Táýelsizdikti nyǵaıtýǵa aıtýly úles qosqan memlekettik tulǵalar týraly tolǵaǵanda olar sanaly ǵumyrynda halyq úshin qaltqysyz qyzmet etýi úshin rýhanı serpilis berip kele jatqan ómirlik serikteriniń orny erekshe ekenin de umytpaýymyz kerek. Belgili memleket qaıratkeri, marqum Sarybaı Qalmyrzaevtyń jan jary Úmitaı Ahımbekova búginde qaıratkerdiń atyn asqaqtatyp, shańyraǵynyń otyn laýlatyp, aǵaıyn-týysty uıystyryp, sońynda qalǵan urpaqtaryna ulaǵatty tárbıe berýde. О́ziniń mereıli belesine kóterilip otyrǵan Úmitaı Qasqataıqyzy kórnekti tulǵamen birge júrip ótken ómir jolynyń san soqpaqtaryn saǵynyshpen eske alady.
Sarybaı Sultanuly 1971 jyly Máskeý qalasyndaǵy ekonomıkalyq-statıstıkalyq ınstıtýtty bitirgennen keıin Qazaq KSR-niń statıstıka basqarmasynda ekonomıst bolyp qyzmetke kirisedi. Taǵdyrdyń jazýymen Almatyda dosynyń úılený toıynda eki jastyń arasynda bastalǵan alǵashqy tanystyq sońynan úlken mahabbatqa ulasady. Úmitaı Qasqataıqyzy Qaraǵandy memlekettik medısınalyq ınstıtýtynyń sanıtarlyq-gıgıenalyq fakýltetin bitirgennen keıin 1975 jyly aradaǵy ińkár sezimniń otyn óshirmeı ekeýi Almatyda otaý qurady. Soǵystan keıingi qıyn-qystaý shaqta kópbalaly otbasynda ósip, bala kezderinen ata-analaryna qolǵabys jasap, qatarlarynan erte eseıgen ekeýi otbasyn qurýdyń turmystyq-áleýmettik jaýapkershiligine esh moıymaı, jańa ómirlerin jarqyn qadamdarǵa toltyra bildi. Sońynan taǵylymdy otbasylyq ómirlerine odan ári qýanysh syılaǵan Nurbol, Nurlan esimdi uldary dúnıege kelip, sáýleli kúnderin eseleı tústi. Qashanda er-azamatty qadyr tutyp úırengen Úmitaı Qasqataıqyzy 1985 jyly Sákeń KSRO Mınıstrler Keńesi janyndaǵy Halyq sharýashylyǵy akademııasynyń tyńdaýshysy bolyp, qaıtadan Máskeýge oqýǵa ketkende de qos perzentin mápelep ósirip, sol zamandaǵy azyq-túlik kartochkalyq júıemen beriletin qıyndyqtarǵa qajymaı, úıiniń berekesin arttyryp, er-azamatynyń jolyn tosyp otyrdy. Oqýdy úzdik bitirgen ómirlik seriginiń jemisti eńbek etip, qyzmet satysymen órleý jolynda qashanda jan jary retinde jaǵdaı jasady. Sákeńniń Qazaq KSR Ortalyq statıstıka basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, keıinnen 1991 jyly Memlekettik múlik jónindegi komıtettiń tóraǵasy, 1997 jyly – Qazaqstan Prezıdenti Ákimshiliginiń basshysy jáne basqa da joǵary memlekettik qyzmetterdi atqarǵanda Úmitaı Qasqataıqyzy tulǵanyń asa mańyzdy eldik máselelerdi sheshýde basqa otbasylyq isterge alańdamaýyna barynsha múmkindik týǵyzdy. Sarybaı Sultanuly sekildi adammen qatar júrý, onymen taǵdyrlasyp ómir súrý, kómektese otyryp onyń ómirine tirek bola bilý áıel úshin bul ómirdegi eń basty baqyt ekenin jastarǵa úlgi etip kórsetti. Ol óziniń estelikterinde: «men turmystyq tirliktermen eshqashan onyń mazasyn alǵan emespin. Barlyq máselelerdi birge sheshetinbiz. Súıikti jubaıymnyń tarapynan árdaıym maǵan degen izgi sezim men ystyq yqylasty sezinýde boldym, al ózim de ony asa náziktikpen jaqsy kórdim», dedi. Tipti kenetten aýyryp júrgen kezderde 2012 jyldy aǵaıyn týystarmen qarsy alǵan keshte Sarybaı Sultanuly aıtqan sózderi esimizge túsedi: «Osy jyldy kórýim birinshi Allanyń arqasynda, ekinshi Úmitjan seniń arqańda, saǵan raqmet, janym. Men saǵan rızamyn».
