Investısııalar jáne damý mınıstrliginde oblys, Astana men Almaty qalalarynyń ákimdikterin óńirlik josparlarmen kóppáterli turǵyn úılerdi (KTÚ) quraldandyrý jáne tolyq masshtabty tehnıkalyq túgendeý jónindegi tyńdaý aıaqtady. Atalǵan jumys TKSh salasyndaǵy biryńǵaı ıntelektýaldyq aqparattyq júıeni odan ári engizý maqsatymen júrgizildi.
Tyńdaýdyń nátıjesinde 16 Jol kartasyna qol qoıyldy. Osyǵan sáıkes 16 aımaqtaǵy 190 qanatqaqty úılerde, ol shamamen 15 myń páter, jalpy úılik jylýdy, sýdy jáne elektrdi esepteý quraldary (JÚQ) ornatylatyn bolady. JÚQ tutynýshylarǵa naqty qoldanǵan resýrstar úshin ǵana tóleý múmkindigin beredi.
Aıta keterlik jáıt, mundaı jylýdy esepteý quraly turǵyndarǵa jylýdy tutynýdaǵy shyǵynyn 36% únemdeýge múmkindik beredi. Buǵan qosa, termojańǵyrtý men avtomattandyrylǵan jylý túıinin (AJT) ornatý elementteri bar KTÚ kúrdeli jóndeý jumysyn júrgizý arqyly syrtqy aýanyń temperatýrasyna baılanysty jylýdy tutynýdy retteý múmkindigimen, shyǵystardy 60% deıin tómendetýge bolady.
Qanatqaqty rejımde jaraqtandyrý jumystary aǵymdaǵy jyldyń 30 qyrkúıegine deıin aıaqtaý josparlanyp otyr. Sonymen birge, budan ári josparda kvartaldardy, aıaldamalardy, parkıngterdi «aqyldy» baǵdarshamdarmen, kóshe jaryqtarymen jaraqtandyrý, «aqyldy» kólikti júrgizý, oıyn alańdarynda jáne kóshede beınebaqylaý ornatý men basqa da jańalyqtardy engizý josparlanyp otyr.
Bıylǵy jyldyń 1 qarashasyna deıin, «aqyldy» kvartaldardy E-SHANYRAQ jumys ataýy biryńǵaı ıntellektýaldyq aqparattyq júıelerge qosý josparlanýda. Qazirgi kezde bul joba boıynsha QR Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq isteri komıteti jáne «TKSh QazOrtalyǵy» AQ birlesken jumysty atqaryp otyr. Sondaı-aq, júıege 51 tabıǵı monopolııalar sýbektisi men 25 PIK qosylatyn bolady. Pılottyq úılerde mundaı jobany iske asyrý júıeniń barlyq tutynýshylaryna onyń múmkindikterin baǵalaý jáne onyń tıimdiligine tekserý múmkindigin beredi.
KTÚ quraldandyrý jáne túgendeý boıynsha jumystar KTÚ sany men jaǵdaıy týraly naqty derekterdiń bolmaýyna baılanysty, olardy ártúrli standarttarda jumys isteıtin ortalyqtandyrylmaǵan quraldardy satyp alý arqyly esepteý quraldarymen jaraqtandyrý bastaldy. Jalpy TKSh sıfrlandyrýǵa baılanysty, aıta keter jáıt, Qazaqstandaǵy osy salada aqparattyq resýrstarǵa biryńǵaı ádis qarastyrylmaǵan. Qazirgi ýaqytta, QR IDM «Turǵyn úı qatynastary» Zańyna túzetýlerdi engizýdi qarastyrýda, oǵan ınfraqurylymdyq-turǵyn úı-kesheniniń biryńǵaı aqparattyq júıesin jasaý týraly normasy, sonymen birge qajetti talaptar men normatıvter qosylatyn bolady.
«Osylaısha, kommýnaldyq jelilerdi sıfrlandyrý esepteý quraldarynyń kórsetkishterin avtomatty jınaýǵa jol ashady. Bul adamı faktordy joıady jáne esep-shottardy qoıý kezinde ashyqtyqty qamtamasyz etedi. Úılerdi basqarýdyń onlaın-júıesi basqarýshy kompanııalardyń (PIK) operasııalyq qyzmetin ashyq júrgizý múmkindigin beredi. Budan basqa, tabıǵı monopolııalar sýbektileriniń josparly sıfrlandyrýy olardyń qyzmetiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi jáne energııa resýrstaryn óndirý men tutyný balansyn jaqsartady. Barlyq osy derekter biryńǵaı ıntellektýaldy aqparattyq júıeniń negizin quraıdy», - deıdi «TKSh QazOrtalyǵy» AQ Basqarma Tóraǵasynyń orynbasary Meırjan Maıkenov.
Esterińizge sala ketelik, aǵymdaǵy jyldyń sáýir aıynda QR Premer-Mınıstriniń orynbasary Asqar Jumaǵalıevtiń tóraǵalyq etýimen TKSh sıfrlandyrý boıynsha otyrystar júrgizilip, QR ınfraqurylymdyq-turǵyn úı kesheniniń negizgi baǵyttaryn damytý talqylanǵan bolatyn.
Keńes qorytyndysy boıynsha jergilikti atqarýshy organdaryna KTÚ quraldandyrý boıynsha óńirlik baǵdarlamany ázirleýdiń, turǵyn úı qoryn jáne ornatylǵan esepteý quraldaryn, qoldanystaǵy aqparattyq júıeler men resýrstardy túgendeýdi júrgizý máselelerin pysyqtaý, sonymen birge salany damytýdyń negizgi ındıkatorlaryn sıfrlandyrý jáne quraldandyrý boıynsha óńirlik Jol kartasyn ázirleý tapsyrylǵan bolatyn.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY