Qaraǵandyda memlekettik tildi damytýǵa qosqan úlesteri úshin beriletin oblys ákiminiń dástúrli «Til janashyry» syılyǵynyń marapattaý rásimi saltanatty túrde ótti.
Ana tildiń abyroıyn kóterýdi maqsat etken bul baıqaý zııatkerler, qoǵam qaıratkerleri, memlekettik jáne azamattyq qyzmetkerler, bıznes jáne buqaralyq aqparat quraldary ókilderi, memlekettik tilde erkin sóıleıtin túrli ult ókilderi, úsh tildi jetik bilgen jastar arasynda júrgizilgen bolatyn. Bıyl munda 7 atalym boıynsha 53 úmitker baq synady.
Baıqaýdyń Tilder kúni merekesine oraılastyrylǵan marapattaý sharasyna oblys ákimi Erlan Qoshanov qatysyp, jeńimpazdar men jıylǵan qaýym aldynda sóz sóıledi.
– Bizdiń barlyǵymyz ulttyń jáne qazaq tiliniń taǵdyryna beı-jaı qaramaımyz. Sebebi tek óz ulty úshin jany ashıtyn jandar ǵana ana tiliniń janashyry bolady. Elbasy jýyrda bizdiń óńirge jasaǵan jumys sapary barysynda Qaraǵandy Qazaqstannyń ındýstrıaldy júregi ǵana emes, sonymen qatar tarıhy tereń mádenı ortalyǵy ekenin atap ótti. Al mádenıettiń, rýh pen tarıhtyń tiregi – ol ana tilimiz. Prezıdent: «Qazaqstan búkil álem boıynsha halqy úsh tildi erkin meńgergen joǵary saýatty el retinde qabyldanýy tıis», dedi. Biz ol úshin ne isteýimiz kerek? Memlekettik tildi damytyp, orys tilin qoldap, aǵylshyn tilin oqýymyz kerek. Biz ınvestorlardy jumyldyrǵymyz keledi, birlesken bıznes quryp, elimizde týrızmdi damytýdy qalaımyz. Ol degenimiz, árqaısymyz óz oıyn erkin túrde úsh tilde jetkize alý degendi bildiredi, – dedi Erlan Qoshanov.
Saltanatty marapat ústinde óńir basshysy syılyq atalymdarynyń tizimin taǵy bireýimen tolyqtyrýdy usyndy.
– Bir jyl buryn «Til janashyry» syılyǵyn tabys etý barysynda biz memlekettik mekemelerde memlekettik tildi baqylaý jáne úılestirý ortalyǵyn ashý máselesin kótergen bolatynbyz. Bıyl dál osy salada qyzmet etetin respýblıkamyzdaǵy birinshi «Resýrstyq til ortalyǵy» óz jumysyn bastap ketti. Bul ortalyq aımaǵymyzda latyn qarpine kóshý jumystaryn retteıdi. Sondaı-aq biz ótken jyly «Qazaq tili» qoǵamynyń keńsesin ashtyq, – dep atap ótti Erlan Qoshanov. – Búgingi tańda qazaq tilin oqımyn deýshiler qatary qalyń jáne ol úshin barlyq jaǵdaı jasalyp jatyr. Alaıda sonymen qosa jańa, tıimdi ádisterdi qurý qajet. Osyǵan oraı kelesi jyly «Eń úzdik ádisteme» atalymyn engizýdi tapsyramyn.
Komıssııa sheshimi boıynsha «Til janashyry» syılyǵy memlekettik til saıasatyn óńirde belsendi nasıhattaýshy jeti jeńimpazǵa tabys etildi. Atap aıtqanda, bas júlde – «Til maıtalmany» atalymyna oblystyq «Saryarqa» telearnasynyń telebaǵdarlamalardy ázirleý bóliminiń redaktory Áshmuhan Janpeıisov laıyqty dep tanylyp, jeńimpazǵa 1 mıllıon teńgeniń sertıfıkaty tabys etildi. «Memlekettik til – memlekettik qyzmette» atalymynda E.A.Bóketov atyndaǵy QarMÝ-dyń qazaq ádebıeti kafedrasynyń dosenti Aıtbaı Jumaǵulov úzdik shyqty. «Til jarshysy» atalymy boıynsha júlde «Abaı aqıqaty» aýdandyq gazetiniń dırektory-bas redaktory Gúlnur Ábeýovaǵa buıyrdy. «Úzdik telehabar» atalymynda «Birinshi Qaraǵandy» telearnasynyń júrgizýshisi Gúlnur Kókıeva jeńimpaz atansa, J.Aqylbaev atyndaǵy eksperımenttik mektep-gımnazııasynyń 10-synyp oqýshysy Evgenıı Iаnke «Til bilgiri» atalymynda top jardy. «Jas polıglot» júldesi saıası qýǵyn-súrgin qurbandaryn eske alý murajaıynyń ǵylymı qyzmetkeri Abylaı Karınovtiń enshisine tıse, «Memlekettik til – bızneste» atalymy «Nátıje» JShS sút fabrıkasyna berildi. Bul atalymdarda ozyp shyqqan jeńimpazdardyń árqaısysyna 250 myńnan aqshalaı syılyq tabys etildi.
Qaraǵandy oblysy ákiminiń «Til janashyry» syılyǵy baıqaýy 2012 jyldan beri turaqty túrde uıymdastyrylyp keledi.
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
QARAǴANDY