Medısına salasynda qordalanǵan taqyryptyń biri – arnaýly joǵary oqý oryndarynda pedıatr mamandardy bólek daıarlap, olardyń biliktiligin kóterý.
О́ıtkeni dúnıe esigin ashqan sábıdiń aǵzasy men eresek adamdardyń keselderinde úlken aıyrmashylyqtar bolatyny qarapaıym jandarǵa da aıan. Bala anatomııasy – qursaqqa bitken sátten bastap birtindep jetilip kele jatqan, biraq gormondary áli túzilmegen basqa álem. Bul ony egjeı-tegjeıli zerttegen mamandarǵa ǵana belgili. Máselen, medısına mamandary pedıatrlardyń biletinin eresek adamdardy qaraıtyn dárigerler bile bermeıtinin moıyndaıdy.
Jastar jyly aıasynda ótkizilgen «Jas zertteýshi: zamanaýı pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy damýynyń syn-tegeýrini men keleshegi» taqyrybynda ótken ǵylymı-tájirıbelik konferensııanyń kótergen máseleleri aýqymdy.
Halyqaralyq konferensııada balalardaǵy aýrýlardy emdeý men dıagnostıkalaýdyń zamanaýı ádisteri, balalarǵa medısınalyq kómek berýdi uıymdastyrý aspektileri, sırek aýrýlardy emdeýdi jetildirý, túrli hırýrgııalyq jáne somatıkalyq aýytqýlary bar balalardy ońaltý, psıhologııalyq jáne medısınalyq-áleýmettik beıimdeý, balalar jasyndaǵy ıntensıvti terapııa men anestezıologııa, em barysynda qoldanylatyn zamanaýı medısınalyq tehnologııalar sııaqty ózekti máseleler talqylanyp, ǵylymı jobalar usynyldy. Sonymen qatar pedıatrııa tájirıbesinde sırek kezdesetin ártúrli klınıkalyq jaǵdaılar kóptiń talqysyna salyndy.
Densaýlyq saqtaý mınıstrligi, Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵy, «Pedıatrlar odaǵy» qoǵamdyq birlestigi men S.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ-dyń balalar aýrýlary kafedrasynyń uıymdastyrýymen ótken konferensııaǵa Reseı, О́zbekstan, Qyrǵyz jáne elimizdiń 200-den astam jas pedıatrlary men balalar hırýrg-dárigerleri de qatysty. Konferensııada salalyq 100-den astam ǵylymı jumystar, arnaıy baıandamalar, maqalalar jáne posterlik baıandamalar usynyldy. Ártúrli JOO men elderdiń jas delegattary pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy salasyndaǵy tájirıbelerimen bólisti.
«Zamanaýı medısınalyq ǵylym men praktıkanyń damýy jas ǵalymdardyń ǵylymı áleýetinsiz múmkin emes. Sondyqtan biz jas ǵalymdardyń ǵylymı áleýetin arttyrý, jas izdenýshilerdi ǵylymmen aınalysýǵa shaqyrý maqsatynda osy sharany ótkizdik. Ǵylymı-zertteý jumystary tájirıbemen ushtasýy kerek. Búgingi konferensııa balalar jasyndaǵy aýrýlardy dıagnostıkalaý, emdeý jáne aldyn alýdaǵy negizgi máselelerdiń betin ashýǵa múmkindik beredi dep úmittenemiz», dedi Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵynyń basshysy Rıza Boranbaeva.
S.Asfendııarov atyndaǵy QazUMÝ-dyń rektory Talǵat Nurǵojın: «Memleket basshysynyń bıylǵy jyldy Jastar jyly dep jarııalaýy qoǵamnyń qozǵaýshy kúshi medısına salasyndaǵy jastarǵa jańa serpin beredi dep oılaımyn. Jastar qaı kezde de jastyq jigerinen tanbaı, densaýlyq salasyn damytýǵa, ásirese balalar saýlyǵy jolynda bar kúsh-jigerin sala eńbek etedi dep senemin», deıdi.
Ǵylymı jobalardy pedıatrııa jáne hırýrgııa salasynyń bilikti mamandarynan quralǵan qazylar alqasy saralady. Konferensııa barysynda usynylǵan jumystar «Úzdik baıandama» (pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy salasy boıynsha), «Úzdik maqala», «Úzdik posterlik baıandama» atalymdary boıynsha arnaıy dıplomdarmen marapattaldy. Úzdik baıandamalar men ǵylymı maqalalar Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy ǵylymı ortalyǵyna qarasty «Pedıatrııa jáne balalar hırýrgııasy» ǵylymı jýrnalynda jarııalandy. Jýrnal ǵylymı qyzmetterdiń nátıjelerin jarııalaý úshin Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Ǵylym jáne bilim salasyn qadaǵalaý komıtetimen usynylǵan, sondaı-aq Reseılik ǵylymı dáıeksóz alý ındeksi (RINS) málimetter bazasyna kiredi.
Aldaǵy ýaqytta ǵylymı konferensııa dástúrli sharaǵa aınalmaq.
Aınash ESALI,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY