Elimizdegi tuńǵysh dostyq úıi jıyrmadan astam etnostyń basyn qosyp, tatýlyq pen dostyqqa uıytyp otyr

Elimizdegi tuńǵysh dostyq úıi jıyrmadan astam etnostyń basyn qosyp, tatýlyq pen dostyqqa uıytyp otyr

Sársenbi, 11 qańtar 2012 8:32

Shyǵys Qazaqstan oblysy ákim­digi mádenıet basqarmasynyń oblystyq Dostyq úıi kommýnal­dyq memlekettik qazynalyq ká­siporny jaıly turǵyndar arasynda jaqsy pikir qalyptasqan. Amanshylyq bolsa, qanatyn keń­ge jaıǵan Dostyq úıi ústimiz­degi jyldyń qarashasynda qu­ryl­ǵanynyń 20 jyldyǵyn atap ótpek. Oblystyq mádenıet bas­qar­masynyń bastyǵy, bul qyz­met­ke kiriskenine kóp ýaqyt bolmasa da, shyraıly shyǵysta mádenıet pen ónerdiń órken jaıýyna úlken úles qosyp kele jatqan Jaqsylyq Omar bylaı dep aǵynan jarylady:

Sársenbi, 11 qańtar 2012 8:32

Shyǵys Qazaqstan oblysy ákim­digi mádenıet basqarmasynyń oblystyq Dostyq úıi kommýnal­dyq memlekettik qazynalyq ká­siporny jaıly turǵyndar arasynda jaqsy pikir qalyptasqan. Amanshylyq bolsa, qanatyn keń­ge jaıǵan Dostyq úıi ústimiz­degi jyldyń qarashasynda qu­ryl­ǵanynyń 20 jyldyǵyn atap ótpek. Oblystyq mádenıet bas­qar­masynyń bastyǵy, bul qyz­met­ke kiriskenine kóp ýaqyt bolmasa da, shyraıly shyǵysta mádenıet pen ónerdiń órken jaıýyna úlken úles qosyp kele jatqan Jaqsylyq Omar bylaı dep aǵynan jarylady: 

– Qazaq jeri keń baıtaq, kóńili darqan, talaı tar jol, taıǵaq keshýlerde tyǵyryqtan shyǵyp qana qoımaı, nebir qıly zamanda shetten kelgen basqa ult ókilderin jatsynbaı qarsy alyp, baýyryna basty, tórin berip, bir japyraq nanyn bólip jedi. 1995 jyly túrli ult ókilderiniń basyn qosyp, tatýlyq pen beıbitshiliktiń elimizde saltanat qurýyn maqsat tutqan Elbasy N.Nazarbaev Qazaqstan halqy Assambleıasyn qurý jóninde bas­tama kóterip, ol júzege asty. О́skemendegi Dos­tyq úıi 1992 jyly quryldy. 1995 jyly Shyǵys Qazaqstan halqy Assambleıasynyń oblystyq Dostyq úıi oblys ákimi ókimi negizinde qurylyp, zańdy tulǵa dep tanyldy. Dostyq úıiniń saltanatty ashylýyna Elbasy N.Nazarbaev arnaıy kelip qatysyp, aqjarma tilegin aıtty, shyraıly shyǵystan bastaý alǵan qundy tájirıbeni eli­miz­diń barlyq oblystarynyń qoldaýy qajet ekenine toqtaldy. Sonymen, Kendi Altaıdyń tájirıbesin Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Ákimshi­ligi zerttep, barlyq óńirge taratty. Oblys ákimi Berdibek Saparbaev Dostyq úıine únemi qamqor­lyq jasap turady, elimizdegi tuńǵysh qurylǵan etnoaýyldyń avtory da óńir basshysy.