О́negeli otbasy qurǵan ekeýi asqaraly áke, aıaýly ana retinde perzentteriniń tárbıeli, bilimdi, qaıyrymdy azamattar etip qalyptastyrýda barlyq kúsh-jigerin saldy. Kózderiniń aǵy men qarasyndaı qos uly erjetip, tuńǵyshy Halyq sharýashylyǵy akademııasyn bitirip, oqýyn Ulybrıtanııada jalǵastyrdy. «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasynda jaýapty qyzmetter atqardy, qazirgi tańda kásipkerlikpen aınalysýda. Kishi uly Nurlan Qazaq memlekettik zań akademııasyn bitirip, qalalyq prokýratýrada, Astana qalasynyń Qarjy polısııasynda qyzmet atqardy. Allanyń jazýymen Nurlan 2004 jyly dúnıe saldy, bul ekeýiniń ómirine aýyr qasiret ákelgen-di.
Ýaqyt óte kele, Nurboldyń uldary altyn asyqtaı Álnur men Álen, Avraam atty nemereleri dúnıege kelip, kóz qýanyshtaryna aınaldy.
Úmitaı Qasqataıqyzy úlkenge izet, kishige qyzmet kórsete biler qasıetimen tanylǵan dana júrekti adam. Qazaqqa talaı dúldúl talanttardy tartý etken Qaraǵandy oblysy Aǵadyr eldi mekeninde ómirge kelgen ol kisi týǵan jer, ata-ana arqyly boıyna sińirgen asyl qasıetin Jambyl óńirine kelin bop túskende kórsete bildi. Ata-enesin óz áke-sheshesindeı qurmettep, er-azamatynyń ózinen keıingi baýyrlaryna qamqorlyq jasady. «Sákeńniń ákesi – Sultan О́mirzaquly fermada meńgerýshi bolyp jumys istedi, 59 jasynda dúnıeden ótti. Anamyz – Dámen apa úı sharýasynda boldy, 61 jasynda qaıtty. Bul otbasynda 7 bala boldy, úlkeni Sákeń edi. Ata-analarymyz qaıtys bolǵan soń, árıne keıingi balalarǵa biz qamqorlyq jasaýǵa tıisti edik. Barlyq inileri men qaryndastaryn Sákeń aıaqtarynan tik turǵyzdy, olardyń qaısybiri – joǵary, qaısybiri arnaýly orta bilim aldy. Qazir barlyǵynyń da óz otbasylary bar. Olar Almaty qalasynda jáne Jambyl oblysynda turyp jatyr. 2009 jyly jalǵyz baýyry Narbaıdyń qaıtys bolýy Sákeńe óte qatty tıdi: onyń eńsesi túsip ketti, bálkim bul jaǵdaı da onyń densaýlyǵyna áser etken shyǵar. Sarybaı Sultanulynyń syrtqy pishini ákesinen aýmaıtuǵyn bolsa-daǵy, anasyn óte jaqsy kóretin. Ol kisi, shyn máninde, óte meıirban jáne qarapaıym áıel zatynan edi. Ol kisiden eshkim eshqashan jazǵyratyn qatty sóz estimepti, ózi de eshqashan aryzdanyp kórgen emes. Dámen apany aýyldastary da, týystary da óte qatty syılaıtyn», deıdi Úmitaı Qasqataıqyzy ótken kúnderin eske alyp.
Asyl jar, aıaýly ana, ardaqty áje bolyp otyrǵan Úmitaı Qasqataıqyzy óziniń adamı qasıetimen, asyl nıetimen, ómirlik tájirıbesimen barshamyzǵa úlgi-ónege kórsetip keledi. Biz ol kisiniń árbir isinen úlgi alyp, jaqsy qasıetterin boıymyzǵa sińirýge umtylyp kelemiz. Búginde óziniń mereıli belesine shyqqan dana júrekti anany shyn júrekten quttyqtaı otyryp,
Keńeıtip shańyraqtyń keregesin, Aıaýly jar bastaǵan kemel kóshin. Suńqaryna myzǵymas mahabbatpen, Kórsetýde jas urpaqqa ónegesin.
Ana júrek qalyqtap qııasynda, Shattyqtyń dánin sepken uıasyna. Uıystyrdy el-jurtty, aǵaıyndy,
Qoldasyn ulylardyń kıesi alda, degen óleń joldarymen sózimizdi aıaqtaǵymyz keledi.
Zámzágúl JIENALYQYZY