirgen dáriger ataǵyna ıe boldy.

Mereı-baq pen qonǵan «taq­qa» toqmeıilsip, ataq-dańqqa dań­daısyp júre beretin jan  – Seıithan emes edi. Ter tóge, berile eńbek etý onyń ómir­lik qaǵıdasyna aınaldy. Qaı­da júrse de Qazaq eliniń kóge­r­genin, el-jurtynyń amandyǵyn umytpaǵan ol «О́zge elde sultan bolǵansha, óz elińde ultan bol» dep, ótken júzjyldyqtyń 90-shy jyldary Bishkekti Alma­tyǵa almastyryp, elge kelgen. Sheberligin sarp ete júrip A.N.Syz­ǵanov atyndaǵy Ulttyq hırýrgııa ortalyǵynda eńbek etti, bilimdi kardıohırýrgtyń abyroı-dańqy jyldap emes, aılap óse berdi, el aýzynan Sekeń­niń naǵyz bilikti, qoly jeńil kardıohırýrg ekeni jıi estile bastaldy.

Seıithan aǵa segiz jyl ótki­zip ózine tanys Bishkekke qaıta tartqan. Qyrǵyzdar da keń halyq: «Oý, baıke, qyzymyzdy ber­gende, qyzmetimizdi bermeı­miz be» dep, Seıithanǵa taǵy da tórin usynady. Kóp uza­maı Kardıohırýrgııa jáne trans­plantologııa ǵylymı-zert­teý ınstıtýty ashylyp, onyń alǵashqy dırektory bolyp professor S.Joshybaev taǵaıyndaldy. Munda da ol syı-abyroıdan kende bolmady, júreginde aqaýy bar sandaǵan syrqat jandar bilgir maman, shıpaly saýsaqty Seıithandy alys-jaqynnan «at terletip» izdep kelip, oǵan senim artyp, onyń qolyna densaýlyǵyn ǵana emes, tipti ómirlerin senip tapsyratyn. Ol bolsa sol se­nimdi aqtaý úshin eshqashan bili­min, kúsh-qýatyn, ýaqytyn aıaǵan emes. Júrek pen qolqa tamyrlaryna atqarylatyn 4-5 saǵattyq kúrdeli operasııadan keıin de tynym tappaı, esik aldynda kútip turatyn sandaǵan syrqattarǵa keńes berip, operasııadan keıingi naýqastardyń hal-jaǵdaıyn bilip, olarǵa qa­jetti em-dom taǵaıyndap, aýrý narkozdan «oıanǵansha» qasynan bir qadam ketpeıtin. Keıde aýyr naýqastar tússe, kúrdeli operasııadan keıin kómegi qajet bolǵan jaǵdaıda úıine qaıtpaı, klınıkada qonyp qalatyn kezderi de az bolmady. Senbi, jeksenbi kúnderin de kóbine-kóp klınıkada ótkizetin. Onyń bul «kásiptik ádetine» jubaıy, dáriger-ınfeksıonıst Salqyn Sansyqyzy men otbasyndaǵy balalary da ábden úırenip, kóngen.

Mine, júrekke syzat túsir­meı emdeıtin osy altyn qoldy otashy-dáriger 2007 jyldyń jazynda eline – týǵan topyraǵyna jyl qusyndaı qaıta oraldy. Álbette, qaıyn jurty – qyr­ǵyzdar syıdyrmaǵandyqtan emes, elge degen saǵynysh pen ma­habbat seziminiń alpys eki tamyrynda shamadan tys búlk-búlk etip, «týǵan halqyma qo­lymnan kelgenshe qyzmet etsem, kómegimdi qarakózderime bersem» dep soǵýynan... Elý jyldan astam sanaly ǵumyryn ózge elde ótkizgen ǵalym óz Otanyna oralyp, qalǵan ómirin táýelsiz memleketine, qara or­man halqyna, týyp-ósken jerine, týǵan eline arnaýdy maqsat etti. Sodan, elge oralsam, halqyma qyzmet etsem degen túpki oıyn qaǵazǵa túsirip, Elbasymyz N.Á.Nazarbaevqa hat joldady. Prezıdent kórnekti ǵalym-kardıohırýrgtyń bul usynys-tilegin qabyl alyp, onyń týǵan eline, ósken jerine, kóne Taraz qalasyna ornalasýy­na jaǵdaı jasady. Sóıtip ol 2008 jyldyń basynan Áýlıeata jerinde buryn-sońdy bolmaǵan alǵashqy kardıohırýrgııalyq ortalyq uıymdastyryp, óz shákirtterimen birge júrekke ota jasaý jumysyn shuǵyl bastap ketip edi.

