Bankrottyq rásimderdi jetildirý bıznesti damytýǵa jol ashady

Aldymen keıbir zańnamalyq aktilerge ońaltý jáne bankrot­tyq rásimderin jetildirý másele­leri boıynsha ózgerister men tolyq­tyrýlar engizý týraly zań jobasy birinshi oqylymda tal­qy­landy. Zań jobasy boıynsha negizgi baıandamany Qarjy mı­nıstriniń birinshi orynbasary Berik Sholpanqulov jasady. Ol bú­gingi tańda bankrottyq proses­ten tórt myńǵa jýyq bıznes sýb­ek­tileri ótip jatqanynyn aıtty. 

«Kúrdeli qarjylyq jaǵ­daıyn­daǵy bıznes sýbekti­leri áli de kóp. Qoldanystaǵy zań ká­sipkerlerge sátsiz bıznesti tez jabýǵa múmkindik bermeıdi. Ár­bir tórtinshi jaǵdaıda sot ká­siporyndardy bankrot dep tanýdan bas tartady. Sottyń sýbek­tiniń qarjylyq jaǵdaıy­na obektıvti baǵa berýi qıyn. Kóp jaǵdaıda sottar bolmashy aktıvterdiń bolýyn qa­ryz­gerlermen esep aıyrysý múm­kindigi dep baǵalaıdy. Osyǵan baılanysty jaǵdaılardy jeńil­detý, sondaı-aq bankrottyq rásim­derdi júrgizý merzimderin qys­qartý jáne jumys istemeıtin boryshkerlerdi jedel túrde taratý maqsatymen osy zań jobasy ázirlendi», dedi vıse-mınıstr óziniń baıandamasynda.

Uzaq ýaqyt jumys istemeı turǵan boryshkerlerdi bankrot­tyń prosess qozǵamaı-aq taratý máselesi de zań jobasynda qaras­tyrylypty. Bul bıznesin toqtat­qan boryshkerlerdi jyldam jáne artyq shyǵynsyz taratýǵa múmkindik beredi. 

Suraq berý rásimi bastalǵanda depýtattar birshama qyzý bel­sendilik kórsetti. Alǵashqy suraq­ty depýtat Káribaı Musyrman qoıdy. Onyń suraǵy bankrottyq prosess bastalǵan kásiporynnyń basqarýshysyna syıaqy tóleý máselesine qatysty boldy. Syı­aqy tóleý mólsheriniń eń joǵary shegi ne úshin belgilenedi jáne basqarýshy eńbegin yntalandyrý joldary qandaı dep surady ol.

Birinshi vıse-mınıstr bul suraqqa naqty jaýap bere almaı, zań jobasyn ekinshi oqylymǵa daıyn­daǵanda naqtylaımyz dep jaýap bergen edi, Májilis Tór­aǵasy bul jaýapqa qanaǵat­tanbaı, «syıaqy qandaı qujattyń negizinde belgi­lenetinin de bil­meısiz be?» dep surady. Oǵan syıaqy ýáki­letti organnyń ere­jesine sáıkes bel­gilenedi degen jaýap qaıtaryldy.

Depýtat Amanjan Jamalov zań jobasynda burynǵy «jalǵan bankrottyq» degen normanyń ornyna «aldaý nemese senimdi teris paıdalaný jolymen kredı­torlarǵa múliktik zalal keltirý» týraly jańa bap engizý usy­nylǵanyn aıta otyryp, osynyń sebebi nede dep surady. Oǵan bul túsinik naqtylyq maqsaty úshin alyndy, alaıda osy normany ekinshi oqylymǵa deıin taǵy da taldaı túsetin bolamyz, degen jaýap berildi. Alaı­da bul jaýapqa da Májilis Tór­aǵasy qanaǵattanbaı, osy norma bizde halyqtyń bıznespen aına­lysýǵa degen qorqynyshyn týdy­ratynyn, óıtkeni óziniń múl­kinen, aktıvinen aıyrylý qaýpin týǵyzyp turǵanyn atap ótti. Bul norma bıznes ahýaldy jaq­sartýǵa emes, kerisinshe, oǵan jolamaýǵa shaqyrady. Osy normamen kásipkerlerdiń múddesin qorǵaýǵa tıisti organ­dardyń qa­laı keliskenine tańǵalasyń dedi N.Nyǵmatýlın.

