Bıyl Almaty oblysynda jańadan salynǵan 9 mektep oqýshylarǵa esik ashpaqshy. Bul óńirdegi apat jaǵdaıynda jumys istep turǵan jáne úsh aýysymda bilim beretin oqý oryndarynyń sanyn azaıtady.
Oblysta mektep jasyna tolǵan balalardyń qatary jyl sanap ósip keledi. Ásirese Almaty qalasy mańyndaǵy aýdandarda mektep tapshylyǵy seziletini jasyryn emes. Ishki mıgrasııanyń esebinen Talǵar, Qarasaı, Ile aýdany aýmaǵynda halyq tyǵyz qonystanýda. Otbasyndaǵy oqýshy balalar sanynyń kóp bolýy burynnan qoldanysta bolyp kelgen mektepterde oryn tapshylyǵyn týdyrýda. Salystyrý úshin aıtalyq, qazirgi kúni qurylysy aıaqtalýǵa jaqyn birneshe mektep Ile aýdanynda ashylmaqshy.
Megapolıstiń shekarasyna suǵynyp jatqan aýmaq turǵyndar úlesi jóninen oblystaǵy tórtinshi aýdan bolǵanymen, óńirdi naqty meken etýshilerdiń sany eseptegiden áldeqandaı kóp ekeni anyq. Iаǵnı Almatyǵa baǵyttalǵan ishki mıgrasııa salmaǵy osy Ile aýdanyna túsip otyr. Aýdanda 155 myń adam resmı tirkelgen bolsa, qujaty rásimdelmegen úılerdiń turǵyndary budan áldeqaıda kóp bolýy múmkin. Ári sońǵy 5 jyl ishinde Ile aýdanynyń aýmaǵynda jańadan boı kótergen eldi mekender sany kóbeıip, aýmaqtaǵy bilimmen qamtý ǵana emes, tutas ınfraqurylym: jol, jaryq, aýyzsý máselesi de qıyndap turǵany jasyryn emes.
Degenmen de oblys bıligi Ile aýdanyndaǵy mektep jetispeýshiligi men apat jaǵdaıynda jumys istep turǵan oqý nysandaryn jańartýǵa da, jańǵyrtýǵa da kúsh salyp jatyr. Máselen, osy aýdannyń Yntymaq aýylynyń oqýshylary jańa oqý jylyn keń saraıdaı jańa mektepte qarsy alǵaly otyr. Bul ózi qurylysy 2016 jyly bastalyp, jobalaýshylardyń qateliginen paıdalanylýǵa berilýi kesheýildep ketken mektep bolatyn. Bastapqyda jylý qazandyǵynyń jobasy durys jasalmaı, bul tutas ǵımarattyń talapqa saı qoldanysqa enýine kedergi bolyp kelgen eken. Bıyl merdigerler kemshilikti túzep, mektep qurylysyn tolyq aıaqtap otyr. Buıyrsa, 600 bala jaryq, jańa ǵımaratta oqıtyn bolady.
Osy Ile aýdanynyń Tóle bı aýylynda da jańa mektep qurylysy aıaqtalyp, qoldanysqa berilmek. 300 oryndyq orta mekteptiń qurylysyna 886 mln teńgege jýyq qarjy Ulttyq qordan, al 89 mln teńge shamasyndaǵy qarajat jergilikti bıýdjetten bólingen.
Memleket qarjysyna salynyp jatqan mektep qurylysy qadaǵalaýshylardyń da qatary kóp bolyp tur. Mysalǵa, bıýdjet qarjysynyń maqsatty jumsalýyna baqylaý jasaý maqsatynda «Nur Otan» partııasy Almaty oblystyq fılıalynyń partııalyq baqylaý jónindegi ınspektory Almas Muqaev bastaǵan komıssııa qurylys basyna jıi keledi. Nátıjesinde qurylystan birshama keleńsizdik anyqtaldy. Merdiger kompanııamen aradaǵy ashyq áńgimeden keıin, bul kemshilikter jóndelgen.
Tóle bı aýylyndaǵy mekteptiń sport zalyna qatysty qurylys talabyn buzýshylyqty anyqtadyq. Qazir merdiger sport zaldyń shatyryn qaıta jaýyp jatyr. Bul keıin bolýy múmkin apat pen talapqa saı kelmeýdiń jolyn kesedi, – deıdi partııa ókili Almas Muqaev.
«Nurotandyqtardyń» aralasýymen birneshe mekteptegi pandýstar qaıtadan jasaldy. Jalpy, mektep, aýrýhana sııaqty áleýmettik mańyzy bar ǵımarattar salýda qurylys kompanııalary tarapynan jiberiletin kemshilikterdiń deni osyndaı múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan baspaldaqtar men pandýstarǵa qatysty oryn alady eken. Sonda áýelgidegi jobalaýdan qate kete me, álde aqsha únemdeýdiń ońaı joly osy jerden tabyla kete me degen qyzyq saýal týady.
Aıtpaqshy, oblys boıynsha aýmaǵy atshaptyrym bolatyn mektep ǵımaraty Taldyqorǵan qalasyndaǵy soltústik-batys turǵyn aýmaǵynda salynyp jatyr. Sońǵy úlgide jobalanǵan, keleshekke ózgergen kelbetimen qadam basatyn mektepte 1200 bala bilim almaq. Qazir bul ǵımaratqa óńirdegi eń úzdik mekteptiń biri bolyp otyrǵan Muhtar Aryn atyndaǵy №24 lıseı qonystanýda.
Túıindeı aıtqanda, bıyl oblys boıynsha jańadan ashylatyn 9 mektepten bólek, 30 nysanǵa kúrdeli jóndeý jumysyn júrgizý josparlanǵan. Oǵan bıýdjetten 6 mlrd 372 mln teńge bólingen. О́tken mamyr-shilde aılarynda bastalǵan jóndeý jumystary 25 tamyzǵa deıin aıaqtalýy tıis.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»