Sybaılas jemqorlyqqa qarsy minez-qulyq mádenıetin jasaqtaý maqsatynda «Batys» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerı qyzmetshilerimen erekshe formattaǵy kezdesýler ótkizilýde.
Aǵymdaǵy jyldyń 25 naýryzynan bastap Qorǵanys mınıstrliginiń Bas áskerı polısııa Basqarmasy men tárbıe jáne ıdeologııalyq jumystar departamentiniń ókilderi, «Batys» óńirlik qolbasshylyǵynyń áskerı bólimderin aralap, erekshe formattaǵy semınarlar ótkizýde.
Kezdesý barysynda olar komandırler men materıaldyq jaýapkershiligi bar áskerı qyzmetshilerdi, áskerı zańgerler men qarjy mamandaryn jınap, sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyǵyna jatatyn kúndelikti ómirdegi túrli jaǵdaılardy modeldep, áskerılerdiń osy jaǵdaılardaǵy áreketteri men reaksııalaryna baǵa berdi.
Sonymen qosa, kezdesýge qatysqan áskerı qyzmetshiler polıgrafpen tekseris ótti. Batyldyq tanytyp, tekseriske birinshi bolyp bel býyp shyqqandardyń qatarynda 41433 áskerı bóliminiń komandıri podpolkovnık Esbolat Nýrekeshov boldy. Tekseris apparattary jalǵanǵan boıda komandırge «Sybaılas jemqorlyq jasadyńyz ba? Nashaqorlyqqa boı aldyrdyńyz ba? Azarttyq oıyndar oınaısyz ba? Býkmekerlik keńselerge barasyz ba?» degendeı suraqtar jaýdyryldy. Alaıda, batyl komandırdiń jaýaptarynyń barlyǵyn polıgraf rastap shyqty.
- Polıgraf apparaty adam organızminiń fızıologııalyq reaksııalaryn oqıtyn belgili sezbekter arqyly jumys jasaıdy. Iаǵnı, ony aldaǵan kezde reaksııa paıda bolady. Tekseristen ótýshiler árdaıym qobaljyp turady, stress keshedi. Biraq bul - qalypty jaǵdaı. Sebebi atalǵan prosesti jaǵymdy dep aıta almaımyn, - deıdi Bas áskerı polısııa Basqarmasynyń polıgrafologıkalyq bóliminiń aǵa ofıseri, podpolkovnık Jomart Bıtabarov.
Bul polıgraftardy Qorǵanys mınıstrligi 2018 jyldyń qyrkúıek aıynda Reseıden aldyrǵan, olardyń bireýi mobıldik, al ekinshisi stasıonarlyq. Apparattardy aldaý múmkin emes, olardyń zertteý dáldiligi - 97-98%. Bir adamdy tolyq zertteýge shamamen eki saǵat ýaqyt ketedi. Adamǵa bekitilgen sezgekter onyń organızmindegi barlyq reaksııalardy oqýǵa shamasy jetedi.
Áskerı polısııa Bas Basqarmasyn sybaılas jemqorlyqqa qarsy basqarmasynyń aǵa ofıseri, podpolkovnık Nurbol Altynbekovtyń aıtýynsha, tekseriske alǵash ret qyzmetke ornalasyp jatqan jáne jemqorlyq yqtımaldyǵy joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndalyp jatqan azamattar jiberiledi. Túsindirý jumystary árbir áskerı qyzmetshige óziniń sybaılas jemqorlyqqa qarsy turý mádenıetin qalyptastyrý qajittegin túsindirýge baǵyttalǵan.
Kezdesý sonynda semınarǵa qatysqan áskerı qyzmetshilermen sybaılas jemqorlyqqa qatysty zańnamalyq aktilerdi meńgerý dárejesin anyqtaýǵa baǵyttalǵan testileý men jasyryn saýalnama júrgizildi, keıin sybaılas jemqorlyqty aldyn alý men boldyrmaýǵa baǵyttalǵan beınerolıkter men fılm kórsetildi.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazagstan»
Mańǵystaý oblysy