Qalanyń kórikti jerinen oryn alǵan Dostyq úıine keldik. Eki qabatty, ejelgi arhıtektýramen kóz tartatyndaı etip ádemi salynǵan mekemeni El­dar Tóleýbekov basqarady. Etnomádenı bir­les­tikterdiń kórkemdik jetekshisi – Oksana Dosenko. Ádiskerlik bólimniń meńgerýshisi Aıbarsha Jumadilova atqarylyp jatqan jumystarmen tanystyrdy. Dostyq úıiniń qyzmetkerleri óz mindetteri men isterin uqyptylyqpen atqaryp jatqany baıqalady.– Keńes ókimeti kezindegi bir tildi, bir dindi bolamyz degen solaqaı ıdeologııa saldarynan qanshama ult ókili óz tilinen, mádenıetinen ajyrap qala jazdady, onyń ishinde qazaqtar da bar. Al táýelsiz Qazaqstan ár etnostyń balasy óz ana tilin, salt-dástúrin, mádenıetin, tarıhyn umyt­pa­syn degen maqsatty alǵa qoıyp, respýblıka boıynsha birtindep dostyq úıleri ashyla bastady. Búgingi tańda ózimizdiń Shyǵys Qazaqstan oblysynda 8 Dostyq úıi bar, onda 82 etnomádenı birlestik jumys jasap jatyr, – dep Aıbarsha Jumadilova biraz jaıdan habardar etti.Oblystyq Dostyq úıiniń maqsaty – ultara­lyq kelisim men turaqtylyqty nyǵaıtý, ulttar má­de­nıetin, ana tilin, salt-dástúrin jańǵyrtý, má­denı murany saqtaý jáne Qazaqstan jastaryn pat­rıottyq sezimge tárbıeleý bolyp tabylady.Shyǵys Qazaqstan oblysy aýmaǵyndaǵy tarı­hı-mádenı murany zerttep, qalpyna keltiredi, osynda turatyn etnostar týraly tarıhı-bıb­lıo­grafııalyq materıaldar basyp shyǵarady. Halyq shyǵarmashylyǵyn, etnomádenı salt-dástúrlerdi jáne ádet-ǵuryptardy nasıhattap, saqtaıdy. Olar­dy áleýmettik-ekonomıkalyq jáne qazirgi tarıhı jaǵdaıǵa beıimdeý de basty nazarda. Buǵan qosa qyzmet isteıtin etnomádenı birlestikterge ana tilin oqytý jumystaryn uıymdastyrýǵa, ult­tyq mýzykalyq, kórkem shyǵarmashylyq, qol­danbaly óner ujymdary qyzmetine tájirıbelik kómek kórsetedi, olardyń qyzmeti úshin qajetti jaǵdaı jasaıdy jáne etnomádenı qoǵamdyq birlestikterge ádistemelik, uıymdastyrýshylyq jáne quqyqtyq kómek kórsetedi.Qazirgi tańda Dostyq úıinde 12 etnomádenı bir­lestik jáne 9 qoǵamdyq birlestik, Shyǵys Qa­zaqstan oblystyq Qazaqstan halqy Assam­bleıa­synyń jastar qanaty men ǵylymı-saraptamalyq keńesi jumys isteýde. 2010 jyly «Altyn arqaý» jáne oralman jastardan quralǵan «Birlik» qo­ǵam­dyq birlestikteri quryldy. Búginde etnomá­de­nı birlestikter oblysta ótetin kóptegen qoǵam­dyq mańyzdy jáne mádenı sharalardyń uıyt­qysy bolyp otyr. Sonymen birge, etnomádenı birlestikterdiń janynan qurylǵan 20 shyǵar­ma­shylyq ujym bar, onyń 8-i «Halyq ujymy» jáne bir ujym «Úlgili» ataǵyna ıe. Olar Dostyq úıindegi jáne oblysymyzdaǵy mádenı sharalarǵa belsene qatysady.Dostyq úıi jumysynyń aýqymy jyl saıyn keńeıe túsýde, munda ártúrli taqyrypta ǵy­lymı-tájirıbelik konferensııalar, semınarlar, baıqaýlar, kezdesýler, festıvalder, atap aıt­saq, «Orys óneri», «Kazache storonýshka», «Jy­raý­lar» festıvalderi dástúrli ótkizilýde, byltyr alǵash ret «Kúmbirle, dombyra, oına, syrnaı» festıvali ótti. Jaqynda ǵana oblystyq Qazaq­stan halqy Assambleıasynyń XVI sessııasy ótse, jýyrda «Halyqaralyq kelisim jáne tollerant­tylyq – turaqtylyq negizi» atty halyqaralyq sımpozıým uıymdastyryldy. Sonymen qatar, halyq merekeleri: «Naýryz», «Maslenısa», «Hanýka», «Rosh-a-na», «Sabantýı», «Astyq