Gavaı araldary temeki satyp alýǵa ruqsat etilgen jas mólsherin 100-ge deıin kóterýdi kózdep otyr dep habarlaıdy BBC News aqparattyq agenttigi.
Gavaı araldary zań júıesine temeki satyp alý jasyn birtindep kóteretin ózgeris engizilmek. Búginde araldar elinde 21 jastan bastap jetkinshekterdiń temeki satyp alýǵa múmkindigi bar. 2020 jylǵa arnalǵan joba boıynsha bul mejeni 30 jasqa deıin, al 2021 jyly – 40, 2024 jyly 100 jasqa deıin jetkizýdi josparlap otyr.
Biraq bul shekteý elektrondy temekilerge, shaınaıtyn temekilerge qatysty emes. Zań jobasynyń bastamashysy – burynǵy vrach-reanımatolog, demokrat Rıchard Kreıgan. «Temekige degen táýeldiligi shekten asqan adamdar bar. Meniń oıymsha, olardy temeki óndirýshiler ózderiniń quly etken. Sondyqtan zııandy ekenin bile tura bas tarta almaıdy», dedi ol «Hawaii Tribune-Herald» gazetine bergen suhbatynda.
Olar usynǵan zań jobasynda gavaılyqtardyń temekiden qatty zardap shegip otyrǵany aıtylady. Alaıda, bul qıyndyq jyl saıyn memlekettik bıýdjetke 100 mln dollar kóleminde paıda ákeletin temeki salyǵynan túsetin qarjynyń kemip qalýymen baılanysty emes. Zań jobasyn jasaýshylar josparlary júzege asqan jaǵdaıda bul qarjynyń ornyn toltyratyn basqa dúnıeler jasaý kerektigin alǵa tartty. Sondaı-aq, bul joba dúken sóreleriniń temekiden tolyǵymen tazaratynyna kepil. Alaıda, elge kelgen týrısterge burynǵydaı ózderimen temeki alyp kelýge ruqsat etiledi.
Alpaýyt el AQSh-ta 18 jasqa deıin jasóspirimderge temeki satýǵa tyıym salynǵan. Biraq, Gavaı araldarynda bul zań qatalyraq. Saýalnama nátıjesi kórsetkendeı, AQSh-ta eresekterdiń 16%-y temekige áýes bolsa, áıelderdiń 13,5%-y, erlerdiń – 17,5%-y temekige táýeldi. 2018 jylǵy derekterge súıensek, eń temekige táýeldi el – Kırıbatı. Bul memlekette erlerdiń 66%-y, áıelderdiń 34%-y temeki shegedi. Al Eýropa aýmaǵynda temekige qumarlar eń kóp tirkelgen aımaq – Chernogorııa. Munda eresekterdiń 46%-y shylymǵa áýes. Áıelderdiń temekige táýeldiligi erlerden joǵary jalǵyz el – Danııa. Munda erlerdiń 18,9%-y, áıelderdiń 19,3%-y temeki shegedi.
Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń málimetterine súıensek, jyl saıyn 7 mıllıonǵa tarta adam temeki týdyratyn aýrýlardan qaıtys bolady.
Saltanat ShYNÁDIL