Jyraýdyń basyna kesene ornatyla ma?­

Almatydaǵy M.Áýezov atyn­­­daǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty Abaıtaný jáne ádebıet tarı­hy bóli­­mi­niń meńgerýshisi, professor Serik­qazy Qorabaı, Semeı­degi Shákárim atyndaǵy mem­­lekettik ýnıversıtetiniń pro­fessory, tarıhshy Muh­tarbek Kárimov, osy oqý ornyndaǵy aqyndar mekte­biniń jetekshisi Aıman Aq­ta­nova sekildi ǵalym­dar qa­­tysqan shara barysynda Jar­ma óńiriniń esimderi el­ge áıgili, dańqty tulǵalaryn ulyq­­­taý jaıy jan-jaqty sóz bol­dy. Ásirese ádebıet zert­teýshisi Serikqazy Qora­­baıdyń aıt­qan usynystary kópshiliktiń kóńilinen shyq­qany anyq. Bireý biler, bi­reý bilmes, «Kúldir de kúl­dir kisinetip, Kúreńdi miner me ekenbiz» dep jyr tolǵaǵan ataqty Aqtamberdi jyraýdyń Abaı aýdany Qun­­­dyzdy aýyly shetindegi Júrekadyr jotasyna jer­len­geni belgili.

S.Qorabaıdyń aıtýynsha,­ tulǵaǵa ótken ǵasyrdyń 80-­jyldar shamasynda sol kez­­de­gi Se­meı oblystyq par­­tııa ko­mı­­tetiniń birin­shi hat­shysy Keshi­rim Boztaev­tyń kúsh salýymen tórt qa­byr­ǵaly, shaǵyn beıit tur­­ǵy­zylypty. «Ol ýa­qytta úl­ken kesene turǵyzýǵa ruqsat be­­ri­lmedi ǵoı. Aqtamberdi jy­­­­raýdyń Keńes zamanynda sa­­lyn­ǵan beıitin eńseli kesenege aınaldyrý – barshamyz úshin úlken paryz. Bir ókinishtisi, ne Semeıde, ne О́skemende jy­raý atynda kóshe joq. Ataq­ty Túbek jáne Sabyrbaı aqyndardyń da beıitteri jermen jeksen bolyp ketken. Múlde belgi joq. Erteń múlde eskerýsiz qa­lady ǵoı. Aıt­­­paqshy, Jar­ma aýdanynyń or­talyǵy – Qalbataýda T.Baı­qosh­qaruly degen kóshe bar. Shynyn aıtsam, muny eshkim túsin­beıdi. Osyny Túbek aqyn kóshesi dep durystap ataý kerek. Ol zamanda aqyndy eshkim T.Baı­­qosh­qaruly dep ataǵan joq qoı», deı­di ǵalym.

Zertteýshi sonymen qa­tar Úshbıik aýylynda Syban­nan shyqqan 17 aqynǵa mýzeı ashylsa, Qalbataýdaǵy kóshelerdiń birine «On jeti aqyn» ataýy­ berilse, Jar­ma aýdanynda «Uly babalar izimen» atty ǵy­ly­­mı-ta­nymdyq ekspedısııa uıym­­das­tyrylsa, Aqtam­berdi jyraý, Aqtaılaq bı, Dýlat, Sa­­byrbaı, Túbek aqyn­darǵa aýdandyq ólke­­taný mýzeıinen arnaıy bu­ryshtar jasaqtalsa, olar­dyń óleńderin jatqa aıtý­dan oqýshylar arasynda aýdan­­dyq saıys ótkizilse, osy tul­ǵalardyń esimderi О́s­­­­­­ke­men, Semeı, Astana qa­la­­­laryndaǵy kóshelerge be­rilse degen usy­­nys­taryn jet­­­­­kizdi. «Jarma óńi­rinen shyq­­­qan qazaq sırk óneriniń ne­gizin salýshylardyń biri, «Aǵashaıaq» atanyp ketken Nazarolla Júndibaıulynyń 200 jyldyǵy byltyr es­kerý­siz qaldy. Shalabaı aýy­lynyń mańynda jerlen­gen tulǵanyń jatqan jerinde de esh belgi joq», deıdi S.Qorabaı.  Shyǵys Qazaqstan oblysy, Jarma aýdany, Qalbataý aýyly