Qostanaı – elimizdiń astyqty óńiri. Qazaqstanda syrtqa shyǵarylatyn unnyń tórtten biri Qostanaıda óndiriledi. О́ńdeý ónerkásibiniń shıkizat óndirýden asyp túsip, ony kóz ushynda qaldyrýyna oblystaǵy un tartatyn dıirmenderdiń qosyp otyrǵan úlesi mol.
Irgetasy 2006 jyly qalanyp, búginde qýaty jóninen aldyna qara salmaǵan, salanyń kóshbasshysyna aınalyp otyrǵan «Best Qostanaı» dıirmen kesheni byltyr jańǵyrtýdan keıin Elbasynyń qatysýymen 11 jeltoqsanda ótken telekópirde tusaýyn kesti. О́ńdeý kásipornyna salynǵan túrik ınvestısııasy da az emes – 1,5 mıllıard teńge. «Best Qostanaı» kompanııasy jylyna 155 myń tonna un tartady.
– Bul dıirmen kesheniniń Eýropa men Azııada teńdesi joq. Tipti osy dıirmenniń jabdyǵy alynǵan Túrkııanyń ózinde mundaı qýatty dıirmen bolǵan emes. Táýligine 700 tonna astyq óńdeıtin qýaty bar dıirmenniń barlyq jumys úderisi kompıýterlendirilgen. Mýltıjúıelik baqylaýdan turady jáne kompıýterlik basqarý óndiriske adamnyń qatysýynsyz avtomattyq rejimde jumys isteýge múmkindik beredi. Elevatorǵa astyqtyń túsýi men un qaltalarǵa salynyp shyqqanǵa deıingi búkil óndiristik sıkl biryńǵaı kompıýterlik esepte tur. Táýliktiń qaı saǵatynda jáne álemniń kez kelgen núktesinde otyryp, ınternet arqyly dıirmen jumysyn baqylaýǵa bolady, – deıdi «Best Qostanaı» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń kommersııalyq dırektory Oleg Kýrtvapov.
Qostanaıda zamanaýı dıirmen tek «Best Qostanaı» kompanııasynda emes, árıne. Alaıda jańa dıirmen kesheniniń basqadan artyqshylyǵy kóp. О́zge dıirmender unnyń úsh surpyna deıin shyǵarady. Al úzdik tehnologııany óndiriske engizgen «Best Qostanaı» dıirmen kesheninde unnyń bes surypy óndiriledi. Eń bastysy, bıdaı unynyń quramyndaǵy as atasynyń qasıetin kemitpeıtin A dárýmeni, tıamın, rıboflamın, nıkotın qyshqyly jáne taǵy da sondaı adam aǵzasyna paıdaly zattar joıylyp ketpeı, tutynýshyǵa jetedi. Bul úshin avtomatty lazerlik júıe unnyń ylǵaldylyǵyn, aqýyz ben maıdyń joıylmaýyn 30 sekýnd saıyn baqylaıdy.
– Eger jalpy oqyrmanǵa túsinikti tilmen aıtar bolsam, unnyń dıirmende aǵyp jatqan tasqyny lazer sáýlesinen ótedi, bul «InNRsCAn» júıesi dep atalady. Ol kameralardan turady. Al spektrometr sol sáýlelengen unnyń ózgerisin ólsheıdi, al kompıýter onyń spektrografııalyq saraptamasyn jasaıdy. Eger saraptama nátıjesi baǵdarlamada berilgen unnyń parametrimen sáıkes kelmese, oǵan tutas kompıýterlik baqylaý júıesi sol sekýndta «jaýap beredi» de, óndiris toqtaýǵa deıin barady. Mine, baqylaý júıesi ónim sapasyn anyqtaýda óndiristik aqaýdy nemese adamnan ketken qatelikti osylaı boldyrmaıdy, – deıdi Oleg Rıshatovıch.
«Best Qostanaı» kompanııasy óndirgen unnyń sapasyn qazir Reseı, Qytaı, О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan, Ázerbaıjan, Aýǵanstan tutynýshylary bilip te qalǵan. Un óndirisiniń halyqaralyq standartqa sáıkestigi ISO – 22000 sertıfıkatymen anyqtalady jáne «Halal» ónim. О́ndiris qaıta iske qosylǵan jeltoqsan aıynan beri 28 myń tonna un óndirilip, sonyń 95 paıyzy eksportqa jiberildi.
«Best Qostanaı» JShS 2014, 2015, 2016 jyldary qatarynan «sala kóshbasshysy» ataǵyn alǵan edi. Dıirmen kesheni óndirgen un túrli deńgeıdegi azyq-túlik taýarlary kórmeleri men agroforýmdarda ylǵı júldemen oralady. 2016 jyly naýryzda Jenevadaǵy halyqaralyq BID uıymy óndirýshiler arasynda taýardyń QC-100 sapa normasyna sáıkestigin baǵalaǵan konkýrs nátıjesi boıynsha «Best Qostanaı» kompanııasyn «Altyn» medalmen marapattady. Kompanııa ozyq ǵylymı-zertteýlerdi óndiriske engizip, joǵary sapaly bıdaı unyn alady. Dıirmen kesheni Qostanaı óńiri dıqandary ósirgen bıdaıdy óńdeıdi. Kompanııa mamandarynyń aıtýynsha, Qostanaı bıdaıyndaı sapaly astyqty álemnen tabý qıyn.
Dıirmen kesheniniń ǵımaraty da, jabdyqtary da eń sońǵy zamanaýı sıpatqa ıe der edik. Keshen ornalasqan óndiristik ǵımarattyń jeti qabatyna da arnaıy beton men metall tóselgen.
– Epoksıdti shaıyrdyń negizindegi eki quramaly mastıka arnaıy medısına mekemeleri men tamaq óndirisinde qoldanylady. Bul aýanyń shańdanyp jáne jumys istep turǵan jabdyqtardan metaldyń ushýyna kedergi jasaıdy. Biz azyq-túlik óndiretin bolǵandyqtan, onyń tazalyǵyn, sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptardy barynsha saqtaımyz, – deıdi O.Kýrtvapov.
О́ńdeý kásipornynda sońǵy jańǵyrtý jumystarynan keıin jumysshylar sany taǵy da 50 adamǵa kóbeıdi, qazir dıirmende 170 jumysshy eńbek etedi. «Best Qostanaı» kompanııasy óńirdegi jáne Qostanaı qalasyndaǵy qaıyrymdylyq aksııalaryna, jalpy áleýmettik jobalarǵa belsene qatysady.
Názıra JÁRIMBET,
«Egemen Qazaqstan»
QOSTANAI