Juma, 31 mamyr 2013 2:27
Mol sý – aýyldyń yryzdyǵy
Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń bastamasy boıynsha 2009 jyldan bastap Shiderti ózenine Qanysh Sátbaev atyndaǵy arnadan bosatylatyn sý kólemi arta bastady.
Juma, 31 mamyr 2013 2:27
Mol sý – aýyldyń yryzdyǵy
Oblystyq tabıǵı resýrstar jáne tabıǵat paıdalanýdy retteý basqarmasynyń bastamasy boıynsha 2009 jyldan bastap Shiderti ózenine Qanysh Sátbaev atyndaǵy arnadan bosatylatyn sý kólemi arta bastady.
Al Shiderti ózenine, Aqkól jaıylmasyna, Shuǵa, Basqamys aýyldaryna sý kelse, halyq qýanady. Bir jyldary sýsyz qalǵan kúnder de boldy. Ertis – Qaraǵandy kanaly sýdy joǵary jibere bastaǵanda, Shiderti ózeni boıymen tómenge jaıylatyn sý arnasyna bóget qoıyldy. Keńes ókimeti kezinde tabıǵı jaıylma únemi sýmen toltyrylyp otyrdy. Kanaldy qıyp tastaǵannan keıin aýyldar qańsyp, mal-jan aýa qarmap qalǵandaı edi. Sý tapshylyǵy saldarynan sol mańaıda otyrǵan eki birdeı aýdannyń halqy qıyndyq kórdi. Aýyldar tarap kete jazdady. Jaıylym qurǵap, mal toqtamaıtyn ahýal qalyptasty. Úkimet shuǵyl shara jasady. Sý kelgende, qarttar kózderine jas aldy. 2004 jyly jaıylmaǵa 30 mıllıon tekshe metr sý jiberildi. Qazir jaǵdaı qandaı?
«Egemen Qazaqstannyń» Pavlodar oblysyndaǵy tilshisi Farıda Byqaı Ekibastuz qalasy ákiminiń aýyl sharýashylyǵy máseleleri jónindegi orynbasary Aınagúl Qurmanovǵa:
– Siz buǵan ne deısiz?– Ekibastuz qalasy aýmaǵyna qarasty aýyldardyń qorasy malǵa toly. О́ıtkeni, til-kóz tasqa, qazir sý mol. Mal ósirý úshin jemshóp qory, ony daıyndaıtyn jasyl shabyndyq qajet. Úkimettiń 2009 jyldan bastap jyl saıyn arnadan 100 mıllıon tekshe metr sý jiberý týraly sheshimine aýyldar qýanyshty. Tipti, byltyrǵy jemshóp qoryna degen qajettilikterdi eskere otyryp, aldaǵy ýaqytta 120 mıllıon tekshe metr sý bosatý týraly da usynys túsipti. Bul másele aldaǵy jyly sý resýrstary komıtetinde qaralmaqshy. Ekologııalyq jaǵdaı jaqsardy. Jaıylymdarǵa baratyn sý kóleminiń jyl saıyn kóbeıgeni – aýyldyń yrysy. Komsomol, Saryqamys aýyldaryna sý baryp, Shiderti-О́leńti aýmaǵy, Áýlıekól, Shyǵanaq, Shıqyldaq jáne basqa da shaǵyn qoımalar sýǵa toldy. О́tken jyldardyń qorytyndysy boıynsha sý jaıylǵan shabyndyqtarda shóp ónimdiligi ortasha eseppen gektaryna 4 sentnerden 19 sentnerge deıin artyp, mal azyǵy mol jınaldy. Al bıyl arnadan №112 sý bosatý qaqpasy arqyly eki márte sý jiberip úlgerildi. Byltyrǵy jyly 14 680 gektar kóltabandaǵy shabyndyqtan jınalǵan shóp pishen qorynyń 50 paıyzyn qurady. Bul – 1 gektar jerden 20-22 sentner ónim alyndy degen sóz. Aqkól-Jaıylma aýyldyq aýmaǵyna qaraıtyn Jaqsat aýylyna jer astynan sý tartatyn KBM kesheni ornatyldy. Aqkól-Jaıylma aýyldyq aýmaǵy malǵa baı. Dastarqandary sút ónimderinen qaıysyp turady. Ár úıdiń qorasynda 8-9 qara mal, 20-30-ǵa jýyq qoı, 2-3 jylqydan bar. Aýyldar qalany da et-sútpen qamtamasyz etýde. Atyna saı Jaqsatta byltyr jańa mektep ashyldy, sý keldi, qalamen aradaǵy jol da jóndeldi.
Pavlodar oblysy.