Qazaqstan Táýelsizdik alǵan tusta betpe-bet kelgen JIYRMA SYN-QATER

«Egemenniń» arnaýly jobasy

  Qaýipsizdik

№ 1 syn-qater

Zańdy resimdelgen jáne halyqaralyq moıyndalǵan memlekettik shekaranyń bolmaýy

Qazaqstan-Qytaı shekarasynyń ótýi týraly máseleni retteý týraly QHR-men 1994 jyly qol qoıylǵan kelisimniń Qazaqstan úshin orasan zor mańyzy bar. Nursultan NAZARBAEV. 1996 jyldyń  7 qarashasyndaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynan.   Halyqaralyq qoǵamdastyq Qazaqstannyń egemendigin moıyndaǵannan keıin bizdiń elimizdiń zańdy tanylǵan shekarasy bolǵan joq, sondyqtan túrli transulttyq qaterler men geosaıası qaýipter aldynda álsiz boldy. Kóptegen halyqaralyq sarapshylar ol týraly dinı belgileri boıynsha bólshektengen memleket bolady dep boljam aıtqandyqtan, kóp ultty respýblıkanyń óziniń táýelsizdiginiń bastaýynda-aq qalyptaspaǵan memleket bolyp shyǵýy múmkin edi. Eldiń aýmaqtyq tutastyǵyn saqtaý úshin ózimizdiń memlekettik shekaralarymyzdy shuǵyl túrde halyqaralyq quqyq normalaryna sáıkes nyǵaıtý jáne zańdy resimdeý úderisin údete júrgizý kerek boldy. Uzaq ta tyńǵylyqty ju­mys­tardyń nátıjesinde Qa­zaq­stannyń memlekettik she­ka­­ralary qazirgi ýaqytta to­lyqtaı zańdy túrde resimdelip, halyqaralyq qujat­tar­men delımıtasııalandy: * Qazaqstan-Qytaı memlekettik shekarasy týraly QR men QHR arasyndaǵy 1994 jyl­dyń 26 sáýirindegi kelisim, QR jáne QHR arasyn­da­ǵy memlekettik shekara sy­zy­ǵyn demarkasııalaý týraly QR Úkimeti men QHR Úkimeti arasyndaǵy 2002 jyldyń 10 mamyryndaǵy hattama; * Qazaqstan-ózbek memlekettik shekarasy týraly QR men О́R arasyndaǵy 2001 jyl­ǵy 16 qarashadaǵy kelisim-shart; * Qazaqstan-qyrǵyz memlekettik shekarasy týraly QR men QR arasyndaǵy 2001 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy kelisim-shart; * Qazaqstan-túrkimen memlekettik shekarasyn delımıtasııalaý jáne demarkasııa úde­risi týraly QR men Túr­ki­men­stan arasyndaǵy 2005 jylǵy 5 shildedegi kelisim-shart; * Qazaqstan-Reseı memlekettik shekarasy týraly QR men RF arasyndaǵy 2005 jyl­ǵy 18 mamyrdaǵy kelisim-shart. Aýmaǵy jaǵynan álemde toǵyzynshy oryn alatyn Qazaqstannyń shekaralary barlyq ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa qaramastan, taıaýdaǵy jyldary senimdi bekitiletin bolady. Nursultan NAZARBAEV. 1999 jylǵy 15 jeltoqsandaǵy Qazaqstan halqyna Joldaýynan. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan Respýb­lı­kasynyń Qytaı Halyq Res­pýb­lıkasymen memlekettik shekarasy belgilengen jáne tolyq jab­dyq­talǵan. О́zbekstanmen jáne Túrki­men­stan­men shekaralardy demarka­sııa­laý aıaqtalýǵa jaqyn. Reseı jáne qyrǵyz baǵyt­ta­ryn­daǵy memlekettik shekara ýchaskelerine shekara baǵandaryn ornatý jóninen belsendi jumystar júr­gizilýde. Qazaqstan Respýblıkasy shekara áskerleriniń baqylaýynda búginde barlyǵy 14 myń shaqyrymnan astam memshekara bar. * Reseımen shekara – 7200 kılometr (álemdegi eń uzaq qurlyqtaǵy shekara). * О́zbekstanmen shekara – 2150 km. * Qytaımen shekara – 1740 km. * Qyrǵyzstanmen shekara – 1050 km. *Túrkimenstanmen shekara – 400 km. Búginde barlyq jerlerde de memlekettik shekarany kúzetýdiń jańa tehnologııalary engizilýde. Qylmystyq áreketterge qatysy bar adamdardyń bizdiń elimizge ótip ketýiniń aldyn alýǵa jaǵdaı jasaıtyn, sheteldikterdiń kelýi men ketýine baqylaý jasaýdyń birtutas aqparattyq júıesi engizilip, damytylýda. Bútindeı alǵanda, qazirgi ýaqytta respýblıka men onyń azamattarynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý, memlekettik shekara men Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik ege­mendigine qol suǵylmaý­shy­lyq­ty saqtaý úshin berik tuǵyrnama jasaldy.