Sol jyly Úkimet «Qazaq­standa kardıologııa jáne kardıo­hırýrgııany damytý týraly» qaýly qabyldap, ony iske asyrý baǵytynda is-sharalar qyzý júrip jatqan edi. Ol úshin 2007-2009 jyldarǵa baǵdarlama da jasalyp, 25,5 mıllıard teńge qarjy bólingen bolatyn. Ár oblys ortalyqtarynda kardıo­logııa jáne kardıohırýrgııa ortalyqtary ashylý josparlanyp, sheteldik klınıkalarda 200-ge jýyq maman daıarlanýy kerek-ti. Mine, sol isti res­pýblıka boıynsha basqaryp, ómirge engizý, kadrlardy daıyn­daý Densaýlyq saqtaý mınıs­trliginiń sheshimimen Tarazda kardıohırýrgııalyq ortalyq ashqan professor S.Joshybaevqa júkteldi. Seıithan aǵamyz kún-tún demeı shapqylap jú­rip,­ sol 2007 jyldyń ózin­de 6 oblys ortalyǵynda kardıo­hırýrgııalyq bólimsheler, orta­lyqtar ashylýyna muryndyq boldy. Ondaǵan jas mamandardy tárbıelep, júrekke ota jasaý tásilderin úıretip, eńbekke baýlydy. Aıtýǵa ońaı, áıtpese, ol bir kúnde, bir aptada oryndala salatyn jeńil jumys emes. Densaýlyǵyn, tipti ómirin saǵan senip tapsyrǵan adam aldyndaǵy jaýapkershilikti seziný qıynnyń-qıyny. Ol úshin tereń bilim, tabandylyq, qajyr-qaırat, qaısarlyq kerek.

Áıgili kardıohırýrg, professor Seıithan Joshybaev aǵamyz basqaryp otyrǵan ortalyq 2010 jyly medısınalyq kómek kórsetýdegi joǵary jetistikteri men jaqsy nátıjelerge jet­keni úshin Prezıdenttiń «Al­tyn sapa» syılyǵyn alsa, 2011 jyly «HHI ǵasyr kósh­bas­shysy» halyqaralyq ımıdj­dik baǵdarlamasy boıynsha, «Eýropalyq sapa» altyn bel­gisine ıe boldy. Al 2009 jyldyń qorytyndysy boıynsha, Elbasymyzdyń ózi elimizdiń joǵary marapaty «Parasat» ordenin S.Joshybaevtyń omyraýyna taqty. 2011 jyly Dú­nıe­júzi kardıologtar qoǵa­my­nyń «Altyn júrek», 2013 jyly Fransııanyń medı­sınalyq «Sein» atty altyn medaldarymen, «Altyn skal­pel» syılyǵymen marapat­taldy. Buǵan qosa ótken jyly professor S.Joshybaev bas­­qaratyn ortalyq Reseı, Qazaqstan, Ýkraına, Belarýs memleketteri Ulttyq bıznes-reıtıng odaǵy tarapynan Qazaqstan aýmaǵyndaǵy sha­ǵyn kásiporyndar arasynda «Min­detter men talaptardyń kórset­kishteri» nomınasııasy boıynsha «Sala kóshbasshysy- 2013» qurmetti ataǵyna ıe bolyp, mekeme jetekshisi retinde Sekeńniń ózi medısına salasyna ınnovasııalar engizýge qosqan mol úlesi men osy saladaǵy kóp jyldyq joǵary sapaly eńbegi úshin atalǵan elderdiń arnaıy shyǵarylǵan «Eńbek jolyndaǵy tıimdiligi úshin» tósbelgisin omyraýyna qadady. 2016 jyly Evropa bıznes Assambleıasynyń «Úzdik medısına qyzmeti» sertıfıkatyna ıe boldy. Klınıka basshysy «Barys» ordenimen marapattaldy.

Nesi bar, ýaqyt kele elimiz­degi bedeldi kardıohırýrg, qa­jyr­ly qaıratker, izdenimpaz ǵalym, akademık S.Joshybaev bas­qaryp otyrǵan Ǵylymı-klı­nıkalyq kardıohırýrgııa jáne transplantologııa or­ta­lyǵy jaqsy, jaǵymdy jetis­tiktermen elimiz­diń aldyńǵy qatarly ǵylymı-medısınalyq ortalyqtarmen terezesi teń kelip jatsa tań­dan­balyq. Biz onyń jarqyn bolashaǵyna seneıik!

Saǵyndyq ORDABEKOV, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor

TARAZ