Osyǵan baılanysty Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń ókili Mádına Júnisbekova ózderiniń bul máselege nazar aýdarmaǵandaryn moıyndaı otyryp, ekinshi oqy­lymǵa deıin ony túzetýge atsalysatyndaryn jetkizdi. Alaıda N.Nyǵmatýlın máselege jiti nazar aýdaryp, mınıstrliktiń osyǵan deıin osynaý mańyzdy dúnıege mán bermegenderin qatty synady.

«Sizderge memleket kásipker­likti damytýdy qorǵaıdy dep zor senim artyp, úlken kólemde eńbekaqy tóleıdi. Al sizder óz qyzmetterińizge nemquraıly qa­raısyzdar», dedi Tóraǵa. Son­daı-aq Spıker «Atameken» ulttyq  ká­sipkerler palatasynyń ókili­nen de osy normany qalaı ótkizip jibergenderin surady. Oǵan palata ókili  ózderiniń bul normamen kelispeı, zań jobasyn eki ret keri qaıtarǵandaryn aıtty. 

Qoldanystaǵy zań boıyn­sha JShS men AQ-lardyń qa­tysýshylary kredıtorlardyń aldynda ózderiniń jarǵylyq kapıtalǵa salǵan úlesteriniń sheńberinde jaýapkershilik tartady. Spıkerdiń aıtýynsha, naq osy norma kásipkerlerdiń artyq qarajatyn bıznesti damytýǵa quıýyna múmkindik beredi.

«Al endi usynylyp otyr­ǵan norma ótetin bolsa, qa­tysý­shy­lardyń bári derlik bar­­lyq múl­kinen aıyrylyp qalý táýekeline ushyraıdy. Sondyqtan bıznespen aınalysýdan qorqatyn bolady», deı kelip, N.Nyǵmatýlın zań jobasyn ekinshi oqylymǵa tyńǵylyqty ázirleý kerektigin qatań eskertti.

Sonymen birge zań joba­syndaǵy bankrottyqty basqarý men ońaltý basqarýshysyn ta­ǵaıyndaý máselesi de qyzý tal­qylandy. Qoldanystaǵy zań boıyn­sha bizde basqarýshyny sot taǵaıyndaıdy, al damyǵan shet­elderde ony kredıtorlardyń jınalysy nemese boryshkerdiń ózi taǵaıyndaıdy eken. Osy másele boıynsha pikirin bildirgen Spıker kredıtorlardyń basqarý­shylyqqa úzdik kandıdatýranyń taǵaıyndalýyna múddeli ekenin aıtyp, kredıtorlar jınalysynda usynylǵan kandıdatty bekitý fýnksııasyn ýákiletti memle­ket­tik organǵa berý kerektigin durys dep sanaıtynyn bildirdi. 

Osyndaı qyzý talqydan keıin zań jobasy birinshi oqylymda maquldanyp, ekinshi oqylymǵa daıyndalýǵa jiberildi.

Otyrysta qaralǵan ekinshi másele – «Qazaqstan Respýb­lıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine qarjy naryǵyn retteý men damytý jáne mıkroqarjylyq qyzmet máseleleri boıynsha ózge­rister men tolyqtyrýlar en­gi­zý týraly» zań jobasyn ekin­shi oqylymda qaraý boldy. Zań jobasyn birinshi oqy­lymda talqylaý barysynda depýtattar tarapynan aıtylǵan bankterdiń Ulttyq banktiń valıýta zańnamasynyń anyqtalǵan buzýshylyqtaryn joıý týraly talaptaryn oryndamaǵany úshin jaýaptylyǵyna, kredıtteý naryǵyndaǵy júıelik prob­lemalardy tezdetip joıý jáne qaryz berýshilerdiń múddelerin qorǵaý maqsatynda mıkrokredıtteý sýbektilerin ádilet organdarynda memlekettik qaıta tirkeý jáne ýákiletti organda eseptik tirkeý merzimderin 2021 jylǵy 1 qańtardan 2020 jylǵy 1 shildege aýystyrýǵa qatysty depýtattardyń eskertpeleri men usynystary eskerilgeni aıtyldy. Sóıtip zań jobasy ekinshi oqylymda maquldandy. 

Kún tártibindegi máseleler qaralyp bolǵan soń depýtattar ortalyq atqarý organdaryna arnalǵan ózderiniń saýaldaryn jarııalady.