Shyǵarmashylyq adamy úshin tabıǵattan asqan tálimger ustaz joq. Ol ásirese qııalymen jarysqa túsken qylqalam ıesi úshin taptyrmas shabyt qaınary desek, artyq aıtqandyq emes. Tabıǵat-Ananyń qylaý túspegen tuma sulýlyǵyn jan álemimen túısinip, kókirek kózimen kóre bilgen suńǵyla syrly bir top talantty sýretshiniń ortaq taqyrypqa oraılastyrylǵan «Azııa shyńdary» atty halyqaralyq sýret kórmesi sózimizge aıǵaq.
Elordanyń Dostyq úıinde qalalyq Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qoldaýymen ótken Eýrazııalyq shyǵarmashylyq gıldeıasynyń (London) aıtýly jobasy qylqalam tilin túsinip, qupııasyn oqı bilgen ár tamashalaýshy úshin ónerdiń úlken tartýy bolǵany sózsiz.
«Azııa shyńdary» – Nazıra Jenishbekova-Barrııonýeva (Parıj), Guli Bost (London) jáne Bıbigúl Smaqova (Almaty) syndy sýretshilerdiń birlesken jobasy. Bas shahar turǵyndaryn Eýrazııalyq shyǵarmashylyq gıldeıaǵa múshe sýretshiler tobynyń óner órisimen tanystyrý jáne jas talanttardy qoldaý maqsatynda uıymdastyrylǵan sharanyń ashylý saltanatynda sóz alǵan kórme avtorlarynyń biri, almatylyq belgili qylqalam ıesi Bıbigúl Smaqova áserimen bólisip, jalpy kórmeniń mazmunyn tanystyryp ótti.
– Búgin sýretshiler qaýymy úshin erekshe oqıǵa. Naqtyraq aıtsaq, bul kórmede sizder boıaý bolmysyn uǵýǵa umtylǵan názikjandy qylqalam ıeleriniń Ile Alataýy men Ystyqkólge barǵan saparynyń shyǵarmashylyq jemisine baǵa beresizder. Qazaq pen qyrǵyz eli sýretshileriniń qııal qarymyn bir baǵyt pen ortaq arnada toǵystyrýdy kózdegen aıtýly plener-joba baýyrlas halyqtardyń óner qorjynyna úlken olja saldy dep bilemiz. Shilde aıynyń 1-i men 6-sy aralyǵynda Ystyqkóldiń ońtústik jaǵalaýlaryna shyǵarmashylyq saparmen barǵan edik. Sol sapar biz úshin óte jemisti boldy. Tabıǵattyń sulý kórinisterinen taýsylmas shabyt alǵanymyz sonshalyq, birden bilek sybanyp jumysqa kiristik. Nátıjesi – mine, kóz aldylaryńyzda. Araǵa týra bir aı ýaqyt salyp, Ile Alataýy silemderinen alǵan umytylmas áserimizdi kórmege shyǵaryp otyrmyz. Avtorlardyń biri ózim bolǵandyqtan, aqyldasa kele atalǵan kórmeniń tusaýkeserin Qazaqstanda da ótkizýdi uıǵardyq, – dedi sýretshi plener saparynyń aıshyqty áserimen bólisip.
Qylqalam ıesi atap ótkendeı, aıtýly plenerlik sapar – tabıǵat atmosferasyn meılinshe sezinip, ony qalaı dál jáne jandy jetkizý keregin túsindirýge negizdelgen joba. Iаǵnı, tabıǵattyń tiri túsindirmesi. Sonyń arqasynda sýretshi men tabıǵattyń arasynda barynsha shynaıy baılanys ornap, óner týyndylaryna degen kózqaras kókjıegi keńip, tyń tájirıbelerge barýǵa jan-jaqty jol ashylady. Bul degenińiz – qııal qanatynda qalyqtaǵan sýretshiler úshin taptyrmas rýhanı azyq.
Biz tamashalaǵan kórme rasymen de óziniń shynaıy hám tabıǵattyń ózindeı jandylyǵymen, kóz tartarlyq sulýlyǵymen este qaldy. Kórmege eń jas sýretshi 9 jasar Aıbıke Kýbanychbekovanyń «Súıikti jaz», «Sarqyrama» kartınalarymen birge, osy qatardaǵy eń egde qylqalamshy Márýa Baıtursynovanyń da úzdik jumystary qoıyldy.
– Bizdiń aramyzdaǵy Márýa Baıtursynova degen sýretshi 60 jasynda alǵash ret qolyna qylqalam alǵan. Ol áýeli ǵalamtor arqyly kartınany lentamen kesteleýdi úırendi. Búgingi kórmege «Dala áýeni» atty sıkldy jumysy qoıyldy. Onda sýretshiniń anasy – on úsh bala ósirip, júzden astam nemere súıgen abzal jan Qymbat apaıdyń analyq kelbeti, jalpy qazaqtyń barlyq ulttyq bolmys, salt-sanasy shynaıy beınelengen. Márýa anasynyń beınesin kartınaǵa túsirerde kıiz, lenta, keskindeme syndy birneshe tehnıkany paıdalanǵan. Bul da aıtýly jumystyń ereksheligin eseleı túsedi, – dep joba avtory Bıbigúl Smaqova kórmege qatysqan sýretshilerdiń adamı jáne qoltańbalyq erekshelikterine de toqtalyp ótti.
Atalǵan sýretshilerden bólek, kórmede sonymen qatar Ásııa Bekisheva, Gúlnár Tabanova, Adelıa Serálıeva, Nurym Qınazbekov, Gúlseıim Toqbaeva, Álfııa Muhamedıanova syndy talantty sýretshilerdiń jumystary da kópshilik nazaryna usynyldy. Sýretshiler óz kartınalarynda adam men qorshaǵan orta arasyndaǵy tini úzilmes berik baılanysty, jalpy tabıǵattyń sózben aıtyp jetkizgisiz tańǵajaıyp ásemdigin bederli beıneleıdi.Tumsa tabıǵat syry sezimmen sýrettelgen kórkem galereıany Qyrǵyzstan Sýretshiler odaǵynyń múshesi Syrǵa Sararkıeva, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Hanym Aıdash, etnodızaıner Yrza Tursynzada bastaǵan qylqalam men dızaın áleminiń mamandary da tamashalap, joǵary baǵalady.
Kórmege kelýshiler Ile Alataýynyń sulýlyǵyn, «Manas tostaǵany», «Aqqaınardyń shashyraýy» jáne «Barystyń kóz jasy» sarqyramalaryn, Barskoon taý shatqaldaryn, Jeti ógiz syndy qasıetti mekender men tabıǵı oryndardy sýretshilerdiń kózimen kórýge múmkindik aldy.
Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, alda «Azııa shyńdary» kórmesiniń aýqymyn keńeıtý jospary qolǵa alynyp, alǵashqy jobalary júıelenip te úlgeripti. Osy maqsatta qazan aıynyń 12-13 juldyzynda kórmeni Parıj qalasyndaǵy Qazaqstannyń elshiliginde kórsetý jumystaryna daıyndyq qyzý júrip jatyr. Joba avtorlary plenerlik saparyn Qyrǵyzstanmen ǵana shektemeı, keleshekte Tashkent pen Mınskide jalǵastyrmaq nıette.
О́nersúıer qaýym sulýlyq pen shynaıylyqqa baı jańashyl kórmeni elordalyq Dostyq úıinen eki aı boıy tamashalaı alady.