mereke­si», dinı merekeler – «Qurban aıt», «Rojdestvo», «Pasha», «Vardavar» jáne memlekettik merekeler jyl saıyn Dostyq úıinde toılanady.Etnomádenı birlestikter tarıhı otandarymen de baılanys jasap turady. Dostyq úıinde polıak, belarýs, armıan memleketteriniń elshileri óz dıas­poralarymen kezdesip, Dostyq úıiniń ómirimen tanysyp qaıtty. Dostyq úıi jyldyq jospar boıynsha jáne jospardan tys 70-ten asa úlkendi-kishili is-sharalar ótkizipti. Dostyq úıinde aı saıyn «Otanǵa degen súıispenshilik pen ultjan­dy­lyqty, azamattyqty tárbıeleý» degen taqy­ryptarda joǵary oqý oryndarynyń aǵa oqy­tý­shy­lary dáris oqıdy. Dostyq úıi qurylǵan 19 jyl­dan astam ýaqyt ishinde jaqsy dástúrler qa­lyptasyp, ju­mys aýqymy keńeıe tústi. Dostyq úıiniń atqaryp jatqan jumystary jaıly aı saıyn shyǵarylatyn mekemeniń jeke basylymy – «Assambleıa jarshysy» gazetinde keńinen jarııalanady. Dostyq úıi qyzmetkerleri oblysta tu­ratyn etnostar jaıly tarıhı-bıblıografııalyq materıaldar basyp shy­ǵaryp kelse, osy ýaqytqa deıin Shyǵys Qazaq­standaǵy belarýstar, orystar, polıaktar, evreıler, tatarlar, týraly kitap­tar jaryq kórdi. О́tkizilip jatqan ǵylymı-praktıkalyq konfe­ren­sııalardyń materıaldary da jınaq bolyp nemese ádistemelik quraldar retinde basyldy.О́tken jyldyń jaz aılarynda oblystyq Dos­tyq úıiniń etnomádenı birlestikteri etnoaýylda mádenı kúnderin ótkizdi. Etnoaýylǵa kelgen qala halqy men qonaqtary Shyǵys Qazaqstan jerinde turatyn etnostardyń salt-dástúrimen jáne án-jyrymen keńinen tanysty. Osy atqaryl­ǵan jumystardy qorytyndylaı kele «Bir shańyraq astynda» atty jýrnal jaryqqa shyǵyp, Dostyq úıinde tusaýkeseri ótkizildi.Elbasy N.Á.Nazarbaev 2010 jyly ótken Qa­zaqstan halqy Assambleıasynyń XVI sessııasynda sóılegen sózinde: «Osydan 15 jyl buryn irgesi qalanǵan Assambleıa órkenıetti álemge óziniń ómirsheńdigin dáleldep berdi. Qoǵamdyq kelisim­niń kepili bolǵan Assambleıa elimizdegi tutastyq­tyń tutqasyna, birliktiń dińgegine, dostyqtyń dánekerine aınaldy. Elimizdegi tatýlyq pen turaqtylyqtyń berekeli beketine aınalýyna Qazaqstan halqy Assambleıasy úlken úles qosyp keledi», degen bolatyn.Qazaqstan halqy Assambleıasynyń XVI sessııa­synda qoıylǵan jańa mindetterdi oblystyq Dos­tyq úıi júzege asyrý boıynsha jumys atq­a­rýda. Osydan 20 jyl buryn alǵash ret Dostyq úıi Shyǵys Qazaqstan oblysynyń О́skemen qa­la­synda ashylsa, 2010 jyly Qazaqstan boıynsha al­ǵash ret etnoaýyl О́skemen qalasynda boı kó­ter­di. 19 úı ár halyqtyń turmystyq dástúri boıynsha jabdyqtalǵan.Sóz reti kelgende aıta ketý kerek, byltyr «Shyǵys Qazaqstan musylman áıelder» qoǵamdyq birlestigine de 20 jyl toldy. Ony «О́skemen qa­la­synyń qurmetti azamaty» G. Etekbaeva isker­lik­pen basqarýda. «Altyn arqaý» qoǵamdyq bir­les­tigin Saǵynbek Aqanov basqarady. Al aqsaqaldar alqa­sy janynan qurylǵan «Ata mura» ansambli el Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵyna arnap 20 konsert berdi. Ony jaqynda ǵana «Qurmet» orde­ni­men ma­rapattalǵan Frýnze Jaqsylyqov basqarady.Adam janyn izgilikke bóleı­tin, ár ult ókil­derin tatýlyq pen beıbitshilikke úndeıtin Dostyq úıindegi ónege tutarlyq ister aldaǵy ýaqytta da kóńilderge shýaq quıa bermek.Ońdasyn ELÝBAI.О́skemen.