– Qazaqstan alpınızminiń burynnan kele jatqan tamasha tarıhy bar. 1936 jyly Evgenıı Kolokolnıkov jetekshilik etetin «Dınamo» komandasy alǵash ret Han Táńiri shyńyn baǵyndyrdy. Sol kezderi bul úlken tabys edi. Sodan keıin-aq otandyq alpınısterdiń sanasynda Gımalaıǵa sapar shegip, Everestke shyǵý týraly oı qylań berdi. Belsendi top Gımalaıǵa KSRO-nyń alǵashqy ekspedısııasyn uıymdastyrýǵa birneshe márte áreket jasady. Aqyry 1982 jyly sol jospardy júzege asyryp, KSRO quramasy Everestiń ońtústik-shyǵys baǵytymen júrip ótti. 1989 jyly Keńes Odaǵynyń ekinshi ekspedısııasy Kanchendjangýdy betke aldy. Eger birinshi saparda Qazaqstannyń bes ókili bolsa, ekinshisinde sanymyz toǵyz adamǵa deıin jetti. Iаǵnı, jerlesterimiz sol komandanyń 30 paıyzyn qurady, – deıdi Ervand Ilınskıı.
1991 jyly Qazbek Valıev pen Ervand Ilınskııdiń jetekshiligimen quramynda 10 alpınısi bar Qazaqstannyń derbes ekspedısııasy alǵash ret Dhaýlagrıge kóz tigip, qosymsha ottekti paıdalanbastan sol taýdyń batys bókteri jaǵynan dittegen jerine jetti.
1995 jyly Valıev Manaslý ekspedısııasyn basqardy. Qys mezgilinde segiz adam bıiktigi segiz myń metrden asatyn shyńǵa otteksiz shyqty. 1996 jyly Qazaqstan men Japonııanyń birlesken ekspedısııasy Cho-Oııýǵa kóterildi. 1997 jyly Ilınskııdiń jetekshiligimen 10 adam sol betkeıdi betke ala otyryp, Everestke kóterildi. Solardyń arasynda qazaqstandyq Lıýdmıla Savına da boldy. Osy sportshy ǵana ottek qurylǵysyn paıdalandy.
2000 jyldardyń basynda aıtýly bapker jastardyń jańa komandasyn jasaqtap, Gımalaıǵa saparyn qaıta jalǵastyrdy. Sol kezden bastap eshkim de ottekti paıdalanbaıtyn boldy. Denıs Ýrýbko, Maqsut Jumaev jáne Vasılıı Pıvsov syndy sańlaqtar álemdegi eń bıik 14 shyńnyń barlyǵyn baǵyndyrdy. Olarǵa deıin nebári 12 adam ǵana qosymsha ottek paıdalanbaı-aq sol mejege jetken edi.
2011 jyly qazaqstandyq alpınıster eń birinshi bolyp «bıiktigi segiz myń metrden asatyn álemdegi eń bıik shyńdarǵa shyǵý» baǵdarlamasyn oıdaǵydaı júzege asyrdy.
ALMATY